Split
Görünen o ki, yalnızca içimizde ikinci bir bilincin varlığını değil, üçüncü hatta dördüncü belki de tarafımızın bilmediği, birbirlerinden haberdar olmayan sonsuz sayıdaki bilinçlilik durumunu varsaymak içim hazırlıklı olmalıyız.
"bölünmüş beyin" (split brain) fenomeni vesilesiyle ortalığı kasıp kavurmuş olan tartışma26 gibi anlamsız tartışmaların başsorumlusudur. Bu vakada sinir biyologlarının, beyni yarımkürelerinden birine veya öbürüne almaşıklı olarak bilinç atfettiklerini görüyoruz. Sağ ya da sol yarımkürenin, kör ya da "uykuda" olan öbürünün haberi olmaksızın algılayabildiği söyleniyor. Durmadan vurgulayarak kınadığım semantik kafa karışıklığından başka, şu ya da bu yarımküreye atfedilen bilinç kavramı üzerinden de yanılgıya düşülüyor. Bir kere, deneklerin (sıradan sohbet koşullarından çok farklı deneysel ve klinik koşullarda) tabi tutuldukları testler ve diğer sorgular esnasında verdikleri sözel "raporlar" sorunu hesaba katılmıyor. Bu durumda kimin konuştuğu sorulsa yeridir. Herhalde bir yarım-beyin değil, klinik bakış açısından tek bir vücuttaki tek bir kafatasının içinde beyninin sadece yarısı başat etkinlik halinde bir kişi olmalıdır bu, yoksa beyni bölünmüş bir insandan söz edilmezdi. Burada "bilinç" adı verilen şey kimlik kavramını da zımnen içerir ve izler burada birbirine karışır. Gerçekten de kimlik kavramı hayli güçlük çıkaran bir kavramdır, ama peşin hükümlerle dolu olan popüler psikoloji, birlik ya da çoğulluk sorununu basit bir sorunmuş gibi ele alır. Sıradan deneyim edebiyat, felsefe veya dinler tarafından yaratılmış bir kültürel tarihin yanı başında gider, bazen de onu taşır. Kişisel kimlik kavramı, sıradan deneyimin kültürün bin yıllık tarihiyle iç içe oluşunun özellikle çarpıcı bir örneği ve göstergesidir. Kimlik kavramı böylece, zamanın sınamasıyla sürekli olarak kırılganlaştığı, ideologlarca manipüle edildiği veya ütopyacılarca yüceltildiği ölçüde, sam/kanı (presomption) statüsüyle hakkını arama (revendication) statüsü arasında gidip gelir.
Sayfa 155
herkesin rengi kendine
the visual spectrum is a continuum of wavelengths from violet to red, and it is arbitrary where boundaries are put for different color names (for example, where we see a transition from “blue” to “green”); as proof of this, different languages arbitrarily split up the visual spectrum at different points in coming up with the words for different colors.
"I seem to have problems convincing people. We’ve split up now and I’m wondering how much the past is to blame."
Sayfa 186
In the beginning, there was indeed a primal unity, a single universal substance, which was an undifferentiated, indivisible oneness. However, that unity no longer exists; its existence lies entirely in the past. The original unity of the world, the single universal substance, gradually split into a multiplicity of individual things; there is enough of its unity left for their interconnection, but not so much that they cannot be independent. The process of the world is therefore from unity to difference, from one to many, where that original oneness gradually and continually differentiates itself, splitting into many fragments, which are more independent units (94, 107). The individual is then partly free or independent, according to how much the original unity has dissolved, and partly interconnected and dependent, according to how much unity still remains. Freedom and necessity are partial truths, because the individual acts upon the world and changes it, just as the world acts upon the individual and changes it.
It is in this context that Mainlander introduces his dramatic concept of the death of God (108). This primal unity, this single universal substance, has all the attributes of God: it is transcendent, infinite and omnipotent. But since it no longer exists, this God is dead. Yet its death was not in vain. From it came the existence of the world. And so Mainlander declares in prophetic vein: “God is dead and his death was the life of the world” (108).
If one assumes a basic unity that is co-existing with the world of plurality, then everything in the world is obscure, confusing, contradictory, mysterious. If one assumes, however, a basic unity that existed before the world, that split itself into a world of multiplicity, and that only the latter still exists, then the hardest philosophical problems solve themselves with a playful lightness, as I have shown. The disintegration of the original unity, which we cannot cognize, into multiplicity, was the first movement. All other movements are merely necessary consequences of this first movement. Destiny is no mystery anymore and one can arrive at a clear conception of the common root of necessity and contingency, which Schopenhauer, who always mixed the transcendent with the immanent, had to deny.
