Mehmet Necati Lugal

Mehmet Necati Lugal

YazarÇevirmen
9.3/10
20 Kişi
·
70
Okunma
·
0
Beğeni
·
435
Gösterim
Adı:
Mehmet Necati Lugal
Tam adı:
Prof. Dr. Necati Lugal
Unvan:
Akademisyen, Çevirmen, Yazar
Doğum:
1878
Ölüm:
1964
Mehmet Necati Lugal (d. 2 Nisan 1878, İstanbul - ö. 23 Mart 1964, Ankara), Türk doğubilimci. Arap ve Fars dillerinin klasik sayılan yapıtlarından bazılarını Türkçeye çevirmiş, bazılarını da yayıma hazırlamıştır.
Şeyhülislam Musa Kazım Efendi'nin derslerine devam etti ve ondan icazetname aldı (1905). İstanbul'da çeşitli okullarda ders verdi. 1917'de Harbiye Nezareti'nin açtığı sınavı kazanmasıyla nezaret tarafından Almanya'da okuyan Türk öğrencilerine öğretmen olarak gönderildi.[1] Ayrıca 1919'dan itibaren Hamburg Üniversitesi Doğu Dilleri Enstitüsü'nde Türkçe ve Farsça dersleri verdi. Türkiye'ye döndükten sonra Beyazıt Devlet Kütüphanesi müdürlüğüne atandı (1939). Daha sonra Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde Farsça profesörlüğüne getirildi (1943). Kuruluşunda rol aldığı Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde klasik Türkçe dini metinler kürsüsü profesöürlüğüne getirildi. Türk Tarih Kurumu'nda Doğubilim uzmanı olarak çalıştı (1959-60).
Sadreddin ebu'l-Hasan Ali bin Nâsır bin Ali el Hüseyni'nin Ahbârü'd-Devleti's-Selçukiyye'sini (1943), Firdevsi'nin Şehnamesi'ni (1945-55, 4 cilt), Nizameddin Şami'nin Zafername'sini (1949), Devletşah'ın Tezkire-i Devletşah'ını (1963-67, 2 cilt) Türkçeye çeviren Lugal, İbn Bibi'nin el Evamirü'l-Alâiyye fi'l-Umari'l-Alâ'iyye (1956, Hasan Adnan Erzi ile birlikte), Ebubekir-i Tihrani'nin Kitab-ı Diyarıbekriyya (1962-64, 2 cilt, F. Sümer ile birlikte) adlı yapıtlarıyla Fatih Devrine Ait Bir Münşeat Mecmuası'nı (1956, Hasan Adnan Erzi ile bilikte) yayıma hazırladı. Ayrıca Sehî Bey'in Tezkiresi'sini (Sehî's Tezkere, 1942, O. Rescher ile birlikte) ve Latifî'nin Tezkire'sini (Latifi's Tezkere, 1950, Oskar Rescher ile birlikte) Almancaya çevirdi.

23 Mart 1964 tarihinde Ankara'da yaşamını kaybetti.
Yazara henüz alıntı eklenmedi.
690 syf.
·5 günde·Beğendi·8/10
Tarih-i Beyhaki,

Gazneli Sultanı Mesut'un katipliğini yapan, Beyhaki tarafından kaleme alınan eser, Farsça aslından Necati Lügal tarafından tercüme edilmiştir.

Selçuklu Devletinin kuruluş aşamasında adı sıkça zikrediken kayak olması sebebiyle yayınlandığını görünce aldım. Kitap Gazneli Sultânı Mesut'un 11 yıllık sultanlığı dönemini kapsıyor. Kitap, Dönem hakkında orta düzey bilgi sahibi olmadan okunması durumunda çok karışık gelebilir.


Selçuklularla -Gaznelilerin birbirine temas ettiği yerlerdeki bölümler daha detaylı şekilde anlatılmış. Buna rağmen Osman Turan gibi geniş geniş bir anlatım beklemeyin. Neticede burada asul unsur Gazneliler oluyor. Selçuklular daha çok yan unsur konumunda. Selçuklu Devletinin hangi şartlarda kurulduğu ve o dönemdeki toplum -devlet yapısı hakkında güzel bilgiler veriyor. Neticede o dönemde gücü yeten gidip bir yeri almak istiyor, halk gönül rızası ile teslim olursa kimseye dokunulmuyor yok direniş olursa ele geçirilen yerde halk komple kılıçtan geçiriliyordu. Bu kitapta en azından çok az kılıçtan geçirme olayına şahit oluyoruz.

Müslüman olan Gaznelilerde ibadetlere önem verilmekle birlikte ciddi oranda şarap tüketiminin olduğunu görüyoruz. Dini konuda hassas olan sultan ve devlet ricalinin bol bol yemekli şaraplı eğlenceler düzenlendiği görüyoruz. Özellikle Ramazan orucunu tuttuktan sonra şarabın su gibi içildiğini Kâtip Beyhaki'nin kaleminden anlıyoruz.

Yine Türk kültürünün önemli bir parçası olan Nevruz, Gaznelilerde önemli günlerden kabul ediliyor ve Nevruz geldiğinde sofralar kurulup eğlenceler yapılıyor.

Eski dönemlerin önemli bir özelliği olan yağma akınları kitapta bol bol geçmektetir. Kulağa pek hoş gelmese de eski dönemlerin bütün devletlerinde yağma akınlarının devlet ve insan hayatında önemli bir gelir -geçim kapısı olduğu anlaşılıyor.

Kitapta Selçuklu Devletinin kurulmasıyla neticelenen Dandanakan Savaşı, Gazneliler tarafından anlatılıyor. Ağır zırhlı ordusuyla her tarafta Selçukluları arayan Sultân Mesut, ordusu susuzluktan kırıldığı vakit Selçuklu ordusu ani baskınlar vererek Gazneliler ordusunun düzenini bozuyor.bunun sonucunda günlerdir yorgun argın dolaşan ordu çareyi kaçmakta buluyor.

Eski dönemlerde Türkler, güçsüz oldukları durumlarda vurkaç taktiği ve turan taktiğini uyguluyorlar. Dandanakan Savaşı'nda da turan ve vurkaç taktiği karışımı bir yöntem kullanılıyor. İki ordu karşı karşıya gelip meydan savaşı yapsalar Selçuklu ordusu, zırhlı Gazneliler ordusu karşısında toz duman olurdu. Burada Tuğrul -Çağrı Beylerin dahiyane hareketleri zaferin kazanılmasında en önemli unsur olduğu anlaşılıyor
688 syf.
·Puan vermedi
Ey hemdemler! Bu dünya acaip bir saraydır.
Siz bu vefasız âlemden çıkıp gidin.
Bu dünyada büyüklerin hali böyledir.
Eğer büyüklerin hali buysa vay küçüklerin haline!
432 syf.
·Beğendi·10/10
Oldukça etkilendiğim bir edebi eser. Kültürel olarak yok edilmek istenen bir milletin, edebiyatı kuşanarak direnmesi adeta. İnce bir dile sahip. Hem nasihat eder tıpkı bir baba ya da dede gibi, hem ders verir.

Yazarın biyografisi

Adı:
Mehmet Necati Lugal
Tam adı:
Prof. Dr. Necati Lugal
Unvan:
Akademisyen, Çevirmen, Yazar
Doğum:
1878
Ölüm:
1964
Mehmet Necati Lugal (d. 2 Nisan 1878, İstanbul - ö. 23 Mart 1964, Ankara), Türk doğubilimci. Arap ve Fars dillerinin klasik sayılan yapıtlarından bazılarını Türkçeye çevirmiş, bazılarını da yayıma hazırlamıştır.
Şeyhülislam Musa Kazım Efendi'nin derslerine devam etti ve ondan icazetname aldı (1905). İstanbul'da çeşitli okullarda ders verdi. 1917'de Harbiye Nezareti'nin açtığı sınavı kazanmasıyla nezaret tarafından Almanya'da okuyan Türk öğrencilerine öğretmen olarak gönderildi.[1] Ayrıca 1919'dan itibaren Hamburg Üniversitesi Doğu Dilleri Enstitüsü'nde Türkçe ve Farsça dersleri verdi. Türkiye'ye döndükten sonra Beyazıt Devlet Kütüphanesi müdürlüğüne atandı (1939). Daha sonra Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde Farsça profesörlüğüne getirildi (1943). Kuruluşunda rol aldığı Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde klasik Türkçe dini metinler kürsüsü profesöürlüğüne getirildi. Türk Tarih Kurumu'nda Doğubilim uzmanı olarak çalıştı (1959-60).
Sadreddin ebu'l-Hasan Ali bin Nâsır bin Ali el Hüseyni'nin Ahbârü'd-Devleti's-Selçukiyye'sini (1943), Firdevsi'nin Şehnamesi'ni (1945-55, 4 cilt), Nizameddin Şami'nin Zafername'sini (1949), Devletşah'ın Tezkire-i Devletşah'ını (1963-67, 2 cilt) Türkçeye çeviren Lugal, İbn Bibi'nin el Evamirü'l-Alâiyye fi'l-Umari'l-Alâ'iyye (1956, Hasan Adnan Erzi ile birlikte), Ebubekir-i Tihrani'nin Kitab-ı Diyarıbekriyya (1962-64, 2 cilt, F. Sümer ile birlikte) adlı yapıtlarıyla Fatih Devrine Ait Bir Münşeat Mecmuası'nı (1956, Hasan Adnan Erzi ile bilikte) yayıma hazırladı. Ayrıca Sehî Bey'in Tezkiresi'sini (Sehî's Tezkere, 1942, O. Rescher ile birlikte) ve Latifî'nin Tezkire'sini (Latifi's Tezkere, 1950, Oskar Rescher ile birlikte) Almancaya çevirdi.

23 Mart 1964 tarihinde Ankara'da yaşamını kaybetti.

Yazar istatistikleri

  • 70 okur okudu.
  • 2 okur okuyor.
  • 190 okur okuyacak.
  • 2 okur yarım bıraktı.