taskindeniz
@taskindeniz
“Kitap okumak hususi bir sanattır.” K.Atatürk
Kendini onaylamak için değil, kendini yıkmak için, kendini aşmak için oku...
Bununla birlikte Balkan Harbi’nde Osmanlı subaylarının kazandığı tecrübelerin harp sonrası döneme yansıyan olumlu ve güzel kumsuz birçok etkileri olmuştur. İttifak devletlerinin büyük kazanımları ile kendi bölgesel başarılarına tanık olan küçük rütbeli Osmanlı subayları, rütbeleri yükselerek üst komuta kademelerine geldikleri Birinci Dünya Savaşı’nda gayrinizami harp türüne büyük önem verdiler ve savaşın birçok cephesinde müfrezeler teşkil ettiler. Ancak büyük beklentilerle teşkil edilen bu müfrezelere kapasitelerini aşacak görevler verilmesi ve bunların hareketlerinin nizami ordu harekatı ile entegre edilememesi, beklentilerin altında performans göstermelerine neden olmuştu.
Reklam
Modern teorinin öngördüğü birçok görev planlanmış ve uygulanmasına teşebbüs edilmesine rağmen, Banoş Hamdi örneğinde olduğu gibi kimi subayların bu müfrezeleri ve yerel halkı bozgunculuğa sevketmesi, üst komutanlığın bu tür çete hareketlerini tasvip etmemesi, bir çok yönden teşkilatlanması eksik kalan müstahfızların göçe zorlanan ailelerini koruma niyetiyle firar etmesi, jandarma teşkilatının yetersizliği ve gönüllülerin de disiplinsiz davranışlara meyilli olması ve harbin genel seyrinin de Osmanlı ordusu aleyhine gelişmesi gibi nedenlerle, gayrinizami harbe yönelik hareketlerde bölgesel başarılar hariç istenen sonuç elde edilememişti.
Gayrinizami unsurlara, harp esnasında modern teorinin öngördüğü gibi düşmanın ulaştırma hatlarını sekteye uğratmak için birçok köprünün, haberleşme imkanlarını sekteye uğratmak için de telgraf telleri ile direklerinin tahrip görevlerinin de verildiğini görmekteyiz. Fakat birçok köprü, ya bu işlerden anlayan personel bulunmadığı için yanda personel olmasına karşın yeterli tahrip malzemesi temin edilemediği için, tahrip edilememişti. Bu ikisinin bir araya getirilmesi kronik bir problem haline gelmişti.
Balkan Harbi öncesinde Osmanlı ordusu sefer ve seferberlik planlarında gayrinizami harbe yönelik birçok aktif tedbir planlamıştı. Ancak harbin genel seyri ve Osmanlı ordusunun sürekli geri çekilip savunma harekatı icra etmiş olması insiyatifin İttifak devletlerine ve onların gayrinizami unsurlarına geçmesini sağlamıştı. Bu nedenle harp esnasında Osmanlı ordusu aktif gayrinizami harpten daha çok, İttifak devletlerinin çeteleri karşısında, karşı harekat esaslarını uygulamak zorunda kalmıştı.
Jandarma teşkilatının yetersizliği sebebiyle, Balkan Harbi’nde Osmanlı kumandanları, çetelere karşı tedbir geliştirebilmek için çaresizce seyyar ordu aleyhinde nizami kuvvetlerini tenkil ve tedip harekatında görevlendirmek zorunda kalmıştı. Bu hatanın bedeli de kuvvetlerinin parça parça imhası olmuştu. Bu acı tecrübeler doğrultusunda, Birinci Dünya Savaşı’nda Ermeni çeteleri karşısında aynı hataya düşmemek adına, Osmanlı elitlerinin, Batılı ülkelerin uygulamalarından da esinlenerek, techir kararını verdiğini söylemek mümkün.
Reklam