deniz taşkın
@tskdnz
İnsanlar bedenlerini süslemek için servet harcarlar, akıllarını süslemek içinse hiç çaba göstermezler. Bu yüzden çoğu dışarıdan parlak, içeriden çürüktür.
1841 YILINDA, genç, soylu bir İngiliz kadın annesine şöyle yazmıştı:
"Sinir sistemimdeki bazı tuhaflıklar sayesinde, başkalarının algılayamadığı şeyleri algılayabiliyorum... gizli şeyleri içgüdüsel olarak sezebiliyorum: Gözlerin, kulakların ve sıradan duyuların algılayamadığı şeyler bunlar. Sadece bu bile keşif konusunda bana yardımcı olabilirdi aslında ama bir de son derece gelişkin bir muhakeme yetim var." Ada Lovelace karmaşık bir geçmişe sahipti. Dindar annesi romantik, talihsiz ve aynı zamanda yoldan çıkmış bir şair olan Lord Byron'la evlenmişti. İlişkileri bir aşk evliliği gibi görünse de (tabii annesinin Lord Byron'ın borçlarını kapatacak büyük servetinin de bir faydası olmuştur), Ada doğduğunda ayrılmışlardı. Ve Leydi Byron, Ada'nın babasının tehlikeli mirasının etkilerini yok etmek konusunda kararlıydı. Kızını sükunete kavuşturacağını ve mantıksal tarafını geliştireceğini umarak matematik okumasını sağlamıştı.
Ada matematiği pek sevmişti.
O da daha sonraları Lovelace Kontu olacak bir adamla evlen diyse de, hem bir eş ve anne olmayı hem de merakının peşinden gitmeyi bir şekilde başarmıştı. 1832'de henüz on yedi yaşındayken, bir matematik dehası ve mucit olan Charles Babbage'la tanışma şansını yakalamış ve arkadaş olmuşlardı. Babbage ömrünün çoğunu mekanik hesap makinaları yaparak geçirmişti; 1840'ların sonlarına doğru
Ada kendisine bir meşgale ararken, Babbage karmaşık matematiksel hesapları delikli kartlar yardımıyla yapabilen, bilgisayarın ilkel bir versiyonu olarak kabul edebileceğimiz, Analitik Makine adını verdiği şey üzerinde çalışıyordu. Hayata geçirilmesinden yüz yıl önce merkezi işlem ünitesi, yazılım ve rasgele erişimli bellek (RAM) üzerinde kafa yoruyordu ancak o dönemin teknolojisi henüz bunları gerçekleştirmesine yetecek kadar
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Tarih ister ölenin şanını korumak, ister yaşayanların canını bağışlamak için kayıtların yok edildiğine veya ayıklanıp duruma göre düzeltildiğine sayısız kere tanıklık etmiştir. Jane Austen'ın kız kardeşi kendi mektuplarını yakmıştı; nedeni hala bilinmiyor. Bir diğer ünlü zampara, büyük kaşif Sör Richard Burton'ın dul karısı, 1891 yılında ölen kocasının Orta Doğu ve Hindistan keşifleri sırasında karşılaştığı cinsel uygulamaların açık seçik betimlemelerinin yer aldığı yazmalarını alıp şöminenin başına oturduğunda, kocasının kendisine göründüğünü iddia etmişti. "Yak onu!" demişti kendisine görünen kişi, o da kendisine söyleneni yerine getirmişti. Şair Ted Hughes Sylvia Plath'in son günlüğünü yok etmişti çünkü çocuklarının okumasını istememişti. Thomas Hardy "şeytani günlükler" olarak adlandırdığı, ilk karısının yazdıklarını yakmış ve ikinci karısına, öldükten sonra karısının kendi eseriymiş gibi yayımlaması için biyografisini yazdırmıştı. Çin hükümeti kötü şöhretli Madam Mao'nun hapishanedeki son yıllarında yazdığı anılarına el koymuştu. Bu anıların başına ne geldiği bilinmiyor. Kimi zaman bir toplumun kolektif hafızası olan arşivler ve kütüphaneler, savaş zamanında özel olarak hedef alınır. Yugoslavya 1990'larda şiddetli bir ayrılık yaşadığında, Sırp milliyetçileri Saraybosna'daki Bosna Ulusal Kütüphanesi'ni top ateşine tutmuştu. O sırada orada bulunanlar paha biçilmez Osmanlı el yazmalarının gözlerinin önünde küle dönüşerek havada uçuştuğunu anlatmışlardı.
ALDIGIMIZ RİSKLERİN FAYDA sağlayabildiğini biliyoruz, ne var ki risk almayı seven insanlar için fayda kesinlikle ana motivasyon kaynağı değil. Merak, hırs, kararlılık. Bunlar, korkunç sonuçlarla karşılaşma ihtimallerine karşın bazı insanları şanslarını denemeye yönlendirebilir. Sağduyuyu ve diğerlerinin ne düşündüğünü dikkate almamanın da risk almakta bir rolü var elbette. Her şeyden önemlisi, risk alanlar, diğer insanlar evlerinde rahat rahat oturmayı tercih ederken, fedakarlık yapmaya, hatta başarısız olmaya razıdırlar. Yüzüklerin Efendisi'nde Hobbitler günlük yaşamın tekdüzeliğinden ve Shire'ın sıcacık dünyasından memnundurlar; çoğu dışarıdaki tehlike ve heyecan yüklü koca dünyayı öğrenmek istemez. Ancak bir düşünelim; risk alan insanlar olmasaydı bilimde, politikada veya iş dünyasında şu an hangi noktada olurduk? İster basit bir merakla, ister macera tutkusuyla, ister açgözlülük veya hırsla olsun dünya risk alabilen kadınlarla erkeklerin sayesinde dönüyor.
1. Dünya Savaşı'ndan önce Avrupa'nın çoğunda, subayların düello yapması askeri becerileri geliştirdiği için askeri otoriteler tarafından oldukça sevilen bir gelenekti. Bu uygulamayı kaldırmakla ilgili konuşmalar başlayınca Prusya Savaş Bakanı, Hükümet Başkanı'na şöyle söylemişti: "Düellonun kökleri bizim onurumuza dayanır ve onurumuzla birlikte güçlenmiştir. Bu onur göstergesi çok değerlidir ve Subay Birliği için yeri doldurulamaz bir hazinedir." Britanyalılar bu uygulamayı çok uzun süredir yasakladıkları için küçük görüyorlardı ama Britanya üst sınıfları Kanal'ın öbür tarafındaki rakipleriyle pek çok ortak özelliğe sahipti. Köklü bir aristokrat aileden gelen Julian Grenfell 1914'teki ilk muharebe deneyiminden sonra eve gönderdiği mektupta şöyle yazmıştı: "Savaşa tapıyorum. Büyük bir piknik gibi aynı, ama amaçsızlığı olmayan bir piknik. Hayatım da hiç bu kadar iyi ve mutlu olmamıştım." Ertesi yıl, kardeşinden iki ay sonra ölmüştü. Anglo-İrlandalı toprak sahiplerinin soyundan gelen Molly Keane, yazdığı harika öykülerde savaşçıları at sırtında tilki avına çıkan ve her defasında aynı kaygısızlıkla savaşa giden insanlar olarak betimler. Bu gibi tavırlar 1. Dünya Savaşı'ndan önce Avrupa' da pek çok insanın savaşın heyecan verici olduğunu ve zafer getireceğini düşündüğünü açığa çıkarır.
SPARTALILARDAN BUGÜNÜN sokak çetelerine, dünyanın dört bir yanındaki maden köylerinden balıkçı kasabalarına dek herkes, ölümle burun burunayken bile cesaret göstermeyi çok değerli bulmuştur. Delhi yakınlarındaki bir gece kulübündeki fedailerin hepsi evlerini yabancılardan korumak için sağlam dövüş geleneğine sahip bir civar köyden gelir. Bu köyün genç adamları çocukluktan itibaren Hindu destanlarından hikayeler öğrenerek birer güreşçi olarak ye tiştirilir. Bismarck'ın da kökenlerini barındıran, Alman ordusunun üst kademelerinde yer alan, Prusya'da ve daha sonrasında Almanya'da yerleşik olan Junker sınıfı, çocuklarını cesur ve mızmızlanmayan bireyler olarak yetiştirirdi. Bismarck soyundan gelen, Toronto Üniversitesi'nden arkadaşım Manfred von Nostitz artık var olmayan bir dünyanın son anlarını anımsıyor. II. Dünya Savaşı sırasında Almanya'nın doğusunda bir Bismarck konağında yaşarken henüz küçük bir çocukmuş. Kendisinin ve kuzenlerinin Excellenz diye hitap etmek zorunda oldukları büyük büyük annesi çocuklara her iki elle çatal bıçak kullanmayı öğretmiş. "Büyüdüğünüzde," dermiş, "asker olacaksınız ve belki de bir kolunuzu kaybedeceksiniz. Ama ne olursa olsun görgü kurallarına uyarak yemek yemelisiniz." Bu kadın, Sovyet birlikleri yaklaştığında, konağı terk eden ailesi ve konak çalışanlarıyla gitmeyi reddetmiş ve hazırlıklarını tamamlamaya başlamıştı: Mezarının kazılmasını emretmişti, çünkü Sovyetler geldiğinde "bu işi yapacak kimse kalmayacaktı." Çok sevdiği köpeklerini av tüfeğiyle vurmuş, kendini öldürmek içinse yalnızca Sovyet kumandanının evin yakınlarında gözükmesini beklemişti.