Ümidin Son Dayanacağı.
John Steinbeck "Qəzəb salxımları"
Bol təsvirlər ilə dolu bir kitabdır. Steinbeckin yaradıcılığı daima diqqətimi çəkir.
Romanlarını oxuyarkən, sanki o talelərin hər birinin dərin hüznünü yaşayır "İnsan".
Niyə dırnaq içərisində çünki bu romanda məhz "İnsan"dan, "İnsan" olmaqdan bəhs edir.
Təbii bunu nə qədər bacara biliriksə...
Steinbeck, əsərində kapitalizmin kölgəsində məhv olan insan talelərini təsvir edib.
Öz doğma torpaqlarından məcburən getməyə məhkum olan insanlar, sadəcə bir ümidlə yola çıxır, ümid olmadanda yaşaya bilməzsən, amma ümid hər zaman yaşatmağa yetir mi...?!
Joad ailəsinin yolu yalnız fiziki bir köç deyil, eyni zamanda insan ləyaqətinin, səbrin və birlik duyğusunun imtahanıdır.
Əsərdə mənə təsir edən məqamlardan biri insanın insana sığınması oldu, bəzən son dayanacaq bir yer deyil, son dayanacaq bir-birinə tutunan insanlardır.
Əsərdəki "Ana" obrazına heyran qaldım. Bir qadın ancaq bu qədər güclü olub, ailəsini bacardıqca bir arada tuta bilərdi.
Qadınların yaşadığı yorğunluğu, istirabı ustalıqla təsvir edib Steinbeck.
Maya Angelou demişkən:
“Hər dəfə yıxıldıqdan sonra qalxmaq qadının əsl gücüdür.”
Əsərin hər sətri, insan olmağın ağırlığını hiss etdirir.
Nə acıdır deyilmi, şüurlu sandığımız insanların qurduğu sistemin ağrısını uşaqların çəkməyi...?!
Böyüklər yaşamaq üçün mübarizə apararkən, uşaqlar sadəcə yaşamağın özünü, mahiyyətini itirirlər.
Onların uşaqlığı yol kənarlarında, tozlu düşərgələrdə, ac gecələrdə əriyir. Uşaqların gözündə sönən işıq, bir uşağın ölü doğulması
bütün bir dünyanın vicdanının sönməsidir.
Kitab 1939-cu ildə yazılsa belə, çağdaş dövrümüzü də əhatə edir.
Uşağı ilə vaxt keçirib, böyüməsini izləyən neçə ailə var etrafınızda...?!
Bir parça çörək üçün səhərdən-axşama kimi çalışan, yoxsulluq içində çabalayan nə