İlyiç, insanlara yardımcı olma konusunda eşsizdi, örneğin bir kişinin herhangi bir konu üzerinde makale yazmasını istiyorsa ve bu işi başaracağından emin değilse, o kimseyle konuyu tartışmaya başlar, kendi düşüncelerini açıklar ve kişinin konuya ilgisini çekerdi. Konu hakkında yeteri kadar bilgi verdiğine inandıktan sonra, “Şimdi bu konu üzerinde bir makale yazabilir misin?” diye sorardı. Ve yazar, İlyiç’le yaptığı tartışmanın ne kadar yararlı olduğunu ve makalesini yazarken kullandığı cümlelerin ve deyimlerin aslında İlyiç’e ait olduğunu fark etmezdi.
Odak Yayınevi - Yeni Devrimin Atılım Yılları (1911-1914) - III. Krakovi (1912—1914)
1900’lerde Amerikalı zenciler, eğitim bakımından Rus köylüsünden daha ileri durumdaydılar, çünkü yarım asır önce Amerikan halkı tarafından şiddetle desteklenen kölelik, artık etkili değildi. Rus halkı, eğer ülkelerinde daha çok okur - yazar insan bulunmasını, eğer ülkelerinin kültür yönünden daha gelişmiş olmasını istiyorsa, işbaşındaki hükümeti devirmeliydi.
Şagov'un yapacağı konuşma için kaleme aldığı bir yazısında İlyiç, Rusya'nın eğitim bakımından daha ileri bir ülke olabilmesi için büyük toprak sahiplerinin m ülklerine el konularak bunların köylülere verilmesi gerektiğini söylüyordu. O günlerde, “Eğitim İçin Ne Yapılabilir?” adıyla yazdığı bir makalede İlyiç, Amerikada’ki kütüphanelerin nasıl kurulduğunu ve düzenlendiğini ayrıntılı bir şekilde ortaya koyuyor ve aynı şeylerin Rusya'da da yapılması gerektiğini belirtiyordu. Haziran ayında yazdığı “İşçi Sınıfı ve Yeni Malthusçuluk” adlı makalesinde şöyle diyordu:
Odak Yayınevi - Yeni Devrimin Atılım Yılları (1911-1914) - III. Krakovi (1912—1914)
Vladimir İlyiç Lenin karşı saldırıya geçtiği zaman amansızca vurur ve kendi görüşlerini savunurdu fakat çözümlenmesi gereken yeni sorunlar ortaya çıktığında ve hasımları ile işbirliği yapılmasının mümkün olduğuna inandığında, dün hasmı olan kişinin, şimdi yoldaşı olurdu. Bunu yapmak içinde özel bir çaba harcamazdı. İlyiç'in üstünlüğü de burada ortaya çıkardı. Temel konular üzerinde büyük bir titizlik gösterdiği halde, akıl almıyacak ölçüde iyimserdi. Aldığı kararlarda ara sıra yanlışlık yapmasına karşın bu iyimserliği, bütün olarak, dava uğruna yaptığı mücadelede kendisine çok yararlı olurdu. Ancak temel konular üzerinde anlaşma olmadığı sürece, başarıya ulaşmanın mümkün olmayacağına inanırdı."
Odak Yayınevi - Yeni Devrimin Atılım Yılları (1911-1914) - III. Krakovi (1912—1914)
Ülkemizde daha önce dayanılmaz bir baskı altında yaşıyan ulusların, kültürel yönden hızlı bir gelişme içinde olduklarını görüyoruz. Bugün Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği sınırları içindeki ulusların giderek daha da yakınlaştıklarını görüyoruz. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğindeki sayısız ulus, sosyalist düzenin ortak temelleri üzerinde birleşiyorlar.
Odak Yayınevi - Yeni Devrimin Atılım Yılları (1911-1914) - III. Krakovi (1912—1914)