Sîlav ji bo her kesî :)1000Kitap
Min xwest ez vê nirxandinê bi zimanê xwe, anku bi Kurdî binivîsim; ji ber ku ev yek ji bo min çavkaniyeke mezin a şanaziyê ye.
"Waris"... Ev nav wê her dem di hişê min de bimîne. Ew jineke pîr têkoşer e ku ji nava çolê derket, jiyaneke butunî cuda ji xwe re ava kîr û tu carî teslim nebû. Ew ne tenê xwe xilas kîr; di heman demê de bû dengê jinên din û keçên piçûk, û ji vê neheqiya hov re got "raweste". Piştî ku xwe xilas kîr, dor hatibû wan keçikên piçûk û bêparastin.
Li pêşberî me çîrokeke jiyanê ya rastîn û hejîner heye. Aliyê herî xemgîn jî ev e ku ev tiştên hatine vebêjan butunî rast in û hîn jî bi hezaran keçên piçûk dibin qurbana adab û rûberên weha zordar û bêrehm... Waris, ji jiyana çolê ya bi serê xwe û sade derdikeve û xwe di nava cîhana qelebalîg, xerîb û zalim a bajêr de dibîne. Lê ruhê wê yê têkoşer û biryardariya wê, dihêle ku ew çîroka xwe ji nû ve binivîsîne.
Li her welatî, li her derê cîhanê bi hezaran jin hene ku rastî zordarî û zilmên weha tên. Dema ku min pirtûk dixwend, min her dem ev pirs ji xwe kîr: "Çıma? Çıma her dem jin neçar in ku van hemû êşan bikişînin?"
Kêmber, portreya takesên têkçûyî ên bindestên bêndestane. Ji ber wê ye hertişt kêm û kêmbere. Pevşabûna qedexe ewqas mezin buye ji hezkirinê kêm wisa rasterast tê jiyîn an jî qet nayê jiyîn. Bê watebuna qedexê ne kêmî wê jiyîna bê hoste . Ev yek ne azadiyê ji takekesan re tine ne jî dibe pêliyek bo doza azadiye. Kesayet pêşnekeve, azad nebe dozê çawa pêşkeve.Kêmasiya hêstan ji xwe diyare. Nivîskar bi têkiliya Selim û Aysel ê jî tîne ziman.
Niviskar tespîtên xwe hurehur di her gav û kêliyê de vedibêje; Tiştên mezin, piçûk, giran,sivik, ji rêxistinêre , civak û takekesre hwd. ev yek jî buye sedema tu tiştekiyekê. Rê nediyare, rêbaz nediyare hema ser berjêr diçe.Roman xwe jî bin vê bindestiyê nefilitiye. Pîvanên exlaqî bigirê heya ên civakî hemî li pîvanên serdestane.Bi çend hevokên zimanê serdestan ku nehatiye wergerandin serdestiya serdestan xwe bicî kiriye . Nava ewqas navan de bijareya nivîskar a navê Selîm jî yek jî mînaka ne xweseriyêye. Helbet dema ev nav hate pêşiya xwîner berhema Oguz Atay'ê Tirk Tutunamayanlar hate bira wan. Silav dayinên vî rengî ji rêbazên postmodernixmêne û vê romanê jî hatiye lê çima Tirk. Gelo wêjeya dinyayê ne di xizmeta niviskar de bû.
Roman du beşan pêk tê. Di serî de em hemî keseyata bi kêmasî û têkçûyîna wan livo livo nasdikin. Kesayet hemî ên di nava civakê dene , erê pevşabûn bi awayekê biwate û bi tund hatiye qedexekirin lê, gelo ji bo civakeke bi exlaq û azad tenê ewe asteng? Kêmasiyî û pêdiviyê dîtir tunene? Ev nerîn û şîrove ji xwe di rojeva civakêdene. Dema kesekî navsale û mixalifê azadiya civakê cîwanekî dibîne, kêm zêde heman tişta dibêje " Hin nikare xwedî doxîna xwe derê divê ezê civakê azad bikim" Ev mixalifê di nava civakê de her derê hene û her firsendê de jî dibêjin. Ket mineta xwe kesî jî
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Bir mevsimden ötesi...1000Kitap
Puan vermedi
Silav, uzun bir aradan sonra, Hakkâri’de Bir Mevsim romanının incelemesiyle geldim...
Ferit Edgü’nün Hakkari’de Bir Mevsim adlı romanı, modern Türk edebiyatında varoluşun sınırlarını mekânın sertliğiyle çarpıştıran en yoğun metinlerden biridir. Romanın merkezindeki öğretmen, hem coğrafyaya hem insanlara hem de kendine yabancı bir figür olarak karlarla mühürlenmiş bir dağ köyüne düşer. Edgü, bu düşüşü yalnızca fiziksel bir kopuş olarak değil, insanın kendisiyle karşı karşıya kaldığı bir içsel kırılma anı olarak kurar. Dilini bilmediği, kültürünü tanımadığı bir topluluğun ortasında öğretmen, kelimelerin yetersizliğiyle yüzleşirken; sessizlik, romanın en güçlü iletişim biçimine dönüşür. Coğrafya adeta bir bilinç katmanı gibi çalışır: Dışarıdaki beyaz, öğretmenin içindeki karanlığı görünür kılar; dağın keskinliği insanın varoluşsal çıplaklığını açığa çıkarır. Edgü’nün minimalist ve fragmanlı anlatımı, olay örgüsünden çok atmosferin düşünsel ağırlığını öne çıkarır; böylece roman, bir öğretmenin köylülerle kuramadığı iletişimden çok, insanın kendi varlığıyla kuramadığı ilişkiyi sorgular. Hakkari’de Bir Mevsim, toplumsal gerçekliğin sınırlarında dolaşan, ama özü itibarıyla bireyin yalnızlığına ve anlam arayışına odaklanan, Türk edebiyatının en rafine ve en suskun metinlerinden biri olarak entelektüel bir derinlik sunar.
10/10
2025 1. kitabı
Silav, min dît kû kesî derheqê ve pirtûkê de tiştek ne nivîsandîye; ka ez binivîsim.
Mijara ve pirtûkê berî her tiştî behsa Windabûnê sala 1995 e dike. Sevdîn û Faris jî wan ji kesên kû wîndayîbûne. Ev pirtûk beşek ji Jîyanêye. Êşên wî zemanî û nexweşîyen wî zemanî ji me re dibêje. Zêdetir binivîsim yê bibê Spoiler :)
Lê ez dikarim bêjim wexta min pirtûk dixwend carna min xwe nav pirtûke de didît, rastî bi tesîr bû. Kurdîya nivîsê jî xweş bû mirov xweş fêm dike. Spas ji bo nivîskar. Nav pirtûka de bimînin :)
Nîqaşeke Kurt û Kurmancî li ser Helbestê
"Helbest tiştekî wiha ye ku bê wê nabe, lê xwezî min bizanibûya çima bê wê nabe."
-Jean Cocteau
Silav ji miriyên helbestê re :)
Piştî xwendina vê pirtûkê baştir têgihiştim ku çi xezîneyek heye di edebiyata kurdî de. Min zewqeke mezin girt ji xwendina vê berhema kurt û kûr. Berhem, cureya hevpeyvînê ye ku di navbera sê nivîskarên kurd de pêk tê: Çîdem Baran, Fewzî Bîlge û Ehmed Ronîar. Ç. Baran dipirse, her duyên din jî dibersivînin. Hevpeyvîn di derheqê helbestê û hûrgiliyên wê de ye. Ç. Baran, bi berhema Platon a bi navê ÎON dest bi hevpeyvînê dike û di pirsa ewil de dixwaze nîqaşê bibe ser vê yekê: gelo meriv di helbestê de dikare li aqil bigere yan na? Helbet bersivên maqûl digire û bi vî awayî suhbeteke xweş di navbera wan de geş dibe, li ser çima û çawabûna helbestê.
Tişta sereke ya min ji vê hevpeyvînê fêhm kir ev e: helbest di her serdemê de ji pirsgirêkên civakî re bûye bersiv, bûye neynika civakê, bûye gazin û hawara miletan. Ne mumkin e meriv helbestê ji civakê û meseleyên civakî bişo. Li gorî rewşa serdeman ruh û wateya helbestê jî tim guheriye, hîn jî diguhure, teşeyên nû digire û serdanpê polîtîk e. Meriv dikare bibêje helbest gava xwedî helwest be bi kêr tê, wekî din ji xwe her kes dinivîse.
Helbest çima tê nivîsandin û çawa tê xwendin. Helbestvanan çima exleb di temenekî ciwan de xwe kuştine. Îlham çi ye û çawa tê helbestvanan, mijarên sereke yên helbestan çi bû ne...û pirsên dîtir. Hemî jî xwedî bersivên ronîker in.
Ji bo helbestvanan jî dikarim bibêjim gelek navên girîng ên cîhanî derbas dibin, ji wan navan çend mînak: Mayakovskî, Trîstan Tzara, Lorca, Fatma Savci, Bîlge Sumer, Nûroj Mûnzûr, Rojen Barnas, Dost Çiyayî, Selma El Caysî, Slvya Plath, Berçema Mişrîtan, Melayê Cizîrî, Feqiyê Teyran, Ehmedê Xanî, Baba Tahirê Uryan, Mestûre Xanim, Charles
Silav bindestno :) Ev çi berhem bû !Kurdî
Wek hûn jî fehm dikin dem a pirtûkekê de jegirtin zêde parve bikim û li ser lêkolîn û ramanên xwe binivîsînim eşkere ye ku min gelêkî ecibandîye . Yanî ez tenê bêjim min ecibandîyê û derbas bibim ev neheqîyê ji bo vê pirtûkê. Ez nizanim min çi xwend wek manîfestoyek e ev berhem , di nav de civaknasîya kurda , derûnîya mirovên bindest bi taybetî semptomên bindestîyê wan , kemasîyên li ser mafen jinan û di binî da ji (hetta li serda jî ) rexneyên civaknasîyên zayendî yên newekhevî rêz kirîye , hehhh û ya herî taybet jî LEHENGÎ nexş dike .Dema derdarê şer û berxwedana seyîdxanê usîvê seydo û rêhevalê wan nivîs kirîye , mirov dibê qey li ew cengê de tevahî wan şer dike û mişt şanaz dibe ! Min got qey ez gullê tifingê wanim û enîya dijminde tekîyam ! Min got qey ez avim min tîbûn a wan şikestand , min got qey ez çîyayê mêrdîn qoser û gundê zonê me ez li hêvîya wan bûm û min dixwest ez wan veşêrim ji romên gur û neyaran ! Lê kêmasî di nav dilê min da peyda bû , gora mîr seyîdxanê usîvê seydo serlêdanek bikim ew e temam bibe dibêm qey .Cîhê wî û ê rêhevalên wî , cîh ê lehengên me ; wek a di nav tîrêjên rojê de be ronî be .Bê guman her dem ew ê hişê me de cîhekî kûr û xweşik bigrin Ez dixwazim hûn mencikê , zagros (terfa) , osê , seyidxan hemû nas bikin , her yek êşeke her yek birînek e , bawerim hûn e tiştekî ji xwe jê bibînin çimkî em netewekî birîndar û dilşikestîne taybet ji BİNDEST ! Têra xwe ez girîyam ez dibêm hûn ê ji wisa bibe :(
Ev berhem wek e mirovên misilman di mala wan de kuran pêwîste ji bo netewên kurdan jî pêwîste ku mala wan de cîh bigre û bê xwendin her hevokê wê bê daqurtandin û heb heb bê xwendin û bê fehm kirin . Berhemek pirhalî ye , Her halîyê we wek her perçeyek welatêmin hêja ye .Belkî mijarê wan jihev cûda be lê tevahî dibe yek , nabe çar