Uzel
@uzel
126 okur puanı
Eylül 2017 tarihinde katıldı
9/10
Akademik bir kitap olmakla birlikte, konuyla ilgili amatör okuyucunun da rahatça okuyabileceğini düşünüyorum. Canlılar ile yaşadıkları çevrenin bir bütün olduğunu, kapsamlı bir biçimde ortaya koyan bir çalışma. Hem gezegenimizde canlılığın ortaya çıkışından bu yana sürmekte olan evrimsel süreci (yaşamın ortaya çıkışı da çevresel koşullara bağlı ayrıca), hem de bunun temelinde yatan çevresel değişim süreci özetlenmiş. Yanı sıra, ekolojik sistemlerin işleyişi, insanların yarattığı etkiler ve güncel biyoteknoloji uygulamalarına ilişkin bakış açıları da yer alıyor. Konuya ilgi duyanlara öneririm. (Yayınevine not: Çok sayıda dizgi hatası var.)
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
10/10
Popüler bilim kitaplarını ortaokul yıllarımdan beri okurum. Fakat benim seçtiklerim hep fizik ile gökbilim, birazcık da matematik kitapları olmuştu. Son 1,5-2 yıldır ise canlıbilime iyiden iyiye merak sardım ve epeyce kitap elden geçirdim. Nedense bu kitap, biyoloji alanında şimdiye dek okuduğum kitaplar arasında, ilkgençliğimde okuduğum popüler bilim kitaplarından aldığım tadı anımsatan ilk kitap oldu.
Yazar, bilim tarihi ile bulguları öyle güzel harmanlamış ki, hiç sıkılmadan ve bazı geceler gözümden uyku aktığı hâlde devamını öğrenebilmek için göz kapaklarımla mücadele ederek okudum.
Verdiği bilgiler bakımından çok dolu bir kitap. Bunu fark edebilmek için ise biraz altyapı gerekiyor. Yani eğer bu kitap, konuyla ilgili okuyacağınız ilk kitap olursa, bazıları birkaç cümle ile söz edilen önemli noktaların öneminin ayrımına varamayabilirsiniz bile. Ben bir süredir konuyla ilgilendiğim ve kendimce bir bilgi birikimi oluşturduğum içindir ki, bu kitap, benim farklı kaynaklardan öğrendiğim birçok değişik bilgiyi özetleyerek bana hatırlatan, üstünden geçip pekiştirmemi sağlayan bir eser oldu.
Kısacası, 1996'da piyasa çıkan ve ülkemizde ilk basım yılı 2000 olan kitabı ilgi ve beğeniyle okudum. Yazıldığı tarihten bu yana, canlılığa ilişkin bilgilerimizde büyük sıçramalar gerçekleşti elbette. Yine de bilimsel gelişmelerin tarih sahnesinde nasıl sergilendiğini öğrenmek ya da bu heyecan verici öyküyü kendinize bir kez daha hatırlatmak isterseniz, bu kitabı kesinlikle öneririm.
Son olarak şunu ekleyeyim: Kitapta kâh harf eksikliği biçiminde, kâh yanlış sözcüğün yazılması biçiminde (tabi çeviri hatası olarak bilinçli biçimde yazılmadıysa) epeyce düzelti gereksinimi var. Örneğin s.61’deki 3.paragrafın sondan 3.satırındaki “içerdiğini” sözcüğünün aslında “içermediğini” olması
9/10
Bir canlının, genetik kodunda yer alan genlere göre oluşum gösterdiği bilinen bir gerçek. Bu gelişimin çevresel koşullardan etkilendiğinin de farkındayız. Fakat burada sıkça göz ardı edilen bir parametre daha var: Canlının oluşumu sırasında karşılaştığı rastgele moleküler etkiler.
Yazar bu çalışmasında, gelişimsel biyologların aşırı basite indirgeyen ve bir mecaz olarak bilimsel araştırmalarda bir süreliğine işe yaramış olan “canlıların bir makine gibi işlevsel parçalardan oluştuğu” düşüncesinin, mecaz olduğunu unutmaya yüz tutmalarından yakınıyor öncelikle. Platoncu idea kuramının izlerini taşıyan “her türün ideal bir genetik şablona sahip olduğu ve türün bireylerinin, bu şablonun mükemmel olmayan kopyaları” olduğunu düşünme eğiliminin tehlikesine dikkat çekiyor. Evrimsel biyologların, gelişimsel biyologlardan farklı olarak, neyse ki bu eğilimde olmadıklarını ve evrimi yönlendirenin, tam da gelişimsel biyoloji tarafından mümkün olduğunca ihmal edilmeye çalışılan (ve açıklama gereği duyulmayan) “aynı türün bireyleri arasındaki farklılıklar” olduğunu hatırlatıyor.
Sonuçta bugün var olan farklı türlerin hepsinin, farklı zamanlarda yaşamış ortak ata gruplarının farklılaşmış bireylerinden türleştiklerini aklımızda tutmamız gerekiyor. O yüzden, her ne kadar iki farklı türün bireyleri arasındaki büyük farkları açıklarken “çünkü farklı genlere sahiptirler,” deyip, başka açıklamaya gerek duymasak da, türsel farklılıkların kaynağının, bir zamanlar aynı türün üyesi olan bireyler arasındaki küçük farklardan doğduğu gerçeğinden dolayı, bireysel farklılıkların göz ardı edilmemesi gerekiyor.
Bireysel farklılıkların kökeninde ise genetik ve çevresel etkilere ek olarak, bir de moleküler düzeydeki rastgele etkileşimler var. O yüzden, hem evrimsel açıdan, hem de gelişimsel açıdan DNA
