payîz.
@soversione
her yanımı ölüm korkusu sarsa da, senin dengbej sükûtuna cemre olup düşeceğim.
yugoslavya.
10 Ocak 2006
62 okur puanı
Haziran 2025 tarihinde katıldı
levent gültekin'i sima olarak tanısamda düşünceleri hakkında hiçbir bilgiye sahip değildim. bir öneri sayesinde okuduğum bu kitabıyla beraber kendisini tanıma fırsatı buldum.
bana kalırsa yazar yıllarını bedbaht bir dava uğruna nasıl hiçe saydığını içinde tutmakta güçlük çektiği için, bunu milyonlara anlatma ihtiyacı duymuş. zaten anılarının birkaç yerinde başına gelen olayları, yalnızca karşı taraftan dinlemek yerine kendisinden dinlenilmesi için büyük bir istekte bulunuyor.
dinin, bir inanç değil de ideoloji yerini almasından dolayı islam'ın, müslümanların elinde nasıl oyuncak edildiği ve sözde din adamları tarafından ne şekillerle istismar edildiğini kendi deneyimleriyle yaşayıp öğrenince, yaşadığı hayal kırıklığının etkisiyle beraber laikliğin daha uygun olduğunu ve bu alana yönelmesi gerektiğini fark ediyor. taraf değiştirirken (!) gelebilecek tepkilerin sadece toplumsal yönünden değil, vicdani yükünden dolayı gecikmiş bir değişikliğe neden oluyor. tabii bu da bir gençliğe mâl oluyor.
bir iki konu da kendisini eleştirip katılmadığım fikirleri olsa bile, eserin tamamında kendini çok güzel şekilde açıklamış ve yaşadığı metamorfozu aynı güzellik, sadelik ve dürüstlükle dile getirebilmiş.
kitabı bitirdikten sonra adeta bir inceleme yazma ihtiyacı hissettim. hâlâ şokun etkisindeyim ve üzerimde çok tuhaf duygular var. selahattin demirtaş’ın okuduğum üçüncü kitabı olan jamal, yazarın diğer eserleri gibi bende derin izler bıraktı.
hikâye; ailevi durumları nedeniyle kendini sokaklara vuran cemal’in, yemenli arkadaşı jamal’ın adını almasıyla beraber çıtırından bir girişle başlıyor. "geçimini sağlamak" ifadesini kullansaydım ve jamal gerçek bir kahraman olsaydı, muhtemelen bu ifademe kahkahalarla gülerdi. istiklal caddesi’nde bir kediyi insanlara sevdirmek ve küçük bir kazanç sağlamak umuduyla başlayan bu yolculuk; sözde ermeni, özde izmirli olan arus (iris/tuğba) ile karşılaşmasıyla jamal'ın sokak hayatı bambaşka bir boyuta evriliyor.
aşkı en derin haliyle; sevinci, heyecanı, kaybetme korkusunu, ölümü ve hayal kırıklığını bir arada yaşayan jamal, sokakları neden sevdiğini bir kez daha anlıyor. özgürlükle aşkı bir arada yürütmek isterken eninde sonunda birinden vazgeçmesi gerektiğini fark eden jamal'ın hikâyesi; asıl özgürlüğün aşkta değil, sokakta olduğunu bize çarpıcı bir hayat hikâyesiyle gösteriyor. selahattin demirtaş; insanlık, siyaset ve avukat kimliğinin yanı sıra yazar kimliğiyle de örnek alınacak bir figür olduğunu bu sıra dışı eseriyle bir kez daha okurlarına ve sevenlerine kanıtlamış.
zülfü livaneli'nin "son ada" kitabı, ütopyadan distopyaya nasıl geçildiğini anlatan mükemmel bir eser: yaşananları anlatan kişinin "son ada" adını verdiği bu adaya gözden düşen bir başkan'ın gelmesiyle, ada içerisinde yaşanılan rüya gibi ortamın bozulduğunu; her diktatörün yaptığını gibi başkan'ın da bazı vaatlerle gelip, herkesin gönlüne taht kurduktan sonra işler istediği gibi gitmeyince, "biz bu kararları beraber aldık," "beceriksiz olan sizlersiniz," diyerek suçu üstünden atmaya çalışması, adayı yaşanılamaz hâle getirerek pılısını pırtısını toplayıp adadan nasıl kaçmaya çalıştığını; adayı bu hâle getirdikten sonra kaçışı sırasında sadece engelli bir çocuğun başkaldırarak onu ölüme mahkûm ettiğini; diğerlerinin bir nevi üç maymunu oynadığını ve diktatöre başından beri karşı çıkanların, boyun eğmeyenlerin "vatan haini", "anarşist" gibi tabirlerle topa tutulup zindan benzeri yerlere atılmasını anlatıyor. ayrıca diktatöre boyun eğmeyenlerden biri olan martıların işin sonunda "boyun eğmeyenlerin kazanacağı, zalimlerin kaybedeceğini" mesajını vermesi durup düşünmemizi sağlıyor. herkesin ders çıkarabileceği nitelikte bir kitap.
