deniz taşkın
@tskdnz
İnsanlar bedenlerini süslemek için servet harcarlar, akıllarını süslemek içinse hiç çaba göstermezler. Bu yüzden çoğu dışarıdan parlak, içeriden çürüktür.
WILSON VE THATCHER seçilmiş liderlerdi ve kendi dönemlerinde muazzam bir güce sahip olmuş olsalar da, bu güç süre anlamında kısıtlı olmakla beraber anayasal demokrasinin değerleri ve kurumları tarafından da sınırlandırılmıştı. 20. yüzyıl genelde ömür boyu hüküm süren, muhteşem yetkilere sahip diktatörler de gördü. Modern Türkiye'nin kurucusu Atatürk hariç, kendilerine sınırlar koyan veya hatalı olabileceklerini kabul eden çok fazla kişi yoktu bunların arasında. 20. yüzyıl (ve belki de 21. yüzyıl) taraftarlarını bedenen ve ruhen ele geçiren ideolojilerin çağıydı. Marksizm, faşizm veya etnik milliyetçilik, bu ideolojilere inananlar açısından doğruydu, zafer kazanacaklarınsa fedakarlık yapmaları gerekiyordu ve bireylerden çok daha yüce ve uzun ömürlülerdi. 20. yüzyılın korku hikayelerini yaratan şey bu tür ideolojilerin sanayileşme, bilim, teknoloji ve toplumların ve insan ruhunun mühendisliğini yapmayı mümkün kılan kitlesel iletişim araçlarının bir araya gelmesi ve önlerine çıkan insanları, sınıfları ve etnisiteleri ortadan kaldırması oldu. Ancak bu korku hikayeleri öyle kendi başlarına oluşmadı; bunları harekete geçiren birine veya bazı insanlara ihtiyaçları vardı.
Reklam
Napolyon, ünlü Alman sosyolog Max Weber'in "karizmatik liderlik" olarak tanımladığı şeyi uygulayan bir diktatördü. Mevkii nedeniyle değil, kişiliğinden ötürü liderdi. Büyüleyiciliği, akıl almaz derecede kuvvetli hafızası ve aynı derecede muazzam iş kapasitesi, savaş alanında düşmanını tartma ve taburları bocaladığı anda onları zapt etme konusundaki üstün becerisi... Tüm bunlar bir araya geldiğinde, adamlarına savaşma ve ölme konusunda ilham veren biri ortaya çıkmıştı. Azılı düşmanı Wellington Dükü, hiç abartıya kaçmaksızın, Napolyon'un savaş meydanındaki varlığının kırk bin adama eşdeğer olduğunu söylemişti.
Küçük bir su birikintisinde kürek çekerken sadece doğru zamanlama ve şans sayesinde kendinizi devasa bir sahnede başarı kovalarken bulabilirsiniz. Napolyon Bonapart, Korsika adasında mütevazı koşullarda yaşayan bir aileden geliyordu. Ailesi Napolyon'u subayların yetiştiği Askeri Okul'a göndermek için gerekli bağlantıları devreye sokabilmiş ve bir şekilde asil sayılabilecek bir soydan geldiklerini iddia edebilmişti. Eski yönetim yapılarını yerle bir eden Fransız Devrimi olmasaydı, ne serveti ne de gerekli bağlantıları olan taşralı bir gencin general olması ve tabii Fransa'nın başına geçmesi neredeyse ihtimal dışıydı.
Eski dönemlerde ve farklı coğrafyalarda politik hırsın hayranlık uyandırdığını unutmamalıyız. Roma Cumhuriyeti'nde, Tom Holland'ın büyüleyici eseri Rubicon'da işaret ettiği gibi, genç erkeklerin sosyal hayata dahil olup vatandaşı oldukları cumhuriyete hizmet etmek için çaba göstermeleri beklenirdi. Gençlerin bu konuda ne derece iyi olduklarını yargılayan kişilerse diğer vatandaşlar olurdu. Bir gözlemcinin de dediği gibi "Hiçbir millet Romalılar kadar zafer peşinde koşmamış, övgüyle anılmak için onlar kadar heves duymamıştır." Latincede honestas kelimesi hem şan, hem de ahlaki kusursuzluk anlamına gelir. Kişinin yalnızca kendi çıkarları için duyduğu hırs aynı derecede utanç verici bulunup kınanmıştır.
Başarılı bir liderin her şeyden önce hırslarının olması gerekir, hatta bu hırslar acımasız olmak zorundadır. North Wales'in ücra bir köşesinde henüz genç, yoksul bir adamken, geleceğin başbakanı David Lloyd George, evlenmeyi umduğu kadına şöyle yazmıştı: "En büyük amacım yükselmek. Bu amaç uğruna her şeyi feda etmeye hazırım, dürüstlük hariç. Eğer bu yolda bana engel olacaksa, aşkı bile hedefe doğru emin adımlarla ilerleyen Juggernaut'umun tekerleri altında ezmeye hazırım..."
Reklam