Realizmin zirvesi Suç ve Ceza olarak bilinir, ben de öyle düşünüyordum bu kitabı okuyana kadar. Kitabı okurken bir süre sonra burnunuza kömür kokusu gelebilir. Acıların, direnişin, sermaye ve emek çatışmasının, anarşinin ve sosyalizmin çekişmesinin; hemen her insanın yaşadığı, yaşamadığı, yaşaması muhtemel her olayın en gerçekçi şekilde ifade edildiği bir kitap. Bazı kitapları okumuş olmanın verdiği bir gurur vardır ya bu kitapta fazlasıyla hissettirdi bu duyguyu bana.
Şimdiye kadar okuduğum kitaplardan ilk cümlesi en vurucu olan kitaptı. Bir de bitiş paragrafı. Olay örgüsünün bu kadar başarılı kurulmuş olması hayranlık uyandırıcı. Fransız ihtilalini, sınıflaşmayı, açgözlü ve cahil soyluları, koyun halkı öyle güzel tasvirlerle anlatmış ki. Aşk ve fedakarlık öyle güzel ki bu kitapta hatırdan hiç çıkmayacak türden.