Özer Or
@solomonspear
mühendislik, mimarlık, şehircilik, sosyoloji, tarih, bilim, edebiyat
Mühendis
Lisans
İstanbul
31 okur puanı
Mayıs 2020 tarihinde katıldı
Çehov'u nasıl bilirsiniz?Edebiyat
Adını ilk kez ne zaman duyduğumdan emin değilim. Gözüm sık sık misafiri olduğum teyzemin kitaplığından aşinaydı. Sosyal Yayınlar’ın bastığı kırmızı, şık ciltli Rus klasikleri setinin oldukça hacimli birkaçını oluşturuyordu öyküleri. Kapağında Toplu Eserleri yazan, I, II, III, IV… diye devam eden kalın ciltler 14 yaşımdaki okurluğuma cazip görünmemiş olacak ki romanlardan başlamıştım okumaya. Oradan buradan kulağıma çalınan büyük yazarların, en bilinen romanlarından: Suç ve Ceza, Paris Düşerken, Uyandırılmış Toprak, Oblomov ve diğerleri. Çehov’a sıra ancak birkaç yıl sonra gelebildi. Üniversite sınavına hazırlanmam gereken dönemde romanların ayartıcı etkisinden uzak kalabilmek için bir süreliğine perhiz yapmaya, yalnızca öykü okumaya karar vermiştim. O kış birkaç ay boyunca ağır aksak ilerleyerek Çehov’un öykülerinin çoğunu okuduğumu sanıyorum. Edebiyatta Aziz Nesin’in, Rıfat Ilgaz’ın, Muzaffer İzgü’nün abartılı güldürülerinden başka mizah pek bilmediğimden Çehov’un öyküleri çok farklı gelmişti başlarda. Okudukça fark ettim hepsinin mizah da sayılamayacağını. Sonraları daha sık karşılaştık. Oyunlarını okuduğum az yazar vardır. Biri Çehov. Daha ilk karşılaşmada bir jestten, bir sözden karşısındakinin en özel yanını yakalayan insanlardan biri olduğunu düşünürüm hep. Onlardan saklanamazsınız ama bu sizi ürkütmez, tedirgin etmez. Benim gözümde “insan sarrafı” Çehov’un ta kendisidir. Okurunu bile tanır sanki. Çehov okurken, seyrederken hep böyle hissettim. Ben onun anlattığı dünyaya bakarken o da beni izliyor, neyi, nasıl, ne kadar anladığımı tahmin etmeye çalışıyor sanki.
Yazarı bu kadar yakınımda hissettiğim zaman ben de onun hayatına yakından bakmak isterim. Biyografisine, anılarına, hakkında yazılanlara da yaklaşmaya çalışırım. Şimdi elimde bir kitap var. Bir “Çehov
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Bir Mektup
“Ne insan her şeyini
Terk etmeyi göze alacak
Bir sevgili bulabiliyor,” diyor
Gülerek,
“Ne de artık trenler var,
Altına kendini atacak…
Belki trenler olmadığı için
Sevgili de bulamıyor insan…”
Dinliyorum telefonda
Arkada bir sürü başka
Ses içinde
Belli belirsiz kendisi olan
Sesi…
“Mektup yazmayıp
Telefon ettiği için olacak,”
Okumadığımız Kitaplar Hakkında Neden Konuşuruz?
Pierre Bayard’ın kitabını hatırlatacağımı tahmin edenler olmuştur: Okumadığımız Kitaplar Hakkında Nasıl Konuşuruz? Bazı kitapların adlarının içeriğini aştığını düşünürüm. Öyle ki metnin içindekilerin toplamı bile başlığın iddiası veya gündeme getirdiği sorudan daha açıklayıcı değildir. Bu kitapları okurken genellikle sıkıldığımı da itiraf etmeliyim. Sonradan kitap haline getirilmiş akademik araştırmaların bir kısmına maalesef böyle başlık atılıyor. Kitaplığımda örneği çoktur. Onlara ihtiyaç halinde başvurulacaktır. Başım sıkıştığında yardımıma koşacaklarından şüphem yok. İçlerinde ne bulacağımı, sorularını, yanıtlarını bilirim ama durup dururken kanıtlarını çok merak etmem. Okumadığımız Kitaplar Hakkında Nasıl Konuşuruz? da Everest’in deneme serisinde çıkan başka iyi kitapların arasına karışmasaydı yukarıda bahsettiğim raflardaki yerini almaya adaydı. Yalnızca başlığına bakılacak olursa okumadığım yüzbinlerce iyi kitap hakkında bir kitap tek başına ne söyleyebilir ki? Önüme gerçekten okumadığım bir kitap hakkında konuşma ödevi düşmedikçe onun yerine okumadıklarımdan birini eksiltmeyi yeğlerim.
Adıyla ilk karşılaştığımda hınzırca gülümsediğimi anımsıyorum. Kitaba dair açık katılımlı bir tartışma yapılacağı duyuruluyordu da “toplantıya okumadan katılıp kitap hakkında konuşsam kitabın ruhuna daha uygun düşebilir” diye geçirmiştim içimden. Zira okumadığım kitaplar hakkında nutuk atmayı değil ama konuşmayı da dinlemeyi de severim. TRT2’de Okudukça’yı, Karalama Defteri’ni izleyerek büyümüş, pek çok yazarın ismiyle, bazen cismiyle ve sesiyle bu programlar sayesinde karşılaşmış taşralı bir televizyon çocuğuyum aynı zamanda. Kitapları olduğu kadar onlar üzerine yazılanları da okuma hevesim böyle gelişti sanırım. Bu yazılar, yani başka okurların deneyimi henüz çıkmadığım yollar