Mahir Ünsal Eriş'in Sarıyaz isimli kitabını iki kere yarım bıraktıktan sonra bir daha bu yazardan okuma yapmayacağımı düşünmüştüm ki, bu kitap bana hediye gelene ve ben kitabın kapağını açıp Benim Adım Feridun isimli öyküsünün başlığını görene kadar.
Sekiz öyküden oluşan Olduğu Kadar Güzeldik, 2014 yılında Sait Faik Hikâye Armağanı'nı kazanmış. Kitabı bitirdiğimde bu ödülün ne kadar yerinde olduğunu düşündüm.
Bu kitapta benim için en özel öykü "Benim Adım Feridun" oldu. 2016'dan beri aynı isimli kitabın baskısını arıyor ama bir türlü bulamıyordum. Bu öyküye,bu kitabın içinde rastlamak benim için çok güzel ve beklenmedik bir tesadüftü. Ayrıca "Sen O Zaman Parasız Yatılıdaydın" da en sevdiğim öykülerden biri oldu,duygusu ve anlatımıyla kitabı bitirdikten sonra bile aklımda kaldı.
Öyküleri okurken birçoğunun kendi başına bir romana dönüşebileceğini de düşündüm. Karakterler, öykülerin kısa olmasına rağmen oldukça iyi işlenmişti.
Mahir Ünsal Eriş'in karakterlerini ve onların küçük gibi görünen ama insanın içine dokunan hikâyelerini anlatma biçimini çok sevdim. Her öykü bende aynı etkiyi bırakmasa da kitabı genel olarak sıcak, samimi ve duygusal açıdan oldukça güçlü buldum.
°°°
'Yaşa, işe, güce, itibara en ufak hürmeti olmayan bu acıya aşk acısı diyorlar. Kim olursan ol, seni saklandığım yerde er ya da geç buluyor, gelip göğüs kafesini ateşle sıvazlıyor ve sen içerde kapkara kurum tutuyorsun. Ağzını açsan, alevler püskürtüverecekmişsin gibi, ciğerlerine damla damla kurşun eritiyorlarmış gibi. Kolay kolay geçmiyor, geçtiğinde de sen geçmiş olduğunu bile fark etmiyorsun. Yağmurlu havalarda sızlayan eski bir kırık gibi sızlayıp duruyor, kendini hatırlatıyor.'
Taha hoca 2025 Haziran ayında yaptığı Doğu Türkistan ziyaretinin gözlem notlarını derlemiş bu kitabında.
Ve bu kitap, bütün dünyanın gözü önünde Çin'in bir milleti sindirip, değerlerinden ve kültüründen zorla koparırken yaşananları bütün çıplaklığıyla başta müslümanlar olmak üzere bütün insanlığa gösteren tarihi bir belge niteliği taşımakta.
Doğu Türkistan'ın Gulca, Kaşgar, Yarkent gibi şehirlerinde Uygur halkının ve İslam'ın serüvenini, mazlum tarihini adım adım gözler önüne seriyor Taha hoca.
Kitabı distopik bir roman gibi okuyacak, bu kadar da olmaz diyeceksiniz.
Çok çarpıcı şu bilgiyi buradan vermeden geçemeyeceğim. Çin Doğu Türkistan'lı 2016 yılından bu yana 8.000 cami yıkmış. Yıkmadıklarını ya kapalı tutuyor ya müzeye çeviriyor yahut kubbe ve minaresini traşlayarak İslami görünümden uzaklaştırıyor.
Her vicdan sahibinin okuması gereken bir kitap bu!
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
spoiler içerir :)
İlk incelememi yazmanın verdiği heyecan ve kitabın bende yaratmış olduğu hayal kırıklığından bahsederek konuya girmek istiyorum. Ünlü yazar Orhan Pamuk'un büyük bir heves ve beklentiyle Kırmızı Saçlı Kadın eserini bugün itibariyle bitirmiş bulunmaktayım. Yazımın içerisinde genel anlamda başka bir eserden esinlenildiğine dair örneklerde bulunacağım. Afgan yazar Khaled Hosseini'nin 2003 yılında yayınlanmış eseri olan Uçurtma Avcısı romanı ile Orhan Pamuk'un 2016 yılında yayınlanmış eseri olan Kırmızı Saçlı Kadın romanı arasındaki bağlantılar hakkında yoğunlaşacağım. Her iki eserde de ana karakterlerin yazar olmak istemesi, aileleri tarafından toplum nezdinde saygı gören bir meslek edinmeleri için zorlanmaları, içine kapanık bir karaktere sahip olmaları, çocuk sahibi olamamaları, baba sevgisinden mahrum olmaları, mahrum kaldıkları sevgiyi başka karakterden temin etmeye çalışmaları, babalarının siyasi görüşlerinin ve hayata bakış açılarının benzerliği, iki ana karakterin de Firdevsi'nin Şahname'sinde yer alan Rüstem ve Sührab hikayesini fütursuzca benimsemesi, evlat sevgisini çok sonra tatmaları fakat aradıkları mutluluk duygusunu elde edememeleri aklıma gelen ve bahsetmeden edemeyeceğim mühim benzerlikler olarak ön plana çıkıyor. Romanın benim için diğer hayal kırıklıkları ise olay örgüsünün çok kopuk bir biçimde işlenmesi diyebilirim. Belki de beklentimi yüksekte tuttuğumdan bu hayal kırıklığını yaşamış bulunuyorum. Son olarak romanın sonunda alenen bir mesleği zan altında bırakması, kanunda, mevzuatta veyahut yönetmelikte yer almayan şeyleri 2015 yılında yaşanmış olarak dile getirmesi ise hayretler içerisinde kaldığım diğer bir konu olarak hafızamda epey bir süre yer edinecek gibi görünüyor. İlk incelememin yazmış olmamın verdiği heyecandan siz kıymetli okurların
Vejeteryan
#okudumbitti
Han Kang - Vejeteryan
Hikaye, sıradan bir ev hanımı olan Yeong-hye’nin gördüğü kabus dolu bir rüyanın ardından aniden et yemeyi bırakıp vejetaryen olmaya karar vermesiyle başlıyor. Ve ondan hiç bir şey eskisi olmuyor.
Kitap, Yeong-hye’nin bu kararının çevresindeki insanları nasıl etkilediğini üç farklı bakış açısıyla ele alıyor:
1. Bölüm (Vejetaryen): Eşinin gözünden anlatılıyor. Karısının bu ani kararını bencillik ve normallikten uzaklaşma olarak gören, onu anlamaktan çok toplum kurallarına uydurmaya çalışan bir adamın sığ bakış açısını anlatiyor. Yeong-hye’nin ailesi de bu durumu bir utanç kaynağı olarak görüp ona şiddete varan baskılar uyguluyor.
2. Bölüm (Moğol Lekesi): Eniştesinin (kız kardeşinin eşi) gözünden anlatılıyor. Sanatçı olan enişte, Yeong-hye’nin bu durumunu ve bedenini sanatsal, hatta saplantılı bir arzu nesnesi haline getiriyor.
3. Bölüm (Alev Ağaçları): Ablası In-hye’nin gözünden anlatılıyor. Yeong-hye’nin tamamen dünyadan soyutlandığı, artık sadece bir “bitki” gibi yaşamayı arzuladığı son aşamayı görüyoruz. Ablası, hem kardeşinin çöküşüne tanıklık ediyor hem de kendi hayatındaki yükleri, toplumsal rolleri ve kadın olmanın zorluklarını sorguluyor.
Vejetaryen, sadece et yememekle ilgili bir kitap değil. Hatta o konuda hiç bir şey anlatılmıyor.. İnsan doğasındaki şiddeti, toplumsal kurallari ve aile baskısının kendisini nasıl boğduğunu, bir kadının kendi bedeni üzerindeki kontrolü geri alma çabasını anlatiyor..
Vejetaryen kitabı 2016 yılında Uluslararası Booker Ödülü (International Booker Prize) kazanan bir kitap.
Adını Sherlock Holmes’ün evi “221 Baker Street” ten alan 221B, salt edebiyat değil, “polisiye” kültürünün farklı kulvarlarına değinen, araştıran, sorgulayan bir kültür dergisi. İki aylık periyodlarla yayın hayatına devam ediyor. Dergi dizi/film eleştirilerinden çizgi romana, edebiyattan akademik araştırmalara uzanan geniş bir yelpaze sunuyor.
Derginin bu üçüncü sayısında dosya konusu olarak “Dünya Polisiyeleri” belirlendiği ve bilinmeyen ya da az bilinen polisiyeleri ortaya çıkarmaya çalışıldığı görülüyor. Bunu yaparken Nordik, Yunanistan, Güney Amerika, Uzakdoğu, Arapça edebiyat gibi ülkemizde fazla tanınmayan, takip edilmesi gereken polisiyeleri ön planda tutuluyor. Ayrıca Fransa, İngiltere ve ABD polisiyelerine dair yeni isimleri de keşfe çıkıyor.
Gerek sosyoekonomik gerekse de politik olarak polisiyenin, ülkelere göre nasıl şekillendiği, ilerlediği ya da gerilediğine; sebeplerine, polisiyenin ülkeleri tanıma kılavuzu olarak nasıl da yön gösterici olduğuna bu sayıda tanık oluyoruz.
Derginin bu sayısında aşağıdaki konular ve yazılar bulunuyor.
KURT WALLLANDER- Fulya TURHAN
NASIL BİR POLİSİYE? - Sevin OKYAY
SERT ERKEK SERT KADIN- Celil OKER
SERİ KATİLLER VE ÇİZGİ ROMAN MÜREKKEBİN KARANLIKLA İMTİHANI- Yigilante KOCAGÖZ
YERLİLEŞEN MIKE HAMMER- Gülce BAŞER
DEDEKTİF ERLENDUR’UN İZLANDA’SI- Ceyhan USANMAZ
AMERİKA’DA EDGAR ZAMANI! - Leslie S. KLINGER
METRONOM- Cenk ÇALIŞIR
EDİNBURGH’TA BİR HAYALET- Elçin POYR AZLAR
ÇAPEK’İN PARMAK İZLERİ -Yankı ENKİ
BU DÜNYADAN VÂ-NÛ GEÇTİ- Oğuz EREN
BOZKIR- Yazan: Levent Cantek - Çizen: Murat Başol
YAŞAM BİÇİMİ OLARAK CİNAYET - Suat DUMAN
ÜLKELER İÇİN POLİSİYE İPUÇLARI- Özgür ŞEN
GÜNEY AMERİKA’NIN POLİSİYESİ SİYASİDİR - A. Ömer TÜRKEŞ
ARAP POLİSİYELERİ: FIRTINA ÖNCESİ SESSİZLİK (Mİ?) - Marcia Lynx QUALEY
İSKANDİNAV POLİSİYESİ AVRUPA VE
Bir'lemek
Allah (cc) kendisinden razı olsun Savaş Şafak Barkçin, bu kitabında biz'im kendi'miz olamamızı muhtelif zamanlarda farklı mecralarda yayınladığı denemeleri bir araya getirerek ortaya koymaya çalışıyor.
Bir kaç başlık altında dert edindiği meseleleri özetlemeye çalıştığımızda karşımıza çıkan ilk ifade son 200 yıla işaret ederek bir zillete saplanmış olduğumuzdur. Maddi gerekçelerle geri plana düşen Osmanlı'nın Türklerin Müslümanların bu geriye düşüşü farketmelerinden itibaren Batı mukallidi olarak derman aramalarını eleştirir, Şafak Barkçin. Çünkü Batı'da ahlak yoktur etik vardır; Batı'da estetik ve doğru ikiye ayrılmıştır, bunların tevhidi yoktur; Batı'da çıkar vardır, gönüle yer yoktur.
Çözüm önerilerinin hemen ilk birincisi olarak da şunu önerir Barkçin. Edilgen cümleden kurtul. Bize böyle yaptılar demekten vazgeçip; şunu yapamadık de ve hemen o meselenin inşaasına başla. Örneğin, dilimizi kaybettirdiler demek yerine Osmanlıca öğrenmeye başla demek istiyor.
İkinci husus ise Müslüman'ın kulluğunu birlemesidir. Bu da aslında sekülerleşmeye karşı alınacak en önemli tavırdır. Müslüman'ın hayatında la-dini herhangi bir şey yoktur. Dolayısıyla doğru ve güzel aynı şekilde yer alır gönülde; ancak bu şekilde zuhur eder.
Bizler bil'meliyiz, kıl'malıyız ve ol'malıyız; ancak böylece kul olabiliriz.
***
Bu kitap çoğunlukla 2010-2016 yılları arasında yazılmış denemelerden oluştuğu için matbu kitap olarak okunduğunda maalesef şöyle bir eleştiriyi hak ediyor. Çok fazla tekrara düşen konu işlenişleri... Bundan korunarak okunabilinirse biricik bir denemenin gönle değmesi daha çok yangına yol açar inşallah.