Kuramlar değişip yıkıldığı zaman, düşünce okulları, felsefe ve inançlar, kimi milliyetçi, kimi dinsel, kimi ekonomik konudaki dar ve karanlık düşünce yolları önce gelişip sonra parçalandığı zaman, insan ileri doğru uzanır, sendeler, acı duyar, bazen de hatalar yapar. Adımını attıktan sonra bazen gerisin geri kayabilir ama, en fazla yarım adım geriye kayar, asla bir adım kaymaz.
Osman Hamdi'nin yaşamı, tarihi şahsiyetlerle alakasını okumaktan çok zevk aldım. Hep duyduğum isimleri bir arada birbiriyle iletişim halinde okumak bu şahsiyetlerin kafamda unutulmaz bir yer edinmesini sağladı. O zamanlarda ki zihniyetlerin kalıntılarının silinmemiş bazı numuneleri hala mevcut. Bu da o günden bugüne ne kadar zor bir değişimin gerçekleştiğini ortaya koyuyor. O zamanki küçük görünen adımlar aslında ne kadar da etkili anlıyor insan. Bir kadının toplumdan ne kadar dışlandığı dış mekanda dolaşan dokuz kadını resmettiğinde Osman Hamdi'nin aldığı tepkilerden anlaşılıyor.