Ümran AŞKIN AYDIN
@umranaskin
Eğer bu kitabı on ya da on beş yıl önce okumuş olsaydım “Ne muhteşem bir hayal gücü!” Derdim. Şimdiyse sarsıldım ve kendimi zaten bu romanın içinde yaşıyormuş gibi hissettim. John’un sonlara doğru yalnız kalmak istemesine rağmen sürekli izlenmesi ve gözetlenmesi, modern toplumlarda mahremiyetin yok edilişini ve bunu engelleyemeyişimizi hatta kabullenişimizi derin bir şekilde hissettirdi bana. Ne kadar sistemden kaçmak istesek de, modern dünya bizi buluyor, kayıt altına alıyor, tükettiriyor ve tüketiyor. Hız ve haz çağına geçişin köprüsü bir nesiliz bence. Tek kelimeyle sarsıldım.
"Şu korkunç Benito Hoover!" Oysa adam oldukça iyi niyetli davranmıştı. Kaldı ki bu, durumu, bir bakıma daha da kötüleştiriyordu. İyi niyetli olanlar, kötü niyetlilerle aynı tarzda davranıyorlardı.
Mary Shelley’nin “Frankenstein” romanını az önce sesli kitap olarak tamamladım.
Okumaya zaman bulamayacağımı biliyordum ama her şeye rağmen dinlemeye kararlıydım, iyi ki de öyle yapmışım.
Roman, olayları iç içe geçmiş mektuplar ve anlatılar aracılığıyla aktaran olağanüstü bir kurguyla ilerliyor.
Robert Walton’un mektupları, Victor’un hikâyesi ve yaratığın kendi sesi…
Her anlatıcı ayrı bir katman, ayrı bir yankı bıraktı içimde.
Bu çok sesli anlatı beni düşündürdü.
Aklıma bir kıssa geldi:
Kavanoza bir pirinç tanesiyle konulan karınca.
Bir yıl sonra kavanozu açan veli, karıncaya sorar:
“Neden hepsini yemedin?”
Karınca der ki:
“Rabbimin bana yetecek rızkı vereceğinden hiç şüphem olmaz.
Ama bir insan beni buraya koyduysa, unutabileceğini de bilirim. O yüzden azla yetindim.”
Çünkü insan unutur.
İnsan vazgeçer.
İnsan yüz çevirir.
Victor Frankenstein da öyle yaptı.
Kendi elleriyle yarattığı, sevgiye açık, gözlemci ve duyarlı bir varlığı…
İlgisizlikle, hor görerek, sözünü tutmayarak, yalnız bırakarak bir canavara dönüştürdü.
Yaratık ise yalnızca kabul görmek istedi.
Doğayı sevdi. İnsanları anlamaya çalıştı. Sevmeyi denedi.
Ama her defasında dışlandı.
Ve sonunda — “Benim yaratıcım nerede? Neden beni yarattı?” sorusuna cevap bulamayınca karanlığa gömüldü.
