Osmanlı devletinin son yıllarında halkın üzerine çöken umutsuzluk ve mağlubiyeti kabullenilmişlik hâline karşı çıkan, ataların başardığını başarmak için ne yapmak gerektiğini ütopik bir İstanbul hayaliyle harmanlayarak anlatan bu değerli kitabı tavsiye ediyoruz.
Rüyada Terakki ve Medeniyet-i İslamiyeyi RüyetMolla Davudzade Mustafa Nâzım Erzurumî · Can Yayınları · 2021103 okunma
Yüzyıllar sonrası… Köprülerle, fabrikalarla, geniş bulvarlarla, dev binalarla dolmuş on milyon nüfuslu İstanbul… Herkesin sadece daha verimli çalıştığı, tembelliğin, olumsuz düşüncelerin tamamen ortadan kalktığı bir cennet hayali. İlk olarak 1913’te basılan, edebiyatımızın ilk ütopyalarından biri.
Rüyada Terakki ve Medeniyet-i İslamiyeyi RüyetMolla Davudzade Mustafa Nâzım Erzurumî · Can Yayınları · 2021103 okunma
Reklam
Rüya İçinde bir Rüya
Rüyada Terakki ve Medeniyet-i İslamiyeyi Rüyet adlı eseri okumaya başladığımda ve geldiğim noktada da şunu açıkça gördüm: Bu metin, Ziya Paşa ve Namık Kemal’in “Rüya” metinlerinden sonra çok daha geniş kapsamlı, bilim kurgu ile harmanlanmış bir ütopya örneği sunuyor. 1912-13 yıllarında, Osmanlı’nın çalkantılı ve yıkıma yakın döneminde yazılmış olmasına rağmen, geleceğe dair son derece cesur ve sınırları zorlayan bir hayal gücü barındırıyor.
Bu eser pek bilinen bir metin değil. Oysa Türk edebiyatının ilk gelişmiş siyasi ütopyalarından biri olmasına rağmen hak ettiği ilgiyi görmemiş. Bu durum benim için aynı zamanda bir eleştiri konusu. Çünkü bizler çoğu zaman kendi edebiyatımıza ve tarihimize yeterince yönelmiyoruz. Rus ve İngiliz edebiyatının pek çok yazarını ve eserini bilir, okuruz; ancak kendi edebiyatımıza döndüğümüzde aynı ilgiyi gösterdiğimizi söylemek zor. Günümüzde de daha çok bilinen, popüler yazarlara yönelme eğilimindeyiz.
Oysa ben, tarihin tozlu sayfalarında kalmış, unutulmuş ya da göz ardı edilmiş eserleri keşfetmeyi daha değerli buluyorum. Bu kitap da tamamen tesadüf eseri karşıma çıkan ve beni etkileyen metinlerden biri oldu. Yazarın kimliği hakkında çok fazla bilgiye sahip olmamamıza rağmen, ortaya koyduğu düşünce son derece güçlü. Herhangi bir siyasi ya da dini görüşü bir kenara bırakarak bakıldığında, 1912-13 gibi bir dönemde böyle bir gelecek tasavvurunun kurulmuş olması dikkat çekici.
Eserde 2300’lü yılların İstanbul’u kurgulanıyor; teknolojinin ileri düzeyi, toplumun gelişmişliği ve yeniden güç kazanmış bir devlet tasviri yapılıyor. Yıkılmış ya da dağılma sürecine girmiş bir imparatorluğun yeniden ayağa kalkabileceğine dair güçlü bir inanç hissediliyor. Bu yönüyle eser, yalnızca bir hayal değil, aynı zamanda bir umut metni.
Bu kitabı okurken
Rüyada Terakki ve Medeniyet-i İslamiyeyi RüyetMolla Davudzade Mustafa Nâzım Erzurumî · Can Yayınları · 2021103 okunma
Puan vermedi·200 syf.·
2025 401. kitabı
Naftalin kokulu bır kitabın kapağını araladık, dılı konusu samimi yakısıklı çümleler
karşılıyor, okuru..
"Balkan Savaşları’nm yol açtığı toplumsal buhran ve karamsarlık içinde umutsuzken, rüyasında büyük dedesi ile 400 yıl sonrasının İstanbul’una giden anlatıcı Nâzım, Osmanlı’nın geçmiş hatalarından ders alınması ve İslami bir düzen sağlanmasıyla gelecekte Batı medeniyetine karşılık gelebilecek ileri bir medeniyete nasıl ulaşılacağına tanıklık eder.
" 
Rüyada Terakki ve Medeniyet-i İslamiyeyi Rüyet girişinde “İşbu rüyadan gaye ve maksat: Vatan ve milletin selamet-i terakki ve tealisini temindir” diyen yazar böylece, modernleşme reflekslerini yansıtan Osmanlı edebiyatındaki siyasi rüya örneklerinden tanışık olduğumuz bir niyetle kendi ütopik kurtuluş senaryosunu sunar.
Bu yanıyla Rüyada Terakki’nin yalnızca ütopya meraklıları ve edebiyat okurları için değil, Osmanlı’nın siyasi düşünce tarihiyle ilgilenenler için de önemli bir kaynak olacağını umuyoruz
"Tren, araba, otomobil gibi ulaşım araçları köprünün birinci ve ikinci katından gelip gidiyorlardı.“
Rüyada Terakki ve Medeniyet-i İslamiyeyi Rüyet tahayyül ettiği ideal toplumu ince ve hayli ilginç ayrıntılarla betimleyen, bugünden o güne nasıl ulaşıldığını/ulaşılacağını açıklama çabası gösteren, yazıldığı dönemde görülmemiş kimi uygulamaları ayrıntılandıran ve okurlarında böyle bir toplum yaratma yönünde arzu uyandırma kaygısı güden bir eser ve bu yönleriyle döneminde yazılan benzer eserler arasında ‘en ütopik’ anlatılardan biri olarak nitelendirilebilir.”Engin Kılıç Yüzyıllar sonrası
… Köprülerle, fabrikalarla, geniş bulvarlarla, dev binalarla dolmuş, on milyon nüfuslu bir İstanbul… Herkesin sadece daha verimli olmaya çalıştığı, tembelliğin, olumsuz düşüncelerin tamamen ortadan kalktığı bir cennet hayali. İlk olarak 1913’te basılan Rüyada Terakki
Rüyada Terakki ve Medeniyet-i İslamiyeyi Rüyet girişinde “İşbu rüyadan gaye ve maksat: Vatan ve milletin selamet-i terakki ve tealisini temindir” diyen yazar böylece, modernleşme reflekslerini yansıtan Osmanlı edebiyatındaki siyasi rüya örneklerinden tanışık olduğumuz bir niyetle kendi ütopik kurtuluş senaryosunu sunar.
Bu yanıyla Rüyada Terakki’nin yalnızca ütopya meraklıları ve edebiyat okurları için değil, Osmanlı’nın siyasi düşünce tarihiyle ilgilenenler için de önemli bir kaynak olacağını umuyoruz
"Tren, araba, otomobil gibi ulaşım araçları köprünün birinci ve ikinci katından gelip gidiyorlardı.“
Rüyada Terakki ve Medeniyet-i İslamiyeyi Rüyet tahayyül ettiği ideal toplumu ince ve hayli ilginç ayrıntılarla betimleyen, bugünden o güne nasıl ulaşıldığını/ulaşılacağını açıklama çabası gösteren, yazıldığı dönemde görülmemiş kimi uygulamaları ayrıntılandıran ve okurlarında böyle bir toplum yaratma yönünde arzu uyandırma kaygısı güden bir eser ve bu yönleriyle döneminde yazılan benzer eserler arasında ‘en ütopik’ anlatılardan biri olarak nitelendirilebilir.”Engin Kılıç Yüzyıllar sonrası
… Köprülerle, fabrikalarla, geniş bulvarlarla, dev binalarla dolmuş, on milyon nüfuslu bir İstanbul… Herkesin sadece daha verimli olmaya çalıştığı, tembelliğin, olumsuz düşüncelerin tamamen ortadan kalktığı bir cennet hayali. İlk olarak 1913’te basılan Rüyada TerakkiRüyada Terakki ve Medeniyet-i İslamiyeyi RüyetMolla Davudzade Mustafa Nâzım Erzurumî · Can Yayınları · 2021103 okunma
Din ve Bilimkurgu Kesişiminde Bir Osmanlı Eseri
Osmanlı-Türk edebiyatında ilginç bir yere sahip. Kitabın en dikkat çekici özelliği, bilimkurgu türünün alışılagelmiş bilimsel temellerinden farklı olarak dini motifleri merkeze alması. Bu yönüyle özgün bir yaklaşım sergiliyor. Anadolu topraklarından böyle yaratıcı bir eserin çıkması, kültürel mirasımızın zenginliğini gösteriyor. Kitap, geleneksel değerlerle modern anlatı tekniklerini başarıyla birleştirerek dönemine göre yenilikçi bir bakış açısı sunuyor.
Rüyada Terakki ve Medeniyet-i İslamiyeyi RüyetMolla Davudzade Mustafa Nâzım Erzurumî · Can Yayınları · 2021103 okunma
Okuması ve anlaması zor bir kitap oldu. Tavsiye üzerine başladım. Çoğu zaman bırakmayı düşündüm. Sonlara doğru ilgi çekici olmaya başladı. Tam kitabın içine girdim derken Muhip Sine oldu Sine Muhip oldu. Ve sonu belirsiz bitti benim için. Sanırım tekrardan okuyup kitaba bir şans daha vereceğim.
Reklam
Reklam