Sinan UÇAR.
@sinanucar
Şu anda okuduğu kitap
Sinan UÇAR.
, bir kitap okuduPuan vermedi·63 syf.·
13 saatte okudu
·Okunma: 12 Ocak 2026 01:38
·2026 7. kitabı
Reklam
Kuş uçar, sen uçusu hatırla..
Kuşlar da Gitti
Kuşlar da Gitti adlı eserde Yaşar Kemal, değişen ve kalabalıklaşan İstanbul’u anlatır. Bu değişim yalnızca binaların çoğalması ya da nüfusun artmasıyla sınırlı değildir; aynı zamanda insanların doğayla, geleneklerle ve birbirleriyle kurduğu ilişkinin de bozulduğunu gösterir. Yazar, bu dönüşümü Florya’daki ova ve kuşlar üzerinden somutlaştırır. Eskiden doğal ve geniş olan alanlar yapılaşmayla yok olurken, kuşların yaşam alanları da giderek daralmıştır. Bu durum, İstanbul’un plansız büyümesinin doğaya verdiği zararı gözler önüne serer.
Romanda anlatılan kuş satın alıp salma geleneği, ilk bakışta merhametli bir davranış gibi görünse de, Yaşar Kemal bu geleneği eleştirel bir bakışla ele alır. İnsanlar sevap kazanmak ya da vicdanlarını rahatlatmak için kuş satın alırken, aslında bu sistemin devam etmesine katkı sağlamaktadır. Bu yönüyle eser, toplumun iyi niyetle yaptığı bazı davranışların nasıl bir sömürü düzenine dönüştüğünü eleştirir. Kuşların özgürlüğü, onların acı çekmesi üzerinden kazanılan bir “sevap” hâline gelmiştir.
Bu durum günümüzdeki dilencilik anlayışıyla benzerlik gösterir. İnsanlar para verdikçe dilencilik nasıl sona ermiyorsa, kuş satın alındıkça da kuşların yakalanıp satılması devam etmektedir. Yaşar Kemal burada bireysel iyilik anlayışını sorgular ve okuyucuya şu soruyu düşündürür: Gerçek iyilik, anlık vicdan rahatlatmak mıdır, yoksa sorunun kaynağını ortadan kaldırmak mıdır? Bu sorgulama, eserin toplumsal eleştiri yönünü güçlendiren önemli bir unsurdur.
Ayrıca yazar, modernleşme ve değişim karşısında toplumun çelişkili tutumunu da eleştirir. İnsanlar bir yandan doğayı yok ederken, diğer yandan doğaya acıdıklarını söylemektedir. Bu ikiyüzlü yaklaşım, toplumun doğayla olan bağının ne kadar zayıfladığını gösterir. Yaşar Kemal’e göre sorunDuygu ve Düşünce
Kuşlar da Gitti
Kuşlar da Gitti adlı eserde Yaşar Kemal, değişen ve kalabalıklaşan İstanbul’u anlatır. Bu değişim yalnızca binaların çoğalması ya da nüfusun artmasıyla sınırlı değildir; aynı zamanda insanların doğayla, geleneklerle ve birbirleriyle kurduğu ilişkinin de bozulduğunu gösterir. Yazar, bu dönüşümü Florya’daki ova ve kuşlar üzerinden somutlaştırır. Eskiden doğal ve geniş olan alanlar yapılaşmayla yok olurken, kuşların yaşam alanları da giderek daralmıştır. Bu durum, İstanbul’un plansız büyümesinin doğaya verdiği zararı gözler önüne serer.
Romanda anlatılan kuş satın alıp salma geleneği, ilk bakışta merhametli bir davranış gibi görünse de, Yaşar Kemal bu geleneği eleştirel bir bakışla ele alır. İnsanlar sevap kazanmak ya da vicdanlarını rahatlatmak için kuş satın alırken, aslında bu sistemin devam etmesine katkı sağlamaktadır. Bu yönüyle eser, toplumun iyi niyetle yaptığı bazı davranışların nasıl bir sömürü düzenine dönüştüğünü eleştirir. Kuşların özgürlüğü, onların acı çekmesi üzerinden kazanılan bir “sevap” hâline gelmiştir.
Bu durum günümüzdeki dilencilik anlayışıyla benzerlik gösterir. İnsanlar para verdikçe dilencilik nasıl sona ermiyorsa, kuş satın alındıkça da kuşların yakalanıp satılması devam etmektedir. Yaşar Kemal burada bireysel iyilik anlayışını sorgular ve okuyucuya şu soruyu düşündürür: Gerçek iyilik, anlık vicdan rahatlatmak mıdır, yoksa sorunun kaynağını ortadan kaldırmak mıdır? Bu sorgulama, eserin toplumsal eleştiri yönünü güçlendiren önemli bir unsurdur.
Ayrıca yazar, modernleşme ve değişim karşısında toplumun çelişkili tutumunu da eleştirir. İnsanlar bir yandan doğayı yok ederken, diğer yandan doğaya acıdıklarını söylemektedir. Bu ikiyüzlü yaklaşım, toplumun doğayla olan bağının ne kadar zayıfladığını gösterir. Yaşar Kemal’e göre sorunGeçen zaman değil bir ömür..
Yoksulluk insanı yalnızca fakirleştirmez; aklını, ailesini ve inancını da elinden alır.
Orhan Kemal’in Eskici ve Oğulları romanı, okuru büyük fikirlerle ya da yüksek cümlelerle karşılamaz. Tam tersine, çok tanıdık bir dünyanın içine bırakır. Diyaloglarla ilerleyen, son derece akıcı bu metinde anlatılanlar; sokakta, iş yerinde, tramvayda, pazarda her gün karşılaşabileceğimiz insanların hikâyesidir. Bu yüzden romanı okurken sık sık “bunu ben de yaşadım” ya da “buna ben de şahit oldum” duygusu oluşur.
Orhan Kemal bu romanda okura bir mesaj dikte etmez, yol göstermez, ahlak dersi vermez. Olan biteni olduğu gibi anlatır ve yargıyı okura bırakır. Kitabın gücü de tam olarak buradan gelir: Gösterir, açıklamaz.
Romanın merkezindeki Eskici karakteri çoğu zaman yanlış anlaşılmaya müsaittir. Bence Eskici zalim bir baba değildir; asıl belirleyici olan onun acizliğidir. Güçlü, varlıklı bir adam olsaydı aynı baba olmazdı. Yoksulluk onu bugüne sıkıştırmıştır. Her şey paraya, ev geçimine, bir sonraki güne çıkarabilmeye indirgenmiştir. Yarınların, hayallerin, uzun vadeli düşünmenin bir anlamı kalmamıştır. Bu yüzden öfkesi çabuk parlar, çabuk söner; kin tutmaz, pişman olur. Söyledikleri dilinde kalır, kalbinden değil.
Eskici’nin meselesi iktidar ya da otorite kaybı değildir. Onun derdi paradır. Sürekli geçmişteki zenginliğini anlatması boşuna değildir: Ne giydiğini, ne yediğini, nasıl yaşadığını hatırlatır. Çünkü o zamanlar para zaten otoriteyi kendiliğinden getiriyordu. Bugün ise paranın yokluğu her şeyi çökertecek bir güçtür. Bu yüzden damat Ünal’ın getirdiği rakı ve yiyecek, Eskici’nin gözünde onu değerli kılar; hatta kimi zaman kendi çocuklarının önüne geçirir. Bu bir gurur meselesi değil, hayatta kalma refleksidir.
Eskici’nin oğullarıyla yaşadığı çatışma da sanıldığı gibi