Yine belirtilmişti ki teorik ilim üç kısımdan ibarettir; doğa, matematik ve metafizik ilmi. Doğa ilminin konusu, hareketli ve durağan olması yönünden cisimlerdir. Bu ilim, cisimlere bu yönden doğrudan ilişen arazları inceler. Matematiğin
konusu, ya bizzat maddeden soyut niceliktir ya da nicelikli
şeydir. Matematikte niceliğe, nicelik olması bakımından ilişen
haller incelenir ve bu ilmin tanımlarında bir madde türü veya
hareket gücü kullanılmaz. Metafizik ise hem varlıkta hem
tanımda maddeden ayrık şeyleri inceler.