Filozof Taine'i ne kadar doğru söylüyor! Diyor ki: "İnsanlar yaratılış ve terbiye bakımından delidir. Tesadüfen akıllı bulundukları anlar pek kısadır."
Ne kadar doğru! Gerçekten de insanlarda zerre kadar akıl ve hikmet olsaydı, değil ebedi bir hayat aramak, hatta bu miskin ve fakat gelip geçici varlığa bile katlanmayarak "eyvah zevkini", "hayat külahını" yokluk sultanına takdim ederlerdi.
Bununla birlikte bir kaza ve tesadüften ibaret olan hayatta, hafif delileri anlayacak kadarcık zevk bulunduğu inkar edilebilir değildir. İnsanların cahillik ve vahşilik devirlerinde bulduğu kelimelere ruh vere vere, bunları hayalleriyle süsleye süsleye bir duygular zinciri meydana getirmişlerdir ki bunlar binlerce asırdır gelişerek kalıtım yoluyla bize kadar gelmiştir. Biz de asılları "varlık bakımından hiç", "bilgi bakımından hayal"den ibaret olan bu silsileyle hiçbir meziyeti, hiçbir mahiyeti olmayan eşyalar topluluğuna bin türlü aldatıcı renkler veriyor ve kendimizi tatlı tatlı aldatarak hayatta bir mana görüyoruz. İşte bütün iğrençliğiyle hayatın gerçeği.