TARİHİN SESSİZ KALAN SIRLARI: ÇÖZÜLEMEYEN 6 KADİM YAZI
Elinizde bir mektup var, ama onu okuyamıyorsunuz. Binlerce yıl önce yazılmış, belki de bir aşk hikayesi, belki bir savaş anlatısı, belki de günlük hayattan sıradan bir alışveriş listesi... Ama ne olduğunu asla bilemeyeceğiz. İşte insanlık tarihinin en büyük gizemlerinden biri: Çözülemeyen yazılar.
Linear A: Minos'un Kayıp Sesi
M.Ö. 1800–1450 yılları arasında Girit'in gizemli Minos saraylarında kullanılan Linear A yazısı, bugün hâlâ bilimin kapısını çalamadığı nadir eserlerden biri. Modern teknolojiye ve onlarca uzmanın çabasına rağmen bu yazı sistemi sessizliğini koruyor. Minoan dili ise tarihte hiçbir dil ailesiyle eşleşmiyor—adeta yeryüzünden silinmiş bir medeniyetin son fısıltısı gibi. Elimizdeki metinler kısa idari kayıtlar ve dini yazılardan ibaret.
Çoğu kil tabletlere kazınmış ve ironik bir şekilde, medeniyeti yok eden yangınlar sayesinde pişerek günümüze ulaşmış. Ama bir Rosetta Taşı yok; çift dilli bir metin yok. Sadece sessizlik var.
Indus Vadisi Yazısı
İndus Vadisi Yazısı (Harappa Yazısı), MÖ 2600-1900 yılları arasında bugünkü Pakistan ve Hindistan'da gelişen İndus Uygarlığı'na ait olup, genellikle mühürler, tabletler ve seramikler üzerinde bulunan, yaklaşık 400-600 kadar sembolden oluşan ve henüz çözülememiş gizemli bir yazı sistemidir.
O kadar gizemli ki, Tamil Nadu eyaleti bu yazıyı çözen kişiye 1 milyon dolar ödül vaat etmişti. Metinler çok kısa, çift dilli kaynak yok—sadece 4.500 yıllık bir bilmece var. Sembollerin logogram ve hece işaretlerinin bir karışımı olduğu düşünülse de, metinlerin aşırı kısa olması , çift dilli bir belgenin bulunamaması ve dilinin tam olarak tespit edilememesi nedeniyle, üzerinde fikir birliği sağlanan bir deşifre henüz mümkün olmamış ve bu yazı, dünyanın en büyük