Yazar:
Firdevsi
Çevirmen:
Mehmet Necati Lugal
Tahmini Okuma Süresi:
16 sa. 31 dk.
Sayfa Sayısı:
583
Basım Tarihi:
1994
Yayınevi:
Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Yanlış Kişiye Sunulan Destan1000Kitap
Şehnâme’de karşımıza çıkan şeyler bitmez tükenmez savaşlar, sürekli taht değişimleri ve pehlivanların güç gösterileri oluyor. Okurken kendimi defalarca neler oluyor diye sorarken buldum; çünkü anlatı bir romanın akışına değil, bölük pörçük halkaların birbirine eklenmesine benziyor. Bunun sebebi, metnin epizodik yapısı. Her bölüm kendi başına bir küçük destan gibi ilerliyor, yeni bir hükümdar tahta çıkıyor, talih bir süre yaver gidiyor, sonra Turan saldırıyor, İran sarsılıyor, ardından kahramanlar devreye giriyor. Bu döngü, baştan sona kendini tekrar ederek ilerliyor. İlk başta yorucu görünse de, aslında Firdevsî’nin amacı, İran’ın tarihini bir bütün olarak, iniş çıkışlarıyla göstermek.
Okurken en çarpıcı olan, Firdevsî’nin anlatıya yerleştirdiği öğütler. Bazen hikâyeyi bir kenara bırakıyor, “ zamanı iğneyle dikemezsin” gibi edebi cümleler söylüyor. Bu öğütleri kendine hak görmesinin sebebi, kendini yalnızca bir şair değil, hakîm yani bilge olarak görmesi. Bu, eseri sadece bir destan değil, aynı zamanda ahlaki bir kılavuz kılıyor.
Kahramanların çoğu, özellikle Rüstem, gücüyle öne çıkıyor. Bir ağacı kökünden söküp kullanması, düşmanın elini öyle bir sıkması ki damarlarını kopması, bunlar hep onun insanüstü kudretini göstermek için yazılmış. Klasik Yunan mitolojisiyle kıyasladığımda bir fark var: Yunan’da hikmet, tanrıların oyunları, trajedi öne çıkarken, burada uzun süre tek mesele gücün kendisi gibi görünüyor. Ancak ileride, Rüstem’in kendi oğlunu bilmeden öldürdüğü Sührab hikâyesi gibi bölümler, bu tek boyutluluğu kırıp, kaderin acımasızlığına dair evrensel tragedyalara dönüşüyor.
Şehnâme’nin en önemli düğümlerinden biri İran–Turan karşıtlığı. İran, yerleşik düzeni, adaleti, medeniyeti temsil ediyor; Turan ise göçebe, akıncı, hilekâr tarafı. Turanlılar, İskitler,
Bitti. geriye kaldı 2 cilt. Firdevs'inin 
Şehname 2 cildinde. tamamen İran-Turan mücadelesi anlatılıyor. Aslında tarihten bu yana İskitlerle (Saka) başlayan Türk-İran siyasi ve kültürel ilişkilerini anlayabiliriz. Şehnameden Farsların Türklere bakışı ve Türkler hakkında düşüncelerini de öğrenebiliriz. Tekrar yazıyorum İran'a gidin sokaktaki bir simitçiden, kahvedeki bir çaycıdan bile Firdevsi nin beyitlerini duyabilirsiniz.. İran halkı kültürlü bir halktır ve tarihlerini sıcak tutuyorlar hakkını verelim.. Bundan çıkaracağımız dersler var
Şehname 2 gelirsek büyük bölümünde İran Pehivanı Rüstam ve tanımadığı oğlu Türk anneden doğan Sührab'ın savaşı, sonunda Rüstem'in oğlunu öldürdükten sonra tanıması.
İran Padişahı Kâvusla Turan padişahı Efrasiyab'ın sonsuz mücadelesi, anlatılıyor.
2. cildin son bölümünde Padişah Kâvusun oğlu Siyavuş'un hikayesi var burada Kâvus'un gözdesi sultan Sûdâbe'nin tıpkı Yusuf-Züleyha olayındaki gibi, Siyavuşa göz koyması fakat karşılık alamayınca ona iftira etmesi anlatılıyor..
Hikaye 3. cilde sarkıyor...
Şehname 2 veda ederken kendimce 2. cildin anafikir alıntısını paylaşıyorum.
"Ey, pehlivan! Kedersiz, acısız olan var mı? İnsan ağlayacaksa kendine ağlamalı..." Şehname 2 Firdevsi syfa 419, Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları...
Şehname 2 cildinde. tamamen İran-Turan mücadelesi anlatılıyor. Aslında tarihten bu yana İskitlerle (Saka) başlayan Türk-İran siyasi ve kültürel ilişkilerini anlayabiliriz. Şehnameden Farsların Türklere bakışı ve Türkler hakkında düşüncelerini de öğrenebiliriz. Tekrar yazıyorum İran'a gidin sokaktaki bir simitçiden, kahvedeki bir çaycıdan bile Firdevsi nin beyitlerini duyabilirsiniz.. İran halkı kültürlü bir halktır ve tarihlerini sıcak tutuyorlar hakkını verelim.. Bundan çıkaracağımız dersler var
Şehname 2 gelirsek büyük bölümünde İran Pehivanı Rüstam ve tanımadığı oğlu Türk anneden doğan Sührab'ın savaşı, sonunda Rüstem'in oğlunu öldürdükten sonra tanıması.
İran Padişahı Kâvusla Turan padişahı Efrasiyab'ın sonsuz mücadelesi, anlatılıyor.
2. cildin son bölümünde Padişah Kâvusun oğlu Siyavuş'un hikayesi var burada Kâvus'un gözdesi sultan Sûdâbe'nin tıpkı Yusuf-Züleyha olayındaki gibi, Siyavuşa göz koyması fakat karşılık alamayınca ona iftira etmesi anlatılıyor..
Hikaye 3. cilde sarkıyor...
Şehname 2 veda ederken kendimce 2. cildin anafikir alıntısını paylaşıyorum.
"Ey, pehlivan! Kedersiz, acısız olan var mı? İnsan ağlayacaksa kendine ağlamalı..." Şehname 2 Firdevsi syfa 419, Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları...
Destan; 'bir milletin tarihinde gerçekleşmiş, unutulması mümkün olmayan bir olay üzerine söylenmeye başlayıp gelişmesini asırlarca devam ettiren millî eserlerdir. Öyle ise destanın değişik tariflerini şöyle yapabiliriz:
Destan; bir milletin, kederini, sevinç ve coşkularını, heyecanlarını, bütün duygu ve düşünce yapısını oluşturan türlerdir.
Destan; milletlerin geçmişlerindeki diri ve canlı hedeflerinin belirli amaçlar doğrultusunda geleceğe aktarılmasında birinci derecede önem taşıyan yazılı ve sözlü belgelerdir.
Destan; bütün dünya edebiyatlarının en eski ürünleridir. Bu sebeple her millet, destanlarına her yönüyle millî eser gözüyle bakar.
Destan; tarihî olayların ve şahsiyetlerin tarihçi gözüyle değil, halkın gözüyle yorumlanmasıdır. Bu sebeple destanlarda her şey abartılıdır.
Destan; bir milleti millet yapan unsurları kapsar, kültür alışverişlerini tespit etme imkânını verir.
Koca bir Tarih...
Derin derin her kelimesinde bana vereceği mesajı anlayarak sindire sindire iliklerime kadar okudum. Efsaneleri soylu hükümdarları Goştasp, Kayser, Dara, Lohrasp, Büyük İskender, Bozormigr, Rüstem Behmen, Yezdigerd ve daha nicesi...Aristonun hekimlik bilgilerine değinilmesi, eflatunun danışmanlık yapması, satranç ve tavla oyunlarının keşfi... Zerdüştlük dininin merkezi (bakın burası eski İran) sonradan Hz. Ömer döneminin başlangıcının vurgulanması Hz. Muhammedin doğuşuna değinilmesi... Daha nicesi.
Efsaneleri, elma kurdu, konuşan ağacı, beyaz fil, çift başlı ejderhaları, aslan maymunu bunları betimlerken zihinde resmetmek harika... Binlerce beyitte ciddi anlamda verilen mesajların bazılarını kayıt ettim sizlerinde ilgisini çekmek adına. Sadece "iyi insan" olmak adına, beyitler, savaşlar, efsaneler, hikayeler, mekanlar içerisinde binlerce kez söylemiştir dile getirmiştir Firdevsi. Özetle ögüt verici niteliği yüksek olan bu eserin herkesin okumasını diliyorum...
940-1025 arasında yaşamış
Samanîler ve Gazneliler dönemleri İran edebiyatının önde gelen Fars şairi olan Firdevsî tarafından manzum olarak kaleme alınmış ve 60 bin beyitten oluştuğu genel kabul gören, dünyanın en önemli eserlerinden Şahname’in 2.cildi olan bu eser ile doğu kültür ve medeniyetinin mitolojisinde eşsiz bir yolculuk imkanı buldum.
Firdevsînin kitapla ilgili şu sözleri söylediği rivayet edilir:
“Ben öyle yüce bir şiir sarayı yükselttim ki; yelden de yağmurdan da zarar görmeyecek. Artık ölmeyeceğim; hep diri kalacağım ben; çünkü sözün tohumunu attım bu toprağa ben."
Şahnâme, doğuya ışık tutan kitap…
Gerçekten kitapların şahı… Büyük söz ustası İran ulusal şairi Firdevsi'nin şaheseri…
Okunmaya değer ve okunması sabır gerektiren bir kitap.
Yazar Hakkında
FirdevsiYazar · 10 kitap
Samanîler ve Gazneliler dönemleri İran edebiyatının önde gelen Fars şair.
Başlıca yapıtı Şehnâme'yi (60.000 beyitten oluşur; ilk insandan III. Yezdigirt dönemine kadar İran tarihi anlatır) tamamlayınca 1010 yılında Gazneli Mahmut'a sunan Firdevsi, bağlanan aylığı az bulduğu için sultanı ağır biçimde hicvedince, Gazne'den göçmek zorunda kaldı. Bir süre Herat'ta ve Taberistan emiri Şehriyar'ın yanında kaldıktan sonra, Tus'a dönerek orada öldü. Firdevsi'nin soyca bir Dihkan ailesinden olduğu söylenir. Doğum yılı kesin olarak bilinmemektedir. Firdevsî, Gazneli Mahmut'un fikirler aldığı bilginlerden de bir tanesidir. Firdevsi gibi bilginlere Gazneli Mahmut maddi ve manevi yönden destek olmuştur.
