Nelly Sachs

Nelly Sachs

Yazar
7.7/10
12 Kişi
·
41
Okunma
·
10
Beğeni
·
870
Gösterim
Adı:
Nelly Sachs
Unvan:
İsveçli Yazar / Şair
Doğum:
1891
Ölüm:
1970
Nelly Sachs (Asıl adıyla Leonie Sachs) 10 Aralık 1891'de bir fabrikatörün kızı olarak Berlin'de doğdu. Sağlık sorunları nedeniyle pek bir okula gidemedi ama özel dersler aldı. Okuduğunda çok etkilendiği Gösta Berlings saga kitabının İsveçli yazarı Selma Lagerlöf ile yazışmaya başladı. 1929 yılında ilk şiir kitabı yayınlandı. Nazilerin baskıları sırasında. Selma Lagerlöf ve İsveç Prensi Eugen'in daveti üzerine 1940 yılında annesiyle birlikte Berlin'den Stockholm'e kaçtı. Yazar olarak Almanya'da 1959 yılındaki kitabı Flucht und Verwandlung (Kaçış ve Değişim) ile tanındı. Sonraki yıllarında eserleri İsveççe ve Almanca yayınlanmaya devam etti. her iki ülkede de pek çok edebiyat ödülüne layık görüldü.

Nelly Sachs 12 Mayıs 1970'de Stockholm'da öldü.
Bakışlarının altında insanlarının öldürüldüğü
Nasıl hissedilir sırtta bakış.
Canlarınızda hissedin siz de
Ölülerin bakışlarını.
"Daima
Çocukların öldüğü yerlerde
En sessiz şeyler vatansız kalır.
Daima
Çocukların öldüğü yerlerde
Taş ve yıldız
Ve bir sürü düş
Vatansız kalır."
184 syf.
·Beğendi·10/10 puan
Nelly ( Leonie) Sachs alman asıllı, yahudi, Selma Lagerlöf’ ün önce hayranı sonra arkadaşı, ilk şiirlerini Stefan Zweig yardımıyla yayınlatan, ailesi toplama kamplarında öldürülen, esas ses getiren şiirlerini 2. Paylaşım Savaşı arefesi ve sonrasında yazan, Selma Lagerlöf sayesinde İsveç’ e kaçıp orada sürgünde yaşayan, geç fark edilen, savaş sonrası Almanya’ ya gidip döndükten sonra deliren, Nobel ödüllü yazar.

Çeviri şiir okumadığım için ecnebilerden sadece İngilizce ve Almanca yazan şairlerin şiirlerini okudum. Şiirin çevrilemez bir şey olduğunu da söyleyip Amerikayı yeniden keşfedeyim yeri gelmişken. Alman-Almanca yazan (Almanya kafamızdaki ülke tipine uymuyor, bir dönem onlarca milletten halk almanca yazıp çiziyordu.) şair ve yazarların temaları, savaşı en derinden yaşayan millet olarak, savaş zamanı ve sonrası hep savaşın yarattığı travmalardan oluşur. Yine bunlardan yahudi olanların yası dolayısıyla dile getirdiği acılar daha içli, daha derindir. Bütün şiirlerini ve yazarı bu başlıkta değerlendireceğim, çünkü dilimizde hala sınırlı sayıda Sachs çevirisi mevcut.

Sachs ilk dönemlerinde eski ahit geleneklerinden yoğun bir şekilde yararlanır, daha sonra yaşanan siyasi süreçle beraber şiirlerinin şekli oluşmaya başlar. Şiirde duyarlık denen klişe bir değerlendirme terimi var ya, benim bu klişeyi anlamama sebep olan ve bana bazı insanlarda böyle ilahi bir yetenek olduğunu düşündürten yazarlardan biridir. Şair ‘Aman bizi yaktılar, havar komşular havar patates olduk, nasıl da ezildik, kimse bizi kurtarmadı’ gibi dilenci yakarışlar yerine çok sakin ama öfkeli, suskun ama çok sesli bir üslupla, kendine has bir dil, bir imgeler sistemi yaratmayı başarır. Hatta yas teması Sachs ın imgeleminde öteki her şeyle bütünleşmiş, zihni tüm olguları bu perspektiften değerlendirmiş olmasına rağmen dramın ve öfkenin klasik tabirlerine başvurmadan bunları en yürekten anlatan şiirlere imza atar.
Immer Daima
dort wo Kinder sterben çocukların öldüğü yerde
werden Stein und Stern taş ve yıldız
und so viele Träume ve onlarca düş
heimatlos. vatansızlaşır.

Ayrıca Sachs bir yolunu bulup Almanya' dan kaçtığı(kaçırıldığı) ve dolayısıyla toplama kampında kül olmaktan kurtulduğu için ihanet psikolojisine girer, bunu bazı şiirlerinde anlatır:

Wir Geretteten,
Immer noch hängen die Schlingen für unsere Hälse gedreht
Vor uns in der blauen Luft -
Immer noch füllen sich die Stundenuhren mit unserem tropfenden Blut.

Biz Kurtulanlar
Boynumuz için ilmeklenen urganlar asılı hala
Önümüzdeki mavilikte
Hala akan kanımızla doluyor kum saatleri

Şiir seven, bir trajediyi özgün bir şairin dilinden dinlemek isteyenlerin mutlaka okuması gereken şiirler. S. Ali’ nin de belirttiği gibi, bir felakete sükun ve itidalle tahammül edenlerin manzarası, o felaket için ağlayıp çırpınanların manzarasından çok daha korkunç ve ezicidir. Yazar da bu tarz ezici şiirlerden bir derya gibidir.

İyi okumalar!
(Çeviriler bana ait, tınılı çevrilmemiş olabilirler, affola )
184 syf.
·3 günde·3/10 puan
Nelly Sachs, bir Alman dönemi bir yazar ve nazi baskısından kaçan yazarlardan birisidir. Almanya'dan Isveç'e göçen-kaçan bir yazar ve sonuç olarak Alman asıllı İsvecli bir yazar. Kitaplarında konu edindiği savaşın insan hayatı üzerindeki tesiridir. Şiirlerinde tevrat etkisi de görülür. Kitaba gelecek olursak
1966 Nobel Edebiyat ödüllü damgasına inanarak aldığım bir şiir kitabıydı. Okumanın-anlamanın zor olacağını tahmin ediyordum. Kitabı okudukça kitap benden bir günbatımı gibi gitgide uzaklaştı. Beni aşan şiir kitaplarından biriydi yine. Söylemler olsun, benzetmeler olsun, kavramlar olsun pek bir ilişki kuramadım-kavrayamadım. Tavsiye edeceğim bir kitap değil.

Yazarın biyografisi

Adı:
Nelly Sachs
Unvan:
İsveçli Yazar / Şair
Doğum:
1891
Ölüm:
1970
Nelly Sachs (Asıl adıyla Leonie Sachs) 10 Aralık 1891'de bir fabrikatörün kızı olarak Berlin'de doğdu. Sağlık sorunları nedeniyle pek bir okula gidemedi ama özel dersler aldı. Okuduğunda çok etkilendiği Gösta Berlings saga kitabının İsveçli yazarı Selma Lagerlöf ile yazışmaya başladı. 1929 yılında ilk şiir kitabı yayınlandı. Nazilerin baskıları sırasında. Selma Lagerlöf ve İsveç Prensi Eugen'in daveti üzerine 1940 yılında annesiyle birlikte Berlin'den Stockholm'e kaçtı. Yazar olarak Almanya'da 1959 yılındaki kitabı Flucht und Verwandlung (Kaçış ve Değişim) ile tanındı. Sonraki yıllarında eserleri İsveççe ve Almanca yayınlanmaya devam etti. her iki ülkede de pek çok edebiyat ödülüne layık görüldü.

Nelly Sachs 12 Mayıs 1970'de Stockholm'da öldü.

Yazar istatistikleri

  • 10 okur beğendi.
  • 41 okur okudu.
  • 2 okur okuyor.
  • 46 okur okuyacak.
  • 2 okur yarım bıraktı.