28 EKİM 1927 Cuma günü ilk nüfus sayımı yapıldı. Bunun için uzun hazırlık yapılmış, Uzman olarak Belçika'dan Jacquard, İsviçre'den Dr. Brunschweiler çağırılmış, binlerce görevli yetiştirilmişti.
Sokağa çıkmak yasaklanmış, güvenliği korumak için önlemler alınmıştı.
Sokağa çıkma yasağı ilk kez uygulanıyordu. Halk bir günlük yasak için üç günlük yiyecek içecek satın aldı.
Türkiye nüfusu sayıldı: 13.648.270
Gazi NUTUK'u bastırıp çoğaltma ve satma yetkisini, havacılığı destekleyen Türk Hava Kurumu'na verdi. Kitap 1927 yılı bitmeden 100.000 adet basılacaktı. Yakın tarihle ilgili önemli bütün olaylar, ilk kez bu çok önemli eserde belgeleri ile birlikte açıklanıyordu.
NUTUK'un okunuşu günde 6 saatten altı gün, toplam 36 saat 31 dakika sürdü. 20 Ekim 1927 günü saat 20.15'ti. Gazi NUTUK'un sonuna gelmişti:
"Efendiler, bu beyenatımla, milli hayatı son bulmuş sanılan büyük bir milletin, bağımsızlığı nasıl kazandığını ve ilim ve fennin en son esaslarına dayanan, milli ve çağdaş bir devleti nasıl kurduğunu ifadeye çalıştım. Bugün ulaştığımız sonuç, yüzyıllardan beri çekilen felaketlerin doğurduğu uyanış ve bu aziz vatanın her köşesini sulayan kanların bedelidir.
Bu sonucu Türk gençliğine emanet ediyorum."
Bu ifade, bir millet atasının, devlet kurucusunun gelecek kuşaklara vasiyeti niteliğindeydi. Sonra doğrudan gençliğe seslendi:
"Ey Türk gençliği!
Birinci vazifen Türk bağımsızlığını, Türk Cumhuriyetini sonsuza kadar korumak ve savunmaktır..."