14 yaşındaki Sofie Amundsen’in posta kutusunda bulduğu "Kimsin?" ve "Dünya nereden geliyor?" sorularıyla başlayan yolculuk, aslında sadece bir kurgu değil, okurun zihninde açılan bir "uyanış" penceresidir. Gaarder, Thales’ten başlayıp günümüz varoluşçularına kadar uzanan o devasa düşünce mirasını, bir dedektif romanı sürükleyiciliğiyle anlatırken; asıl büyüleyici olanın "bilmek" değil, "hayret etmek" olduğunu hatırlatır. Kitabı okurken, beyaz bir tavşanın şapkadan çıkarılması metaforu üzerinden evrenin gizemini düşünürken, bir yandan da kitabın kendi kurgusunun alt üst oluşuyla gerçeklik algınızın sarsıldığını hissedersiniz. Bu eser, felsefeyi sıkıcı bir ders olmaktan çıkarıp, her insanın içinde saklı olan o meraklı çocuğun eline tutuşturulan bir meşaleye dönüştürür.
Kitap felsefe severler için güzel bir kitap. Filozofları, çağları, felsefe anlayışlarını çok güzel anlatmış. Fakat ben kurgusunu beğenemedim ilk bölümlerde güzeldi ama sonlara doğru saçmalamaşmaya başladı.
Kitabı öğrenmeye açık olduğunuz bir dönemde okumaya başlamanızı öneririm. Çok güzel mesajlar veriyor.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Felsefeye ilgisi olanların özellikle başlangıç düzeyinde ise okurken keyif alacağı bir roman . Size kurgulayarak felsefe öğretiyor . Daha fazla detay vermem mümkün değil . Ama genel olarak filozoflar ve görüşleri hakkında buraya dipnotlar düşmeyi daha uygun gördüm. Biraz uzun ama kitap okumadan önce okumakta fayda var .
Neden yaşadığımız konusuna ilgi duymak pul biriktirmek gibi rastlantısal bir ilgi değildir.
Thales'e göre her şeyin kökeni suydu.
Anaksimandros, üzerinde yaşadığımız dünyanın belirsiz bir şeyden çıkıp sonunda yine o şeye karışan pek çok dünyadan yalnızca biri olduğunu savunmuştu.
Anaksimenes her şeyin kökeninde bulunan ilk maddenin hava ya da soluk olduğunu savunmuştur
Miletoslu filozoların( Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes) üçü de her şeyin ondan yapıldığı bir -sadece tek bir- maddenin olduğuna inanıyordu.
Parmenides var olan her şeyin ezelden beri var olduğuna inanıyordu.
Parmenides duyuların bize dünyayı yanlış tanıttığı aklın insan söyledğinden farklı bir dünya resmi çizdiği görüşündeydi.
'' Her şey akar '' demişti Herakleitos. Her şey hareket halindedir ve hiçbir şey sonsuza dek kalmaz . Bu yüzden de Aynı ırmağa iki kez giremeyiz.
Herakleitos'un işaret ettiği bir başka nokta, dünyanın her zaman karşıtlıklar tarafından belirlendiğiydi. Hiç hasta olmasak sağlığın ne olduğunu bilemeyecektik.
Parmenides'in aklı hiçbir şeyin değişemeyeceğini bildiriyordu. Buna karşılık Herakleitos'un duyusal deneyemi ise doğada hep değişimler olduğunu açıkça göstermekteydi.
Empodekles'e göre dünyada dört ilk madde ya da kendi deyişiyle ''kök'' vardır : toprak, hava, ateş , ve su
Empodekles madde ile kuvvet arasında bir ayrım yapıyor.
Anaksagoras'a göre doğa gözle görülemeyen çok küçük parçalardan oluşurdu.
Kendinden önceki filozoflarla bir noktada
Merhabalar,
Uzun süredir inceleme paylaşamıyorum. İlk defa bir kitabı bitirdim ve çok mutluyum. Bayadır ya çocuk kitabı okudum ya da okuduğum kitapları yarım bıraktım. Neyse kitaba gelecek olursak, genel olarak beğendim.
Bu kitap bana felsefenin uzak, ağır ve sıkıcı olmak zorunda olmadığını gösterdi.
Sofie’nin Dünyası, bir hikâye gibi akarken insanı fark etmeden düşünmeye zorluyor.
“Ben kimim?”
“Dünya neden var?”
“Gerçek dediğimiz şey ne?”
Sofie’ye gelen mektupları okurken, sorular aslında bana soruluyormuş gibi hissettim.
Cevaplardan çok soru sormayı sevdirmesi kitabın en güçlü yanıydı.
Bazı bölümleri kafa karıştırıcıydı ama belki de felsefe tam olarak budur:
Netlik değil, farkındalık.
Jostein Gaarder abimize teşekkürler
...
Küçük Bir Kızın, Kocaman Dünyası
Öncelikle 14-15 yaşlarındaki küçük bir kıza gizemli mektuplar gelmesiyle kitaba giriyoruz. Bu mektup ve notlar düzenli aralıklarla ve bir ders niteliğinde geliyor. Yani kitabımız aslında bize felsefe tarihini anlatırken aynı zamanda bu mektupları kim gönderiyor, bu işin arkasında ne var gibi sorularla bizi içine çekiyor. Kitapta beni en tatmin eden şey felsefeyi okuyucuya insani bir şekilde anlaşılır somut örneklerle aktarması oldu. Çünkü bu kitabı aslında felsefeye ufak bir giriş yapmak için okudum. Çoğumuza felsefe akıl dışı, işin içinden çıkılmayacak bir dal gibi gelir ama yazar tertemiz ve sade bir dille gayet akla oturan şekilde bize anlatıyor. Kitap boyunca kendi kendimi şu soruların cevabını ararken buldum;
**“Ben neden ‘ben’im?”
“Gerçek denilen şey ne?”
“Özgür irade var mı?”
“Tanrı, bilim, evren…”**
Ama yorucu bir taraftan değil, örneklerin desteğiyle daha sadeleştirilmiş bir biçimde. Felsefe bölümleri ise kronolojik sırayla anlatılmış. Yani aslında Felsefenin evrimini ve dönüşümünü izliyoruz. Önce dünya sonra akıl arkasından bilim, hepsinden sonra bunlar tamam da insan ne olacak gibi bir sıra var.
Hikâye tarafı ise karakterimizin gerçekliğinin şaşmasıyla, tam da felsefeye uygun bir şekilde okuyanın yorumuna göre şekillenebilecek şekilde ilerliyor.
Uzun lafın kısası kitap bize felsefeyi olabilecek en akla yatkın şekilde anlatmış. Kitaptaki finalin tek bir doğruya hitap etmemesi ise tam olarak amacına hizmet etmiş. Bence felsefeye en ufak merakı olan birinin düşünmeden alıl okuması gereken bir kitap.
Sofie'nin Dünyası / Jostein Gaarder1000k
Felsefe veya felsefe tarihi dediğimiz zaman çok geniş bir kavram haritasını ve çok uzun-detaylı bir tarih sürecini beraberinde getirmektedir. Bu bağlamdan okuduğumuz kitaba baktığımızda, kitap kesinlikle yetersiz ve eksik kalmaktadır. Bunun yanında kitabın roman oluşuda kitabı daha spesifik konulara değinmeyi zorunlu kılmaktadır.
Buna rağmen kitap felsefeye ilgi duyanların okuyabileceği, eğlence ve merak duygularını birlikte sunarken okuyuculara da bilgi vermek noktasında son derece başarılı olduğunu söylemek mümkündür.
Bu incelemede kitapta yer alan karakter ve kurgu detaylarını kitabın okuyucularına saklamak daha uygun olur diye düşündüm. Kitabın felsefi tarafına gelecek olursak, Hint-Avrupa geleneğinin içinde var olan Hint, Fars, Latin, Germen ve İslav kültürlerinin felsefe tarihlerini ve düşünce dünyalarında ki benzerliklerin günümüze nasıl geldiğini ve hangi evrelerden geçtiğini okuyuculara sunmaktadır. Ayrıca batı öznelinde gelişen bu süreç , diğer kültür ve medeniyetlere değinilmeden okuyuculara aktarılmıştır.
Özet olarak Antik Yunan' da mit ve efsaneleri eleştireren doğa filozofları (Thales ve Demolritos) zaman içinde Sofistleri sonrasında ise Sokrates, Platon ve Aristotales'i ortaya çıkarmıştır. Büyük İskender dönemi ile sınırların ortadan kalkması, Yunan,Mısır, Babil, Akdeniz, Pers ve Hint kültürlerinin birbirleriyle etkileşmesiyle Helenistik dönem ortaya çıkmıştır. Keza Hint-Avrupa kültürünün içinde yer alan toplumlara baktığımızda , bu toplumların inanç anlayışlarında dünya tasavvurlarında, mit ve destanlarında oldukça benzerlikler görülmektedir. Sami kültürünün içinden çıkan Hristiyanlığın, Helenistlik felsefeden etkilenip batı çoğrafyasında genişleyerek karşılık bulması Geç Antik Çağ' ın (Cicero, Seneca, Aurellius) oluşmasını, sonrasında Roma