Senan Kazımoğlu
@senankazimoglu
Hedef KIZILELMA herkese aşikar olsun
Kütüphaneci
Selçuk Üniversitesi Tarih Doktora Öğrencisi
Konya
Azerbaycan, 23 Şubat 1988
50 kütüphaneci puanı
91 okur puanıOcak 2024 tarihinde katıldı
Azerbaycan'ın ünlü düşünür ve eğitimcisi Muhammedeli Şahtahtinski'nin Azerbaycan Türkçesinde gazete neşretmek için talebine Rusların verdiği cevap çok manidardır: "Ben kesinlikle size Türkçe gazete çıkarma izni veremem. Gazete sizin halkın neyine lazım? Aydınlarınız Rus dilinde yazıp okusun, sade vatandaşlar da bırakın koyunlarını otlatsınlar. Onlara gazete lazım değil.” Halbuki aynı dönemde ermeni ve gürcülerin yüzlerce gazete ve okulları mevcuttu
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Azerbaycan'da Hıristiyanlaştırma çalışmaları boşa çıkınca Çarlık idaresi Rusça düşünen ve konuşan aydın kesim oluşturmaya çalışmıştır.
Rus müstemlekeciliğinin bu konudaki önemli bir yönü Azerbaycan aydınlarının marifçilik ve milli eğitim adına gerçekleştirmeye çalıştıkları bütün girişimleri engelleyerek Müslümanları cahil bırakmak olmuştur.
Senator Meçnikov ve Kutaysov'un Paskeviç'le hazırlayıp devlet dumasına sundukları ve bölgenin daha merkezî bir yönetim biçimine kavuşturulması ve Ruslaştırması raporu önemlidir. Bu öneride Azerbaycan ile ilgili en dikkat çeken cümle ise şu şekildedir: "Vatandaşlık ve siyasî çizgide bölgenin Rusya ile aynı bedenin uzuvları olarak bütünleşmesini sağlamak ve burada yaşayan insanları Rusça konuşup, Rusça düşünüp, Rusça hissetmek zorunda bırakmak."
Ruslar Gürcistan'ı ilhak ettikten hemen sonra burada Rusya'nın merkezî vilayetlerindekine benzer idarî yapı oluşturarak sivil idareye geçmişlerdir. Ancak Azerbaycan hanlıklarının işgalinden sonra biz burada askerî işgal yönetiminin devam ettiğini, baskı, sindirme, asimilasyon politikalarına öncelik tanındığını görmekteyiz.
1841 senesine kadar İlisu Sultanlığı dışında bütün hanlıklar ortadan kaldırılmış ve burada Komendant Rejimi (Askerî Olağanüstü Hal Rejimi) diye adlandırılan bir askerî işgal rejimi sürdürülmüştür. Askerî valilikten sivil valiliğe geçişte bazı politika değişiklikleri yapılsa da Müslüman nüfusa karşı ayrımcılık ve baskı, çeşitli yöntemlerle sürekli devam etmiştir.
Kitap okurken içinizde daima yaşayan o "acaba?" sizi yeni eserler okumaya teşvik ve mecbur eder. Yeniden birçok dostlar kazanırsınız. Bir insana bir nazariyeye, bir sisteme saplanıp kalmazsınız. Hatta her okuduğunuz kitabın nihayetindeki "Son" kelimesini siliniz ve yerine "Acaba?" yazınız. Büyük mütefekkirlerin muvaffakiyet sırrı hep bu kelimedir. "Acaba" demeseydiler, yeni bir şey düşünebilirler miydi? Tatbikata başlayınız ve evvelâ benim bu yazımın sonuna bir "acaba?" oturtunuz!
