José Martí

José Martí

6.9/10
9 Kişi
·
25
Okunma
·
5
Beğeni
·
871
Gösterim
Adı:
José Martí
Tam adı:
José Julián Martí Pérez
Unvan:
Küba bağımsızlık mücadelesinin öncüsü, şair ve yazar
Doğum:
Havana, Küba, 28 Ocak 1853
Ölüm:
19 Mayıs 1895
José Julián Martí Pérez, (28 Ocak 1853 – 19 Mayıs 1895). Küba bağımsızlık mücadelesinin öncüsü, şair ve yazardır.

Hayatı

Gençliği

1853 yılında Havana'da doğan Marti, 17 yaşındayken sömürge yönetimine muhalif eylemleri nedeniyle İspanya'ya sürgün edilmiştir. İspanya'da yaşadığı dönemde, Küba'da siyasi hükümlülerin maruz kaldığı eziyetleri anlatan bir broşür yayınlamıştır. Zaragoza Üniversitesi'nden mezun olduktan sonraMexico City'e (ciudad de Mexico) gitmiş ve burada edebiyat çalışmalarına başlamıştır.

Bağımsızlık savaşçısı

Askeri darbenin oluşturduğu rejime karşı muhalefeti nedeniyle bu ülkeden ayrılmak zorunda kalan Marti, Guatemala'ya geçmiştir ancak hükümetin baskısı nedeniyle buradan da ayrılmak zorunda kalmıştır. 1878'de genel aftan faydalanarak Küba'ya dönmüştür ancak İspanyol yönetimine karşı mücadelesinden dolayı tekrar sürgüne gitmek zorunda kalmıştır. Önce İspanya'ya daha sonra da ABD'ye gitmiş, New York'da bir yıl yaşadıktan sonra Venezuela'ya geçmiştir. Venezuela'ya yerleşmeyi ummasına karşın buradaki diktatörlükrejimi nedeniyle tekrar ABD'ye dönmüştür. 1895 yılında ise Küba Bağımsızlık Savaşı için ABD'yi terketmiştir.

11 Nisan 1895'te Jose Marti, aralarında Generalísimo Máximo Gómez y Báez'in de bulunduğu sürgündeki muhaliflerden oluşan bir güçle Küba'ya ulaşmıştır. 19 Mayıs 1895'te Dos Rios savaşındaİspanyol güçleri ile girdiği çatışmada yaşamını yitirmiştir. Mezarı Santiago de Cuba'da Santa Efigenia mezarlığındadır.

Değerlendirme

Jose Marti Küba'nın ulusal kahramanı ve simgesidir. O bir siyasetçi, bir devrimci, bir ozan, bir gazeteci, edebiyat profesörü ve elçiydi. Yaşadıkları ve gördüğü eğitim onun her alanda başarılı olmasına yardımcı oldu. Marti, 1853'de Küba'da doğdu. Küba, o zamanlar, İspanya'nın bir kolonisiydi. Jose Marti'nin babası İspanyol, annesiyse Kanarya Adaları'ndandı.

Jose Marti, çok gençken siyasete atıldı ve İspanyol yönetimiyle çatışmaya başladı. Daha 17 yaşındayken 6 yıl boyunca ağır çalışma kamplarında tutsak olarak tutuldu ve sonrasında İspanya'ya sürüldü. Yaşamının büyük bölümünü sürgünde geçirdi. İspanya'dayken Hukuk ve Felsefe Bölümlerini bitirdi. Daha sonra Mexico City'ye gitti ve ailesiyle buluştu. Orada edebiyat yaşamı başladı.

1878'de evlendi, bir oğlu ve bir kızı oldu. Yıllarca şiirler, kitaplar ve gazete makaleleri yazdı. Aynı zamanda siyasi eylemlerini de sürdürdü. Bu yaşam biçimi onun öğretilerinin zenginliğini kaynağıdır. Siyasi etkinliği nedeniyle hep başı derde girdi ve hiçbir ülkede uzun süre kalamadı.

Küba'nın ABD'ne bağlanmasına karşı çıktı. 1892'de Kuba Özgürlük Partisi'ni kurdu. ABD emperyalizmine karşı Güney Amerika'nın birliği için savaştı. 1895'de Küba'nın özgürlüğü için Küba'ya çıkartma yaptı. Başarısızlıkla sonuçlanan isyanın ilk çarpışmalarından birinde İspanyol askerlerince vurularak öldüğünde 42 yaşındaydı.

Jose Marti yaşamını, Küba'da İspanyol koloni yönetimini sona erdirilmesi ve Küba'nın ABD dahil başka ülkelerin egemenliği altına girmemesi için savaşıma adamıştır. Bütün öğretisi kişi özgürlüklerine saygılı olmayan ve yalnızca zenginliklerini büyütmeyi gözeten yönetimleri uyarmaya dayanmaktadır. Yapıtlarında bütün despot yönetim düzenlerini ve insan haklarına karşı uygulamaları kınamıştır. Onun yazıları demokratik gelişmeye yol göstericidir.

Geleneği

Türkiye`de İstanbul-Esenyurt`da ve Ankara Çankaya'da (Hoşdere Caddesi üzerinde) heykeli bulunmaktadir. Ayrıca ismiyle anılan Jose Marti Küba Dostluk Derneği bulunmaktadır.
Ne de olsa aydınlık, insan ruhunun daima ihtiyaç duyduğu bir şeydir ve ne zaman yerini karanlığa bıraksa o zaman başlar insanın kederi.
Gözlerindeki çaresiz bakış, bir mezarın güneş ışığıyla aydınlanması gibi, sadece büyük bir iyilik yaparken ya da önemli bir hedef uğruna çalışırken değişiyordu.
Ana, eğer bir çiçek olsaydın seni kökünle beraber alır, ruhum hiç yalnızlık çekmesin diye çalışma masamdaki o kocaman yerli işi vazoya koyardım.
...
Bir adam gördüm, yaşamaktaydı
Göğsüne saplanmış hançerle
Fakat adını canına kastedenin
Fısıldamadı bir kez bile
...
Bunlar yetenekli ama yardıma muhtaç insanlardan faydalanan, servetlerine servet katmak için bu zavallıları kullanan tiplerdi ve bu yaşam tarzı öylesine benimsenmişti ki artık onurlu olmak neredeyse ayıp sayılıyordu.
Ben iki çeşit zalim tanırım, dedi Ana.
Biri deriler giyer, hayvanları canice yalayıp yutar ve penceleri üzerinde yürür. Diğeriyse şık elbiseler giyer, hem hayvanları hem ruhlarını yer ve bir şemsiye ya da bastonla yürür. Bizler de türü gelişmiş zalimlerden başka bir şey değiliz.
...

İşittim ölüleri yargılayan
Bir tanrıdan söz edildiğini:
Şiirim, ya birlikte mahkûm etsinler,
Ya birlikte aklasınlar bizi!
Bu kitabı okurken mükemmel bir kurgu, dil ya da öykü bulmayacaksınız, yazar da bunu amaçlamamış anladığım kadarıyla. Yazarın dilinde biraz acemilik ve bolca şairanelik hissediyorsunuz (ki yazar zaten bir şair) ve yazar biraz daldan dala atlayarak sunuyor size kitabı. Okurken satır aralarına dikkat edilmesi gereken bir kitap bu, satır aralarında çok fazla şey buluyorsunuz, yazar insanı çok güzel irdeliyor ve size satır aralarında sunuyor. Aynı şekilde İspanyol Amerika'sını, Güney Amerika'da ki İspanyol yaşamını da size sunuyor ve dikkatli olursanız buralardan çok fazla şey gözlemleme şansınız oluyor.
Eğer yazara kulak verirseniz ve farklı bir şeyler okumaya kapı aralarsanız hoşunuza gidebilecek bir kitap.

Ayrıntılı yorum için; http://yorumatolyesi.blogspot.com/...lnizlik-avutmaz.html

Yazarın biyografisi

Adı:
José Martí
Tam adı:
José Julián Martí Pérez
Unvan:
Küba bağımsızlık mücadelesinin öncüsü, şair ve yazar
Doğum:
Havana, Küba, 28 Ocak 1853
Ölüm:
19 Mayıs 1895
José Julián Martí Pérez, (28 Ocak 1853 – 19 Mayıs 1895). Küba bağımsızlık mücadelesinin öncüsü, şair ve yazardır.

Hayatı

Gençliği

1853 yılında Havana'da doğan Marti, 17 yaşındayken sömürge yönetimine muhalif eylemleri nedeniyle İspanya'ya sürgün edilmiştir. İspanya'da yaşadığı dönemde, Küba'da siyasi hükümlülerin maruz kaldığı eziyetleri anlatan bir broşür yayınlamıştır. Zaragoza Üniversitesi'nden mezun olduktan sonraMexico City'e (ciudad de Mexico) gitmiş ve burada edebiyat çalışmalarına başlamıştır.

Bağımsızlık savaşçısı

Askeri darbenin oluşturduğu rejime karşı muhalefeti nedeniyle bu ülkeden ayrılmak zorunda kalan Marti, Guatemala'ya geçmiştir ancak hükümetin baskısı nedeniyle buradan da ayrılmak zorunda kalmıştır. 1878'de genel aftan faydalanarak Küba'ya dönmüştür ancak İspanyol yönetimine karşı mücadelesinden dolayı tekrar sürgüne gitmek zorunda kalmıştır. Önce İspanya'ya daha sonra da ABD'ye gitmiş, New York'da bir yıl yaşadıktan sonra Venezuela'ya geçmiştir. Venezuela'ya yerleşmeyi ummasına karşın buradaki diktatörlükrejimi nedeniyle tekrar ABD'ye dönmüştür. 1895 yılında ise Küba Bağımsızlık Savaşı için ABD'yi terketmiştir.

11 Nisan 1895'te Jose Marti, aralarında Generalísimo Máximo Gómez y Báez'in de bulunduğu sürgündeki muhaliflerden oluşan bir güçle Küba'ya ulaşmıştır. 19 Mayıs 1895'te Dos Rios savaşındaİspanyol güçleri ile girdiği çatışmada yaşamını yitirmiştir. Mezarı Santiago de Cuba'da Santa Efigenia mezarlığındadır.

Değerlendirme

Jose Marti Küba'nın ulusal kahramanı ve simgesidir. O bir siyasetçi, bir devrimci, bir ozan, bir gazeteci, edebiyat profesörü ve elçiydi. Yaşadıkları ve gördüğü eğitim onun her alanda başarılı olmasına yardımcı oldu. Marti, 1853'de Küba'da doğdu. Küba, o zamanlar, İspanya'nın bir kolonisiydi. Jose Marti'nin babası İspanyol, annesiyse Kanarya Adaları'ndandı.

Jose Marti, çok gençken siyasete atıldı ve İspanyol yönetimiyle çatışmaya başladı. Daha 17 yaşındayken 6 yıl boyunca ağır çalışma kamplarında tutsak olarak tutuldu ve sonrasında İspanya'ya sürüldü. Yaşamının büyük bölümünü sürgünde geçirdi. İspanya'dayken Hukuk ve Felsefe Bölümlerini bitirdi. Daha sonra Mexico City'ye gitti ve ailesiyle buluştu. Orada edebiyat yaşamı başladı.

1878'de evlendi, bir oğlu ve bir kızı oldu. Yıllarca şiirler, kitaplar ve gazete makaleleri yazdı. Aynı zamanda siyasi eylemlerini de sürdürdü. Bu yaşam biçimi onun öğretilerinin zenginliğini kaynağıdır. Siyasi etkinliği nedeniyle hep başı derde girdi ve hiçbir ülkede uzun süre kalamadı.

Küba'nın ABD'ne bağlanmasına karşı çıktı. 1892'de Kuba Özgürlük Partisi'ni kurdu. ABD emperyalizmine karşı Güney Amerika'nın birliği için savaştı. 1895'de Küba'nın özgürlüğü için Küba'ya çıkartma yaptı. Başarısızlıkla sonuçlanan isyanın ilk çarpışmalarından birinde İspanyol askerlerince vurularak öldüğünde 42 yaşındaydı.

Jose Marti yaşamını, Küba'da İspanyol koloni yönetimini sona erdirilmesi ve Küba'nın ABD dahil başka ülkelerin egemenliği altına girmemesi için savaşıma adamıştır. Bütün öğretisi kişi özgürlüklerine saygılı olmayan ve yalnızca zenginliklerini büyütmeyi gözeten yönetimleri uyarmaya dayanmaktadır. Yapıtlarında bütün despot yönetim düzenlerini ve insan haklarına karşı uygulamaları kınamıştır. Onun yazıları demokratik gelişmeye yol göstericidir.

Geleneği

Türkiye`de İstanbul-Esenyurt`da ve Ankara Çankaya'da (Hoşdere Caddesi üzerinde) heykeli bulunmaktadir. Ayrıca ismiyle anılan Jose Marti Küba Dostluk Derneği bulunmaktadır.

Yazar istatistikleri

  • 5 okur beğendi.
  • 25 okur okudu.
  • 1 okur okuyor.
  • 23 okur okuyacak.