Seda Atalı
@sedaatali
Gazi Mustafa Kemal Atatürk kitabı İlber Ortaylı’nın ilk biyografi kitabıdır. Selanik'te Ali Rıza Efendi ve Zübeyde Hanımın oğlu Mustafa olarak başlayan ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk olarak nihayete eren hayatını anlatır bizlere. Mustafa’dan Mustafa Kemal’e, Mustafa Kemal’den Gazi Mustafa Kemal’e ve oradan da Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e giden süreci anlatır. Eğitim hayatını, askerlik dönemini, katıldığı savaşları, verdiği mücadeleleri, kongreleri, devrimleri, bir milletin kurtuluş mücadelesine giden yolunu sade bir dil ile anlatmış İlber Ortaylı. Sadece Atatürk’ü de anlatmamış, çevresindekilere de genişçe bir yer vermiştir. Atatürk’ü zihinlerden silmeye çalışanlara, yanlış tanıtanlara, tarihi çarpıtanlara bu kitabıyla gerekli cevabı vermiştir. Ben kitabın dilini anlaşılır buldum ve severek okudum. Yer yer İlber Ortaylı karşımda konuşuyormuş gibi hissettim. Bu değerli kitabı bizlere sunduğu için ayrıca ona çok teşekkür ediyorum. Böyle kıymetli insanların değerini hayattayken bilmek lazım.
“Tarihin akışını değiştiren, ona mührünü vuran veya büyük tehlikelere mani olan liderler her memlekette çıkmazlar. Dolayısıyla Türkiye’ninki de az olacaktır. Nitekim Türklerin büyük mareşalleri, büyük devlet adamları her asırda vardı. Fakat Atatürk dünya tarihinin de nadiren gördüğü bütünleyici bir yönetici, bir dehadır.”
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Gazi Mustafa Kemal AtatürkBiyografi
"Büyük adamların pek azı böyledirler; ama daha azı vefatlarından sonra dahi özlenirler. Bizim özlediğimiz gibi..."
Merhabalar, bugün İlber Ortaylı'nın "Gazi Mustafa Kemal Atatürk" adlı kitabıyla geldim. Kitaba geçmeden önce İlber Ortaylı'yı biraz tanıyalım. Yazarımız 1947'de Avusturya'nın Bregenz şehrinde doğdu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ile Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü'nü bitirdi.Viyana Üniversitesi'nde Slav ve Doğu Avrupa dilleri hakkında öğrenim gördü. Chicago Üniversitesi'nde yüksek lisans çalışmasını Prof. Dr. Halil İnalcık ile yaptı. Tanzimat Sonrası Mahalli İdareler ile doktor,1979'da Osmanlı İmparatorluğu'ndaAlman Nüfuzu çalışmasıyla da doçent oldu. 1983'te istifa etti. Viyana, Cambridge, Oxford ve Tunus üniversitelerinde misafir öğretim üyeliğiyle birlikte seminer ve konferanslar verdi. 1989'da Türkiye'ye dönerek profesör oldu.1989-2002 yılları arasında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nin idare tarihi anabilim dalının başkanlığını yaptı. Ayrıca 2005-2012 yılları arasında Topkapı Sarayı Müzesi Başkanlığı görevini sürdürmüştür. 2002-2014 yılları arasında Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde Hukuk Tarihi dersleri veren Ortaylı, halen bu üniversitede öğretim üyesi olarak ders vermeye devam etmektedir. Almanca,İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Rusça ve Farsça dillerini bilen Ortaylı, Uluslararası Osmanlı Etüdleri komiteleri yönetim kurulu ve Avrupa İranoloji Cemiyeti üyesidir.
***************************
Gelelim kitabımıza :) Gazi Mustafa Kemal Atatürk kitabının başında, yazarımızın bu kitabını torununa ithaf ettiği yazıyor. Kitap, sekiz bölümden oluşuyor. Ata'mızın hayatını okurken, bir yandan da Osmanlı İmparatorluğu'nun ve dünyanın o dönemdeki ekonomik, sosyal vb durumları da anlatılıyor ki bu çok
"Atatürk bu milletin aranan lideridir. Millet, başı her sıkıştığında onu özler ve bu sebeple de silinemez bir şahsiyettir. Atatürk yıpratılma seansları ile zarar görmeyecek, son derece önemli ve anıtsal bir siyasi portredir. Dolayısıyla Atatürksüz tarih düşünülemez. Bunun böyle olduğu zamanla daha da iyi anlaşılacaktır. Tarih, Atatürk'ün etrafında şekillenmelidir ve öyle de olacaktır. "
"Mutlu ve onurlu bir vatanda yaşamaları dileğiyle kızım Tuna’ya, torunum Deniz Ali’ye ve arkadaşlarına..."
İlber Ortaylı'nın bu cümlesiyle kitabını özellikle gençlere ithafen yazdığı görülüyor. Ve bu yüzden olacak ki, dili özellikle bu gerçeğe uygun olarak olabildiğince sade ve anlaşılır seçilmiş. Bildiklerinizle veya bilmediklerinizle Mustafa Kemal'i, İlber Ortaylı'dan okumak emin olun büyük bir keyif. Zaten öyle bir insandan bahsediyoruz ki, onun hakkındaki küçücük bir bilgi kırıntısı bile heyecan verici ve büyüleyici olmasın..
Eser, Mustafa Kemal'i anlatmak, doğru tanıtmak amacıyla kaleme alınmış. Bu amaç doğrultusunda da aşırı detaya girmeyen ama Atatürk hakkında önemli bilgileri de es geçmeyen bir eser ortaya çıkmış. En baştan doğum tarihinden başlayarak; ailesi, okulları, bulunduğu şehirler, dahil olmuş olduğu olaylar ve savaşlar gibi daha nice konu hakkında bilgiler yer alıyor kitapta. Ancak sadece Atatürk'ten bahsedilen bir eser bekleyenler hayal kırıklığına uğrayabilir. Çünkü eserde Atatürk ile birlikte, tarihte önemli yer tutan birçok olay ve kişi hakkında da kapsamlı bilgiler yer alıyor. Kısacası Atatürk etrafında yaşanan olaylara ışık tutuluyor. Osmanlı'nın son zamanları, cumhuriyete giden yol ve sonrasında yaşanan olaylar...
Evet, bazıları için kitapta bahsedilenlerin birçoğu bilinen şeyler olabilir. Ancak Mustafa Kemal Atatürk gibi önemli bir şahsiyet hakkında
Lütfen okuyunuz! Biraz uzun ama değer diye düşünüyorum.
"Mustafa"yı, "Kemal"i, "Gazi"yı ve "Atatürk"ü tafsilatıyla inci gibi işlemiş, İlber Ortaylı. Tam bir entelektüel kitabı. Gereksiz ya da ihtilafa düşürecek sözler yok kitapta.
İlber Ortaylı kitapta dört kişiyi anlatmış sanki. O dört kişi kurucu bir lider olan Gazi Mustafa Kemal Atatürk'tür. Mustafa'yı anlatırken dönemi, dönemin şartlarını ve Mustafa'nın ailesini anlatmış. Kemal'i anlatırken eğitim hayatını, Osmanlı topraklarındaki durumu, Şam'ı, Balkanları, Trablusgarp'ı, Sofya'yı... Samsun'a çıkışı, Amasya Genelgesi'ni, Erzurum Kongresi'ni, Sivas Kongresi'ni, Temsil Heyeti'ni, İstanbul Hükümeti ile çekişmesini, Ankara'ya gidişini ve TBMM'yi açışını, İnönü Savaşları'nı ve dünyanın en uzun meydan muharebesi olan Sakarya'yı... Sade bir üslup, anlaşılır bir dille aktarmış. Gazi'yi anlatırken Dumlupınar'ı (30 Ağustos), İzmir'in düşman işgalinden kurtuluşunu, "Yurtta Sulh, Cihanda Sulh" mottosuyla Mudanya'ya gidişi, oradan Lozan'a uzanan Tam Bağımsız Türkiye hareketini, 28 Ekim günü "Efendiler! Yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz!" sözündeki ulusal egemenlik ateşini, isyanları, suikast girişimlerini, çeşitli inkılap ve devrimleri, ulusal kalkınmayı, eğitim ve kültürde atılımları, iktisadi gelişim için yapılan çalışmaları, ülkenin dört bir yanının mamur edilmesini seriyor gözler önüne. Atatürk'ü anlatırken dünya barışına sağlanan katkıları, Hatay Meselesini, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni, çeşitli pakt ve antantlara üye olunarak sınır ve komşu güvenlikleri için çalışıldığını, Atatürk'ün ülke meseleleri ile ilgilenişlerini, son nefesine dek ülkesi için çırpınış ve çabalarını sıralıyor. Ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının aslında dört farklı dönemi, dört farklı insanı, bir vücutta toprağa emanet edişini ve bütün dünyanın bu vefat neticesinde yaslar ilan ettiğini hüzünlü
Merhaba kadınlar sıcak erkekler soğuk sever kitabımın yorumuyla geldim.Beni az çok takip edenler bilir aslında bu aralar biraz okuma tarzımın dışına çıkmış olabilirim.Fakat zaten kuytularımda bir psikoloji merakı yok değildi.İlgim hep vardı,onun peşinden gittim birazcık..Kitaba gelecek olursak ben sadece kısaca özetlicem sizler ihtiyacınız dahilinde alıp okuyabilirsiniz.Çünkü eminim birçok insan bu kitabı ya meraktan,ya da sorunlarından kaynaklı alıp okuyor.Ama aslında en önemlisi kendinize değer vermek için okuyun.Okumanın temelinde hep bu yatıyor.Okuyarak kendine birşeyler katmaya çalışan insan,kendine değer veren insandır.Kitabın ana teması da bu esasen,özdeğer..
Sonrasında özgüven,sevgi,öğrenme becerisi,kendini yenileme,mutluluk..Hep olumlu kelimeler fark ettiniz mi?
Çünkü hayatımız sadece olumsuzluklardan değil,olumlu şeylerden de oluşuyor.Fakat bizler hayatımızı olumsuz şeyleri düşünerek harcıyor ve o zehirli elmayı yemeyi tercih ediyoruz.Yapmamız gereken olumsuzluklardan ne öğrendiğimizi bilmek.Çünkü her insan hatalar yapar.Bizler hatalarımızla insanızdır.Fakat aynı hatayı ikinci defa yapmamak gerekir.Buna da tercübe denir.
Daha çocukken ailemizden,çevremizden öğreniyoruz değil mi herşeyi?Başka neler var bir de en güvendiklerimiz,ilişkilerimiz.Kişilerden etkilenerek yanlış davranışların bile doğruluğuna inanıp bunları zihnimize kaydediyoruz.
Sorgulamıyoruz çünkü onlar en güvendiklerimiz.
Bu da bizim kişiliğimizi oluşturan şeyler oluyor zamanla.İlişkilerimizde,arkadaşlarımızda zihnimize kaydedilenleri istiyoruz.Bunlar bize çekici geliyor ve hayatımıza bu kişileri alıyoruz.Her birey farklıdır ve özeldir kitapta vurgulanan bu aslında.
Ne istediğimizi bilmek önemli ama kişileri beklentisiz şekilde hayatımıza almalıyız.Sevgi önemli ama önce kendimizi sevelim.Çünkü
