Shakespeare'den okuduğum kitaplar içerisinde en az beğendiğim Hırçın Kız oldu diyebilirim. Sanırım ben Shakespeare'in kaleminden komedi değil de trajedi okumayı daha çok seviyorum.
Hırçın Kız, kitabın içerisinde de bahsedildiği gibi oyun içerisinde bir oyun aslında. Özellikle de Türkiye İş Bankası baskısında, girişteki ön sözü okumanızı tavsiye ederim çünkü tüm bu detayları ve metinde ne anlatıldığını daha iyi kavramanızı sağlıyor. İçeriğine gelecek olursam Sly adlı karakterle açıyoruz ilk olarak gözümüzü. Sly zilzurna sarhoş olunca etrafındakilere de onunla eğlenmek düşer ve kendisine bir oyun sergilenir. Bu oyun üzerinden aslında o dönem toplumunun kadın ve erkeğin konumuna nasıl baktığını anlıyoruz. Biz kadınların çok hoşuna gitmeyecek tabii ki bu bakış ancak eserin de 16. yüzyılda yazıldığı hatırlanırsa taşlar yerine oturuyor. Adından da anlaşılacağı üzere hırçın bir kızın evlendikten sonra bir kediye mi dönüşeceği yoksa kaplan misali tırnaklarını çıkarmaya devam mı edeceğini okuyoruz. Sonunu tahmin etmek çok zor olmasa gerek diye düşünüyorum.
Kötü bir eser olmasa da başta da dediğim gibi öncesinde Shakespeare'den Macbeth, Hamlet, Romeo ve Juliet gibi eserleri okuduğum için bu eser onların yanında biraz daha hafif kaldı gibi hissettim. Yine de Shakespeare'i okumanızı mutlaka ama mutlaka tavsiye ederim.
DIKKAT SPOILER ICERIR, OKUMAK ISTEMIYORSANIZ OKUYUNUZ!!!
William Shakespeare’in erken dönem komedilerinden biri olmakla birlikte, çağlar boyunca en çok tartışılan eserlerinden biridir. Oyun, kadın-erkek ilişkileri, evlilik, toplumsal cinsiyet rolleri ve bireysel özgürlük gibi temaları hicivli bir dille ele alır. Kimi zaman bir komedi maskesi altında karanlık bir gerçeklik sunar.
Oyun, aslında bir oyun-içinde-oyun şeklinde başlar. Sarhoş bir adam olan Christopher Sly, bir lordun şakası sonucu kendisini bir asilzade sanır ve onun için sahnelenen bu oyunu izler. Asıl hikâye bu çerçeve içinde anlatılır.
Padua şehrinde geçen ana hikâyede, zengin bir adam olan Baptista, iki kızı vardır:
Bianca: Güzel, uysal, herkesin gönlünü fetheden ideal kadın figürü.
Katherina (Kate): Alaycı, sivri dilli, kurallara boyun eğmeyen, evlilik düşüncesine karşı çıkan, toplumun “şirret” olarak nitelediği kadın.
Baptista, küçük kızı Bianca’nın evlenmesine ancak Katherina evlendikten sonra izin vereceğini duyurur. Fakat kimse Katherina’yla evlenmek istemez…
Ta ki Petruchio sahneye çıkana kadar. Petruchio, serveti artırmak ve kendi erkeklik iddiasını ispatlamak için Katherina’yla evlenmeye karar verir. Ancak bu evlilik, klasik romantik bir aşk değil, bir zihinsel ve duygusal savaşa dönüşür.
Kate, oyunun en karmaşık karakteridir. Shakespeare’in en güçlü kadın rollerinden biridir.
Başlangıçta isyankâr, lafını esirgemeyen, maskesiz bir kadındır.
Ancak Petruchio ile evlilikten sonra hem fiziksel hem psikolojik olarak baskıya maruz kalır: aç bırakılır, uykusuz bırakılır, gerçeklik algısıyla oynanır.
Oyunun sonunda, Kate’in teslim olduğu izlenimini veren meşhur monoloğu vardır. Ama bu sahne hâlâ tartışmalıdır:
Gerçekten teslim mi olur, yoksa zekice bir oyunla yeni bir rol mü yaratır?
Petruchio,
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Siz İkiniz Kaybettiniz
Dilenci Christopher Sly bir meyhanede sızar, bunu gören Lord maiyetiyle birlikte bu dilenci ile bir oyun oynamaya karar verir. Onun yıllardan biri bir rüyada olduğunu normalde soylu bir Lord olduğunu yalanını söyler, Sly tam bu yalana kapılmışken esas oyunumuzun oyuncuları bir tiyatro oyununa başlarlar.
Hırçın Kız, William Shakespeare’in evlilik, cinsiyet rolleri ve toplumsal beklentiler üzerine yazdığı bir komedidir.
Padua kentinde geçen hikâyede, varlıklı bir adam olan Baptista'nın iki kızı vardır: Sessiz ve uysal Bianca ile aksi ve hırçın Katherina. Baptista, küçük kızı Bianca'nın evlenebilmesi için önce büyük kızı Katherina’nın evlenmesi gerektiğini şart koşar. Bianca’nın birçok talibi olmasına rağmen, Kate’in sert mizacı onu evlenilmez biri hâline getirmiştir.
Bakalım Katherina ve Bianca evlenebilecek mi?
Sevgiler.
1594 tarihinde, yayımlanmış beş perdelik bir komedyadır. Bu oyunu yazdığı sırada on dokuz, yirmi yaşlarında olan Shakespeare'in, başarı yolunda artarak çoğalan bir kariyere imza atacağını biz okurlar olarak, öngörmemiz su götürmez bir hakikattir.
Komedyanın muhteviyatı, hayatı yoksulluk içinde geçmiş, içki içip sarhoş olmaktan başka bir meziyete sahip olmayan Sly isimli bir kişiye karşı sergilenen bir oyundan ibarettir. Oyuna göre, Sly sarhoş olduğu bir anda alıkonulacak ve uşaklarla dolu bir konakta uyanması sonucunda da, çok zengin bir soylu efendi olduğuna inanması sağlanacaktır. Bu oyunu maiyetiyle birlikte, avdan dönen bir soylu gerçekleştirir. Maksat eğlenmektir. Ön oyunda Sly ve Lord vasıtasıyla soylu kesimin, işçi sınıfını aşağılamasına yani sınıf farkına dem vurulsa da, oyunun sonu havada kalmıştır. Çünkü ön oyundan sonra, birinci perde de oyuna başka karakterler dahil olur.
Uysallaştırılan ŞeytanDünya Klasikleri
Shakespeare'in ölümsüz eseri "Hırçın Kız", yüzyıllardır sahneleri süslemeye ve okuyucuları büyülemeye devam ediyor. Ancak bu büyüleyici aşk hikayesinin ardında, toplumsal cinsiyet rolleri ve ataerkil toplumun kadına bakışı konusunda rahatsız edici gerçekler gizleniyor. Oyunda, "kaderin cilvesi" ile bir araya gelen Petruchio ve Katherina, bize sadece aşkın zaferini değil, aynı zamanda o dönemde kadının toplumdaki yerini ve erkeğin tahakkümünü de gözler önüne seriyor.
Oyunda, Katherina'nın "hırçın" olarak nitelendirilen tavırları, aslında dönemin toplumsal normlarına başkaldırısının bir göstergesi olarak yorumlanabilir. Erkek egemen bir dünyada, kendi sesini bulmaya ve kendi isteklerini dile getirmeye çalışan bir kadının öyküsüdür bu. Hortensio ve Gremio gibi talipler, Katherina'dan "şeytan" ve "ifrit" gibi ifadelerle bahsederken, onu adeta insanlıktan çıkarıp ötekileştirirler. Bianca ise, itaatkar ve uysal tavırlarıyla dönemin "ideal kadın" figürünü temsil eder ve erkeklerin ilgisini ve beğenisini kolayca kazanır.
Petruchio, Katherina'yı "evcilleştirmek" için planlı ve sistematik bir şekilde hareket eder. Onu aç bırakır, uykusuz bırakır, sürekli aşağılar ve psikolojik baskı altında tutar. Bu süreçte kullandığı dil ve yöntemler, günümüzde açıkça duygusal istismar olarak kabul edilebilir. Petruchio'nun amacı, Katherina'nın kişiliğini yok etmek ve onu kendi isteğine boyun eğen bir eş haline getirmektir.
Oyunda "oyun içinde oyun" yapısı, gerçeklik ve illüzyon arasındaki çizgileri bulanıklaştırır. Christopher Sly'ın ön oyunlarda maruz kaldığı "rüya", Katherina'nın Petruchio tarafından yaratılan "gerçeklik" ile paralellik gösterir. Her iki karakter de, kendilerine dayatılan rolleri sorgulamadan kabul etmeye zorlanırlar.
Sonuç olarak, "Hırçın Kız", Shakespeare'in ustalıkla
1594'te yayımlanan "Hırçın Kız" isimli oyun, Shakesoeare'den okuduğum 4. oyundu. Kitabı satın alma sebebim daha önce izlemiş olduğum "10 things i hate about you" isimdeki filmin bu kitabın bir modern uyarlaması olduğu hakkında bir video görmemdi. Kitabı okuyunca buna hak verdim.
Kitap; Sly isimli içkiye düşkün bir adamın bir soylu tarafından evine götürülüp uyandığında ona sanki soylu biriymiş gibi davranmalarıyla, ön oyunla başlıyor. Sly ilk başta soylu olduğuna inanmayıp buna karşı çıksa da hizmetkarların da davranışlarıyla öyle olduğuna inanıyor.
Tiyatro oyuncularının Sly'a sergilediği oyun aslında ikinci kısımda bizim gördüğümüz oyun anladığımız kadarıyla.
İkinci kısımda Katherina ve Bianca isimli iki kıza sahip zengin bir adam var. Bianca babası tarafından şımartılmış, etrafından fazlasıyla ilgi gören ve onunla evlenmek isteyen birçok talibe sahipken; Katherina, ne babası tarafından şımartılmış ne de onunla evlenmek isteyen erkeklere sahip.
Babası Bianca'nın Katherina'dan önce evlenemeyeceğini söylediği için Bianca'nın talipleri Katherina için bir adam bulmaya çalışıyorlar.
Bu noktada Petruchio oyuna dahil oluyor ve para için Katherina ile evlenmeyi kavul ediyor.
Katherina ne kadar başına buyruksa Petruchio da onu "evcilleştirmeyi" kafasına takmış bir karakter.
Kitapta Petruchio'nun Kate için "o benim malım" gibi tabirler kullanması, onu "evcilleştirmek" için aç bırakması o dönemde toplumun kadınkara bakış açısını yansıtır biçimde.Aynı zamanda Bianca'nın taliplerinin onunla evlenmek için kılık değiştirmelerine, fedakarlıklar yaptıklarına da şahit oluyoruz. Kitabı okurken bir kadın olarak sinirlenmeyeceğini söylemek yalan olur.
Okumanızı ravsiye ederim, ilginizi çektiyse filme de bakabilirsiniz.