Çok kasvetli, yalnız, izole, hatta metruk bir yaşamı olan Zebercet'in hikâyesidir. Olay bir otelde geçmektedir ve Zebercet bu otele bakmaktadır. Müthiş bir hikayeydi.
7 aylık bir adamın 2 ay eksikliğini yanında getirip hayatı boyunca ana rahmine sıkışıp kalması.
Zebercet tiksindirici ama nefret edilesi biri demek zor. Evinin derinliklerini gördüğümüz bir insan.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Yusuf Atılgan’ın o kendine has, modernist ve sarsıcı diliyle, taşranın o boğucu atmosferinde bir otel katibi olan Zebercet’in zihninin en karanlık dehlizlerine daldığım çok derin bir okumaydı. Yazar; geciken Ankara treniyle gelen o gizemli kadının gidişinin ardından, Zebercet'in içindeki o bastırılmış yalnızlığı, yabancılaşmayı ve cinsel buhranları adım adım bir deliliğe ve yıkıma doğru nasıl sürüklediğini muazzam bir psikolojik derinlikle işlemiş. Toplumun ve rutinin dışına itilmiş modern insanın o çaresiz yalnızlığını, odaların kasvetli sessizliği üzerinden iliklerime kadar hissettiren Türk edebiyatının en güçlü ve sarsıcı başyapıtlarından biriydi.
Zebercet’in ve Anayurt Oteli’nin Anatomisi
Yusuf Atılgan’ın bu kült eserini bitirdiğimde, yaklaşık 100 sayfada bu kadar derin ve sarsıcı bir etki yaratabilmesine gerçekten hayran kaldım. Bana göre kitabın öne çıkan güçlü ve zayıf yönleri kısaca şunlar:
Benim Gözümden Olumlu Yönleri (Neden Okunmalı?)
Roman, ana karakter Zebercet üzerinden insanın yalnızlığını, yabancılaşmasını ve bastırılmış duygularını o kadar çıplak anlatıyor ki, psikolojik analiz gücüne hayran kalmamak elde değil.
Yazarın kullandığı bilinç akışı tekniği çok başarılı. Kendimi bir anda Zebercet’in parça parça olmuş zihninin, sanrılarının ve geçmiş travmalarının içinde buldum; bu da okuma deneyimini çok benzersiz kılıyor.
Otel sadece bir bina değil, adeta Zebercet’in ruh halinin bir yansıması. Bu klostrofobik ve tekinsiz atmosfer kitaba harika bir edebi estetik katmış.
Beni Zorlayan Olumsuz Yönleri (Hangi Açılardan Mesafeli Yaklaştım?)
Kitap baştan sona yoğun bir çürüme, yalnızlık ve karamsarlık barındırıyor. Okurken üzerime çöken o ağır ve depresif hava beni ruhen oldukça yordu.
Bastırılmış cinselliğin uç noktalarda işlenmesi, rızasız ilişkiler ve ortalıkçı kadının öldürüldüğü o soğuk cinayet sahnesi beni ciddi anlamda huzursuz etti. Hassas okurları fazlasıyla tetikleyebilecek bir üslubu var.
Olay odaklı, sürükleyici kitapları sevenler için oldukça monoton gelecektir. Çünkü kitapta neredeyse hiç dış aksiyon yok; her şey bir adamın oteldeki sıradan rutinleri ve içsel çöküşü etrafında dönüyor.
Yazarın kullandığı bilinç akışı, iç monolog ve zaman sıçramaları tekniği, doğrusal bir olay örgüsü (giriş-gelişme-sonuç) olmadığı için çoğu kez kafam karıştı.
Zebercet’in zihnindeki sanrılar, rüyalar, çocukluk anıları ve şimdiki zaman hiçbir geçiş uyarısı olmadan birbirine karışıyor.
Bu durum, kitabın takibini zorlaştırıyor.
Bence keyif almak
Gardiyan
Psikolojik derinliği çok yüksek olan bu eser, babasından kalma oteli devralan Zebercet'in yalnızlığının öyküsüdür.
Zebercet içine kapanık, çocukluğundan beri dışlanmış bir karakterdir. Bu hallerinin, geçmişinde yaşadıklarının bugünkü karakterinde etkisi vardır. Oteli işletmeye başlaması, kendi hapishanesinde kendisinin gardiyanı olarak yaşamaya başlamasıdır. Günden güne deliliğin tohumları kök salmaya başlar.
Sosyal beceriden yoksun olan Zebercet'in, bana göre otel işletmesi de bir ironidir. Otel neticede insana hizmet sunan bir işletmedir; insanlar ile konuşmak, onları hoş tutmak gerekir. İnsan ilişkilerinde başarısız olduğu için oteli sadece kurallar ve prosedürler üzerinden yönetmeye çalışır. Ancak insan faktörü, yani otelde konaklayanlar, onun bu soğuk ve donuk düzenini sürekli bozar. Her gelen çift ona tek olduğunu hatırlatır.
Zebercet otele gelen bir kadına aşık olur. Kaldığı odayı, tekrar geldiğinde onun için hazır olması için kimseye vermez. O kadını kendi halinden kurtulmak için bir çıkış noktası olarak görür. Saplantı haline gelen bu süreç onu ruhsal olarak çökertir.
Listeden seçtiğim ikinci kitap Anayurt Oteli oldu.
Öncelikle söylemek isterim ki Zebercet karakterini Freud değerlendirsin çok isterdim. Kitabı okurken hep psiko analitik kuramı ile bağlantı kurmaya çalıştım. Sanırım o yüzden beni diğer okurlar kadar rahatsız etmedi.
Romanda en çok beğendiğim nokta ise Yusuf Atılgan'ın anlatım biçimlerini ustalıkla kullanması.
Bu kitaba başlamadan önce bilmeniz gereken şey ise kitabın yoğun müstehcenlik içerdiği ve Zebercet karakterinin edebiyat dünyamızın en rahatsız edici karakterlerinden oluşu.
Kısa bir eser olmasına rağmen yoğun felsefi ve psikolojik detaylar içermesi, alt metinde anlatılmak istenenin yoğunluğu, bakış açıları arasında gidip gelmeler ve bilinç akışı tekniğinden de kaynaklanan bir zihin yorgunluğu oluşuyor.
Anayurt Oteli kitabında Atılgan varoluş sancıları çeken Zebercet'i anlatıyor bizlere. Çok yalnız bir karakter. Otele gelip gidenler, özellikle emekli subayın otelde olduğu dönemde bu yalnızlığın, sıkışmışlığının farkında bile değil. Gecikmeli Ankara treniyle gelen kadını beklemekle meşgul.
Oldukça kalabalık bir karakter kadrosu var aslında. Yani Zebercet'in çevresinde bir hayli insan var. O ise hepsine yabancı. Belki kendine bile... Doğumuyla başlamıştı belki de onun buhranı. Annesi bile sadece 7 ay sabredebilmişti, onu karnında taşımaya.
Onun sıkıntılarını dinlerken, o buhranına şahit olurken sıkılıyorsunuz aslında ama insanoğlunun karanlık köşelerinden, hepimizden bir parça taşıdığını anlayınca kızamıyorsunuz.