Cesur Yeni Dünya
spoiler içerebilir
Bu kitap distopya mı yoksa ütopya mı?
Aldous Huxley'in yazdığı Cesur Yeni Dünya kitabından bahsediyorum. Bu soruyu sormamın nedeni ise kitap her ne kadar distopya olarak kabul edilse de içerisinde birçok ütopik değer barındırmasıdır. Sonsuz bir mutluluk düşünüldüğünde ütopya; kısıtlamalar, şartlandırmalar düşünüldüğünde bir distopya.
Distopyalar geleceğe ilişkin kötümser kurgulardır. Kitabı okuyanlar ve hakkında biraz araştırma yapanlar, bu kitabın hem ülkemizde hem de dünyada çok okunan eserlerden biri olan 1984 ile sıkça karşılaştırıldığını ve okuyucuların ikiye bölündüğünü görmüştür. İki kitapta da insanların birer koyun sürüsü haline getirildiğini görebiliriz. 1984'te sindirilerek, Cesur Yeni Dünya'da baştan çıkarılarak. İşte bu fark iki kitabı birbirinden tamamen ayırıyor. Neil Postman, Televizyonu Öldüren Eğlence kitabının önsözünde Orwell ve Huxley'in kehanetleri arasındaki farklardan şöyle söz ediyor:"Okumuş insanlar arasında bile yaygın olan inancın tersine, Huxley ile Orwell'in kehanetleri aynı şeye ilişkin değildi. Orwell'in uyarısı, dıştan dayatılan bir baskının bize boyun eğdireceği yönündedir. Huxley'in görüşüne göre ise insanları özerklikleri, olgunlukları ve tarihlerinden yoksun bırakmak için Büyük Birader'e (Big Brother) gerek yoktur. Huxley'e göre insanlar süreç içinde üzerlerindeki baskıdan hoşlanmaya, düşünme yetilerini dumura uğratan teknolojileri yüceltmeye başlayacaklardır. Orwell kitapları yasaklayacak olanlardan korkuyordu. Huxley'in korkusu ise kitapları yasaklamaya gerek duyulmayacağı, çünkü artık kitap okumak isteyecek kimsenin kalmayacağı şeklindeydi. Kısacası Orwell bizi nefret ettiğimiz şeylerin mahvetmesinden korkarken, Huxley bizi sevdiğimiz şeylerin mahvedeceğinden korkuyordu." Sadece bu söz
"Bir toplum, yapısı açıktan yapay bir hal aldığında, yani yönetici sınıfı işlevini yitirdiği halde güç kullanarak veya hileyle iktidara tutunmayı başardığında totaliterleşir."
"Özellikle de bizimki gibi siyasi bağlılıkların, korkuların ve nefretlerin dolaysız bir şekilde herkesin bilincinin yüzeyine yakın olduğu bir çağda gerçekten apolitik edebiyat diye bir şey olamaz."
"Yalnızca tek bir tür insan varsa, o zaman neden hiç geçinemiyorlar? Hepsi biribirine benziyorsa, niçin özel bir çaba harcayarak birbirlerini aşağılıyorlar.."