utku doğan
@utkdgn
8 okur puanı
Mayıs 2017 tarihinde katıldı
Bilgi Ağacı
Bilişsel Devrim’den bu yana, Sapiens böyle bir günlük ikilikle yaşıyor. Bir tarafta nehirlerin, aslanların ve ağaçların nesnel gerçekliği; öte
yanda tanrıların, milletlerin ve şirketlerin hayali gerçekliği. Zaman geçtikçe hayali gerçeklik daha da güçlendi; öyle ki bugün nehirlerin, aslanların ve ağaçların yaşamı hayali varlıklar olan tanrılar, milletler ve şirketlerin insafına kalmış durumdadır.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Bilgi Ağacı
Sadece Homo sapiens’in var olmayan şeyler hakkında konuşabildiği
iddiası herkesçe kabul edilebilecek bir önerme. Bir maymunu, ölümden
sonra gideceği maymun cennetindeki sınırsız muzla kandırarak elindeki muzu vermeye asla ikna edemezsiniz.
Düşünmenin Bedeli
Gezegendeki büyük avcıların çoğu muhteşem yaratıklar; milyonlarca yıl süren hâkimiyetleri sayesinde kendilerine olağanüstü derecede güveniyorlar. Sapiens ise adeta bir muz cumhuriyetinin diktatörü gibi. Daha yakın zamana kadar savandaki orta hâili
yaratıklar olduğumuz için hâlâ korku ve endişelerle doluyuz, ve bu da
bizi fazlasıyla zalim ve tehlikeli kılıyor. Ölümcül savaşlardan çevre felaketlerine pek çok tarihsel kötülük, bu çok hızlı gerçekleşen sıçramadan
kaynaklanıyor.
Düşünmenin BedeliBilim
Bununla birlikte, iki ayak üstünde yürümenin dezavantajları da vardır. İlkel atalarımızın iskeletleri, milyonlarca yıl boyunca dört ayağı üstünde yürüyen ve görece küçük kafası olan bir canlıdan evrilmiştir. Dik
bir pozisyona geçmek büyük bir zorluktu, özellikle de iskeletin çok geniş
bir kafayı desteklemesi gerektiğinde. İnsanlık geniş görüş açısının ve becerikli ellerinin bedelini sırt ağrıları ve boyun tutulmalarıyla ödedi.
Kadınlar daha da fazlasını ödemek zorunda kaldı. Dik bir duruş daha
dar kalçalar demekti ve bu da doğum kanalını daraltıyordu, üstelik aynı
anda bebeklerin de beyni giderek büyüyordu. Doğumda ölüm, dişi insanlar için ciddi bir sorun hâline geldi. Bebeklerinin kafası ve beyni daha
küçük olduğundan, erken doğum yapan kadınlar daha çok hayatta kaldılar ve daha çok çocuk sahibi oldular; doğal seçilim bu şekilde erken do
ğumlara hayatta kalma şansı verdi. Elbette böylelikle diğer hayvanlara
kıyasla insanlar, pek çok hayati öneme sahip sistemleri henüz tam olarak gelişmemişken erken doğar hâle geldiler. Bir tay doğumdan kısa süre
sonra yürüyebilir, bir yavru kedi birkaç haftalıkken annesi yiyecek arayı
şı sırasında onu yalnız bırakabilir. İnsan bebekleriyse yıllar boyunca yardım, bakım, koruma ve eğitim için büyüklere muhtaçtır.
Bu durum insanlığın olağanüstü sosyal becerilerine ve kendine özgü
toplumsal problemlerine ciddi katkı yapmıştır. Yalnız yaşayan anneler,
eteklerinde yardıma muhtaç çocuklarıyla kendileri ve yavruları için gıda
ararken çok zorluk yaşamıştır. Bir çocuk büyütmek, ailenin diğer üyelerinden ve komşulardan sürekli yardım almayı gerektirir, bu yüzden bir
insanı büyütmek için bütün kabileye ihtiyaç vardır. Evrim böylelikle,
güçlü sosyal bağlar kurabilenleri desteklemiştir. Buna ek olarak, insanlar az gelişmiş olarak doğduklarından
"Çocuklar ırk ve din bilmezler, insan ayrımı yapmazlar, ölçütleri sevgidir.
Nefreti büyüklerden öğrenirler."