93-94 yıllarında "Antik Çağ'da Yahudiler"i kaleme alan Yahudi tarihçi Flavios İosephos, İsa'ya birkaç satır ayırır. Bu metnin Orta Çağ'da Hrıstiyan müstensihler* tarafından tahrif edilmiş olabileceği hemen akla gelebilen bir durumdur. Çünkü III. yüzyılda yaşayan Origenes, İsa'yı tanımıyordu bile.
*müstensih : bir yapıtın el yazısıyla kopyasını hazırlayan kimse.
İsa acaba daha ne kadar dayanabilir? Çarmıha gerilenlerin bazen günlerce can çekiştiği olur. Ona söverler. Meydan okurlar: "Hey, tapınağı yıkıp üç gün içinde yeniden kuran! Çarmıhtan aşağı inip de kendini kurtarsana!"
(Markos, BAP 15, 29-30)
Din bilginleri zamanlarının üçte birini ibadete, üçte birini araştırmaya, üçte birini de elişlerine ayırıyorlardı. Çoğunluğu yoksuldu ve yardım görüyordu.
Yahudi bilgeliğinin anıtsal derlemesi Talmud'un on beş bin sayfasından sadece on beşi İsa'dan söz eder. Daha çok şarlatanlık suçlamalarıyla doruğa erişen ya da Meryem'in kendisine tecavüz eden Romalı asker Panthera ile birlikte olmasını örtbas etmek üzere bakire olarak doğum yaptığı safsatasının öne sürülmesini şüpheyle karşılayan sayfalardır.
Bu deyinmelerin son derece ender olması, sansür uygulandığını gösterir...