spoiler
kitap, 
İlyada destaninin patroklos’un agzindan yazilmis hali.
kral tyndareos’un oglu olan patroklos, zarlarini almaya calismasi uzerine guclu bir ailenin en buyuk oglu olan klysonimos’u ittirir ve kafasi tasa carpan klysonimos orada hayatini kaybeder. bunun uzerine patroklos, phthia’ya surgun edilir ve siradan cocuklardan farki kalmaz. (“iceri girdigimi duymadi, duyduysa da donup bakmamayi tercih etti. boylece ben de bu hanedeki yerimi kavramaya basladim. o ana kadar bir prenstim, gelisim beklenir, iceri girdigim duyurulurdu. oysa gormezden gelinebilir olmustum artik.” -27-) phthia’nin krali peleus’un ve tanrica thetis’in oglu olan prens akhilleus, patroklos’u kendine yoldas olarak secer ve aralarinda asktan da ote bir duygu olusur.
bir sure sonra menelaos’un karisi helene’nin kacirilisi uzerine buyuk bir savas baslar. tanrica thetis, oglu akhilleus’a eger savasa gider ise olecegini fakat en iyi savasci unvanini alarak buyuk bir sohret sahibi olacagini, gitmez ise en iyi savasci olmasina ragmen (bu ozelligini tanrica annesinden dolayi biliyoruz ama halk bunu bilmiyor, savasa gittiginde bu herkes tarafindan kanitlanmis olacak) hayatini kaybettiginde bile arkasindan “kimdi o?” denilecek biri olacagini soyluyor ve akhilleus savasa katilmayi tercih ediyor.
sonrasinda ilk once patroklos, onun ardindan ise akhilleus hayatini kaybediyor. kulleri birlikte gomuluyor ve oteki tarafta kavusuyorlar. (kavusmalarini goremiyoruz.)
ozeti cok detayli yazamadim cunku biraz karisik bir kitap ve okumadan anlasilmasi zor olur. (bir suru farkli tanrica, prens, savasci ve yan karakter var, ben hepsini ayri ayri yazsam bile siz anlayip kafanizda oturtamazsiniz. hatta bu incelemeyi hizli bir sekilde okuyorsaniz bunu da anlamazsiniz.)
kitaba baslamadan once goz attigimda anlasilmasi
İlyada destaninin patroklos’un agzindan yazilmis hali.
kral tyndareos’un oglu olan patroklos, zarlarini almaya calismasi uzerine guclu bir ailenin en buyuk oglu olan klysonimos’u ittirir ve kafasi tasa carpan klysonimos orada hayatini kaybeder. bunun uzerine patroklos, phthia’ya surgun edilir ve siradan cocuklardan farki kalmaz. (“iceri girdigimi duymadi, duyduysa da donup bakmamayi tercih etti. boylece ben de bu hanedeki yerimi kavramaya basladim. o ana kadar bir prenstim, gelisim beklenir, iceri girdigim duyurulurdu. oysa gormezden gelinebilir olmustum artik.” -27-) phthia’nin krali peleus’un ve tanrica thetis’in oglu olan prens akhilleus, patroklos’u kendine yoldas olarak secer ve aralarinda asktan da ote bir duygu olusur.
bir sure sonra menelaos’un karisi helene’nin kacirilisi uzerine buyuk bir savas baslar. tanrica thetis, oglu akhilleus’a eger savasa gider ise olecegini fakat en iyi savasci unvanini alarak buyuk bir sohret sahibi olacagini, gitmez ise en iyi savasci olmasina ragmen (bu ozelligini tanrica annesinden dolayi biliyoruz ama halk bunu bilmiyor, savasa gittiginde bu herkes tarafindan kanitlanmis olacak) hayatini kaybettiginde bile arkasindan “kimdi o?” denilecek biri olacagini soyluyor ve akhilleus savasa katilmayi tercih ediyor.
sonrasinda ilk once patroklos, onun ardindan ise akhilleus hayatini kaybediyor. kulleri birlikte gomuluyor ve oteki tarafta kavusuyorlar. (kavusmalarini goremiyoruz.)
ozeti cok detayli yazamadim cunku biraz karisik bir kitap ve okumadan anlasilmasi zor olur. (bir suru farkli tanrica, prens, savasci ve yan karakter var, ben hepsini ayri ayri yazsam bile siz anlayip kafanizda oturtamazsiniz. hatta bu incelemeyi hizli bir sekilde okuyorsaniz bunu da anlamazsiniz.)
kitaba baslamadan once goz attigimda anlasilmasi
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
olay: kitapta, toplumda kendi kisiliginin uzerini ‘soytarilik’ maskesi ile kapatarak one cikan Yozo’nun yazdigi mektuplari 1. agizdan okuyoruz.
ozet (SPOILER): yaklasik 10 kisi yasadiklari evden, denize bitisik kiraz agaclarinin da arazisine dahil oldugu okula yakin oldugu icin bi akrabasina tasinan Yozo, 4 yilin ardindan 5. yilini atlayarak okulu icin babasinin Tokyo Sakuragi’deki villasina tasinir.
resim cizmeye ilgisi olan Yozo, okulu asip resim kursuna gider ve orada kendisinden 6 yas buyuk olan Masao Horiki araciligiyla icki, sigara, fahise, tefeci ve marksizm dunyasi ile tanisir, icinden cikamaz.
bir sure sonra babasinin villayi satmasi uzerine pansiyonda kalmaya baslayan Yozo, para sikintisi cekmeye baslar. Ginza kafesinde calisan ve hesabini odeyen Tsuneko’yla (?) bir gece gecirir. yaklasik 1 ay sonra birlikte Kamakura’da denize atlayarak intihar etmeye calisirlar. Tsuneko olur, Yozo yasar.
hastaneden ayrilmasi uzerine sol akcigerinde bir sorun cikan Yozo, intihara azmettirme sucundan nezarethaneye duser.
oradan ciktiktan sonra Sibuta -nami diger Dil Baligi- ile yasamaya baslar.
bir sure sonra olen kocasindan olan kiziyla yasayan Sizuko’yla evlenir ve sonrasinda onlarin mutluluguna engel oldugu dusuncesiyle onlari terk eder.
karikaturler cizerek para kazanan ve iyice alkolik olan Yozo, sigara satin aldigi Yosiko’yla -onun bakire olusunun buyusune kapilarak- evlenir. (aslina bakilirsa bir sayfada evlendik denilirken ondan hemen sonraki sayfada nikahsiz birliktelik yasiyorduk dedigi icin bundan pek emin degilim.)
bir gun Horiki ile catida icerek kendi uydurduklari oyunu oynadiktan sonra asagiya inip Yosiko’nun kendi musterisi tarafindan tecavuze ugradigini gordugunde etkisine kapildigi buyuden cikar.
icip, korkutuk sarhos oldugu bir gece kendisine sekerli su
(SPOILER)
baslarda -rufus ve mateo tanismadan onceki kisimlar- biraz sikici gelse de guzel bi kitapti. alti cizilecek bir suru cumle olan bi kitaptan daha cok olay-olgu kitabiydi, lakin bu alti cizilebilecek cumle yoktu demek degil.
kitap dogal olarak tek bir gunu kapsiyor cunku gidicilerin yasabilecekleri belki son 24 saat, belki de daha az zamanlari var.
kitaba basladiginizda boyle bir sey akliniza suphe olarak dusmuyor fakat baslarda sakasina rufus ve mateo’yu shiplemistim -evet gay couple-. sonlara dogru gercekten boyle bir seyle karsilasinca (dogal olarak shiplediginiz cift birlikte olursa kitap gozunuzde daha da deger kazanir) kitaba olan puanim daha da artti.
kitabin surekli farkli bi agizdan yazilmasi cok guzeldi bence, her karakterin -peck dahil- dusunce yapisini falan gormek mantikliydi. sahsen ben sadece mateo’nun agzindan okusaydim baya sikilirdim.
sinirimi bozan konu son sayfalarda victor’un, delilah’in yanina gidisini okuyup rufus’un olumunden once veya sonra hicbir sekilde onlardan bahsedilmemesi oldu.
kitabin 2.’si yurt disinda satisa cikmis duydugum kadariyla, benim dusuncem 2. kitapta obur tarafin anlatilmasi yonunde, plutonlarin ya da mateonun babasinin kalan yasamini anlatmak icin bir kitap daha yazilacagini dusunmuyorum. anlatilirsa da bu kitapta yazildigi gibi farkli agizlardan yazildigi icin araya cerez olarak olabilir.
deirdre’nin yazdigi hikaye bana baya mantikli geldi (bu kitapta insanlarin olecegi gun bildiriliyor, kizin hikayesinde de bunun farkli bir versiyonu olarak kisilerin ne zaman reenkarnasyon -olen bir kisinin ruhunun baska bir bedende tekrar dunyaya gelmesi- gecirecekleri bildiriliyor) bence yazar bu sekilde de bir kitap yazmali.
onceden baslayip sikildigim icin biraktigim bir kitapti. kitapligimda yarim biraktigim kitaplarin oylece
sabahattin ali, kuyucakli yusuf, yapi kredi yayinlari, 1937.
yazar: 25 subat 1907 dogumlu yazar, yozgat’ta bir yil ogretmenlik yaptiktan sonra 1928 yilinda MEB tarafindan almanya’ya gonderildi. 1930’da geri dondukten sonra aydin, konya ve ankara ortaokullarinda almanca ogretmenligi, MEB yayin mudurlugu’nde memurluk ve devlet konservatuari’nda dramaturgluk yapti. 1945te bakanlik emrine alindi, istanbul’da markopasa adli mizah gazetesini cikardi. 1948’de bir yazisi yuzunden tutuklandi, 3 ay kadar hapis yatti. surekli izlendigi icin yurtdisina kacmak istedi, ancak kirklareli dolaylarindan dolayi olduruldu (2 nisan 1948)
romanin bagli oldugu edebi akimlar: realizm, naturalizm
karakterlerin portresi:
yusuf: kucuk yasta ailesini kaybeden koyun kaymakami tarafindan evlatlik edinilen cocuktur, cesurdur.
salahattin bey: koyun kaymakami, muazzezin babasidir. yusufu evlat edinmistir, ailesine duskundur.
muazzez: kaymakamin kizi, yusufun karisidir.
sahinde: komsu komsu gezen, paragoz birisidir.
sakir: hilmi beyin ogludur. ayyas, kabadayidir.
ali: serif efendinin ogludur. bakkalda calisir, ogrenmeye meraklidir.
roman ozeti (SPOILER): 1903 yilinda, aydin’in nazilli ilcesinin kuyucak koyunu bir gece eskiyalar basar, bir kari kocayi oldururler. bu kari kocanin kucuk cocuklari yusuf, bir parmagini kaybederek hayatta kalmis, anne babasinin basinda nobet tutmaktadir. olay yerine gelen kaymakam salahattin bey, yusuf’u evlat edinir. fakat karisi sahinde, eve bir koylu cocugunun gelmesinden hoslanmamistir. ama zaman ilerledikce yusuf, kucuk kizi muazzezle ilgilendigi icin komsudan komsuya gezebilmesinden oldukca memnundur.
yusuf, erdemite geldiginden beri icine kapanmistir. ali, kazim ve ihsan gibi tek tuk arkadas edinmistir. kasabada hilmi adinda bir fabrikator, ve her istedigini elde
kitap hakkinda demek istedigim tek sey: romeo’nun juliet’i gordugu davete, asik oldugu baska bir kadin icin gitmesi, ama davette juliet’e tutulmasi.
