Doğu ile Batı'nın bu karşılaşmasını sağlıklı biçimde değerlendirmek için önce Balkan, Orta Avrupa ve Doğu Avrupa milletlerinin tarihi, kültürüne ve dillerine nüfuz etmek kaçınılmazdır. Bunlarsız Osmanlı'nın Balkan hakimiyetini kavramak mümkün değildir. Mesela Balkanlı aydınlar ve tarihçiler Türk dilini, medeniyetini ve kültürünü öğrenmedikleri için tarihlerinin o en önemli safhasını uzun süre yanlış değerlendirmişlerdir. Aynı nedenle Türkler de Balkan dillerini, Bizans ve Slav tarihini, bu kültürlerin ve Ortodoks Kilisesi'nin tarihini çok iyi bilmek durumundadırlar.