taskindeniz
@taskindeniz
“Kitap okumak hususi bir sanattır.” K.Atatürk
Kendini onaylamak için değil, kendini yıkmak için, kendini aşmak için oku...
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Hemen bütün ilkel toplumlarda gövdenin çamur ve boyayla sıvanmasının hem büyüsel bir korunma hem de güzellik olarak düşünüldüğü bu bağlamda belirtilmelidir. Hindistan’da inek gübresi kutsal kabul edilir; sol elle (tuvalette kullanılır) sağ el (yemekte kullanılır) arasındaki ritüel ayrım çok önemlidir; gövdenin ve alnın renkli çamurla ve külle sıvanması ritüeli önemli bir dinsel eylemdir ve son olarak birçok ilkel ve gelişmiş toplumdaki, dinsel törenlerde tabuları çiğnemesine izin verilen ve edebe aykırı pandomimler yapabilen kutsal soytarılar, soytarılığa giriş törenlerinde ritüel olarak pislik yerler.
İnsan ilk kaynağı bilebilse, bugüne kadar gelen en eski metni ve gidebileceğimiz kadar geriye giden imgeyi bulabilse eski zamanlarda görüntüsü buydu, adı şuydu, ona şöyle tapındırdı’ diyebilse. Ama böylelikle denilebileceklerin sonuna gelmiş olurduk, böylelikle onun kavranış ve varlığının ne olduğu gibi ilkel soruna gelmiş olurduk. O primum mobile, ilk başlangıç, her şeyin ondan çıktığı ilk maddi kalıptır. Onu öncesinde ve kökeninde sorgulamak onu anlamamaktır. Onu yanlış anlamak ve küçük görmek, ona gerçekten hakaret etmektir. Böyle bir işe kalkışan kimse, eski Mısır’ın Sais tapınağında Tanrıçanın peçesini açmaya kalkan genç talibin gördüklerinden dilinin tutulması gibi, felaketlere uğrar. Yunan geleneğine göre Tanrıça kendisi için “kimse benim peçemi açamamıştır” demiştir. Sorun aslında peçe sorunu değil onun dişi çıplaklığını örten elbisedir -peçe daha sonraki nezaketten doğan yanlış yorumdur. Anlamı şudur: ben eşi olmayan Anneyim, Gerçek Anne, herkes benim çocuğumdur ve dolayısıyla kimse bana yaklaşmaya cesaret edemez; buna kalkışan edepsiz Anneyi utandırır- ve lanetin nedeni de budur.
Klasik dönemin sonlarına ait Aktaion öyküsü, örnek olarak, Ovidius’un Metamorfozlarında71 anlatıldığı gibi, gençliğinin doruğundaki canlı bir delikanlıyı, avcıyı konu edinir. Avcı köpekleriyle geyik peşinde koşarken bir ırmağa rastlar, kaynağına kadar gider, orada yıkanmakta olan Diana’nın üstüne gelir. Diana’nın çevresini çıplak su perileri sarmıştır. Böyle normalüstü bir görüntüye hazır olmayan genç olağan biçimde bakınırken, tanrıça onu farkeder ve hemen gücünü kullanıp onu geyiğe çevirir. Köpekleri hemen onun kokusunu alırlar ve kovalayıp parçalarlar.
Silinmeyen ilk etkiler doğum anının kendisinden kalmadır. Bebek tarafından, ciğerlerinin çalışmaya başlamasından önce yaşanılan kan dolaşımındaki tıkanma ve boğulma duyusu belirgin bir korku yaratır. Bunun fiziksel etkisi (öksürüğe tutulma, kan dolaşımında hızlanma, baş dönmesi ve hatta bayılma) korku anlarında az çok yinelenme eğilimi taşır. Yani doğum travması dönüşüm arketipi olarak güvenliğin yitirildiği ve kökten bir değişikliğe eşlik eden ölüm tehdidiyle birlikte güçlü bir duygusal etkiyle kendini gösterir. Mitoloji ve din imgelerinde doğum (veya daha çok yeniden doğum) teması çok önemli yer tutar. Gerçekten bütün eşik geçişlerinde -yalnız rahmin karanlığından gün ışığına çıkarken değil çocukluktan yetişkinliğe ve yaşamın aydınlığından ölüm kapısının ardındaki ne olduğu bilinmeyen gizemli karanlığa geçişlerde de- doğumla karşılaştırma vardır ve ritüel olarak, pratikte her yerde rahme dönüş imgesi yoluyla temsil edilmiştir. Etnolojik bakış açısından çok psikolojik yönden yoruma açık olan evrensel mitoloji temalarından biri budur.
Mitolojideki su imgesi bu motifle yakından ilişkilidir ve tanrıçalar, denizkızları, büyücüler, çoğunlukla suyun koruyucuları olarak görünen sirenler (kuyular, su yolları, gençliği yeniden kazandıran kazanlar), göl hanımları ve öteki su perileri bu motifin yaşamı tehdit edici veya yaşam verici yönünü temsil ederler.