Gülün Adı | Umberto Eco
Altıncı Gün - Sabah
Sayfa: 585
Adso, "Dies irae"yi* dinlerken bir düş görüyor ya da dilerseniz, bir görüntü diyelim.
* Dies irae (Latince): Gazap günü.
Yaratılışın Başyapıtı ve Ölümün Tozu
Umberto Eco’dan Vanitas, Memento Mori ve Bedensel Geçicilik Üzerine…
💬 Alıntı:
Sanki kocaman tek bir beden binlerce yıl boyunca kendisini oluşturan parçalara ayrılmış, bu parçalar ölü rahiplerin kemiklerinin durduğu odadan daha görkemli, ama ona benzeyen tüm mahzeni dolduracak biçimde düzenlenmiş yaratılışın başyapıtı olan insan bedeninin maddesel biçimi birçok rastgele biçime ayrılmış, böylece kendisinin tam karşıtı olan imgelere, artık kavramsal değil, dünyasal bir biçime, yalnızca ölümü ve yıkımı simgeleyen tozlara ve parçaçıklara dönüşmüş gibiydi.
📌 Metnin Bağlamı
Romanın sonunda, yaşlı Adso manastırın küllerinden geriye kalan yıkıntılar arasında gezinirken, bir zamanlar kusursuz ve uyumlu bir bütün olan insan bedeninin şimdi kemik yığınları, toz ve rastgele parçalara dönüştüğünü fark eder. Ölü rahiplerin kemik odalarından daha görkemli ama aynı ürpertici düzenlemede duran bu enkaz, yaratılışın zirvesinin nihai çöküşünü simgeler.
📌 Tematik Çözümleme
Yaratılış ve yıkım: İnsan bedeni tanrısal bir başyapıtken, zamanla kaosa ve toza dönüşür.
Vanitas motifi: Her şey geçicidir; güzellik, bütünlük ve anlam sonunda boşluğa evrilir.
Ölüm ve estetik: Kemik odalarının düzenlenmiş görkemi bile ölümü ve yok oluşu gizleyemez, aksine daha çarpıcı kılar.
Zengindir, ama bir Rothschild değildir; saygın bir ailesi vardır, ama hiçbir zaman bir etkinliği olmamıştır; dış görünümü hoştur, ama neredeyse hiç ifade yoktur hoşluğunda; iyi bir öğrenim görmüştür, ama onun nerede kullanacağını bilemez; aklı vardır, ama kendi fikri yoktur; kalbi vardır, ama soyluluktan yoksundur vesaire, vesaire…Böyle insan çoktur dünyada, hem tahmin edildiğinden de çoktur. Bütün insanlar gibi onlar da iki ana gruba ayrılır: Birinci grup dar kafalılar, ikinci grup “biraz daha kafası çalışanlar”. Birinci gruptakiler daha mutludur. Dar kafalılar “sıradan” bir insan için kendini, sözgelimi, olağanüstü, sıra dışı biri olarak düşünmekten, herhangi bir kuşku duymadan bunu içtenlikle inanmaktan daha kolay bir şey yoktur. Kadınlarımızdan bazıları için saçları kısa kestirmek, mavi gözlük takmak, nihilist olduğunu söylemek, hemen o anda kendine özgü “inançları” olduğuna inanması yeterlidir. Bazılarımız için, kalbinde toplumsal, soylu birtakım duygular hissetmek, kimsenin onun hissettiklerini hissedemeyeceğine, dahası insanlığın gelişmesinde kendisinin önder olduğuna kolayca inanmak için yeterlidir. Biri bir yerden iki sözcük duysun veya sonu belli olmayan iki sayfacık bir şey okusun, hemen bunların “kendi düşünceleri” olduğuna, kendi beyninde doğduğuna inanmaya başlar. Bu durumlarda saflığın küsthlığı (böyle denebilirse kuşkusuz) inanılmaz bir düzeye çıkar.
Fyodor Dostoyevski
Budala
İş Bankası Yayınları
Sayfa:585
585. Eğer doğruca Hak tarafına bükülür isen, yıldızlardan kurtulursun, mahrem olursun.
586. Mahrem olduğun vakit sana dudak açarım, akıbet gece yarısında güneşi görürsün.
Mesnevi-i Şerif Şerhi 
Mevlana Celaleddin-i Rumi 
Ahmed Avni Konuk
Mesnevi-i Şerif Şerhi Mevlana Celaleddin-i Rumi Ahmed Avni Konuk
M.Ö. 7. yüzyıl sonlarına doğru Med Kralı Kyaxares, Asurları yenerek Med İmparatorluğunu kurdu. Med İmparatorluğu sınırları Kapadokya’dan, Ermenistan sınırlarını da içine alan bir çoğrafyaya uzanıyordu ve başkenti Ekbatan-Erdalan idi. Düzenli ordu sistemini Medler oluşturdu. Asurluların başkenti Ninova’yı da aldılar, Asurluların bütün topraklarını Med İmparatorluğu'na bağladılar.
Med İmparatoru Kyaxares’in oğlu Astyages babasının ölümünden sonra Med İmparatorluğu’nun başına geçti.
Med İmparatoru Astyages (Kyaxares’in oğlu – M.Ö. 585-550) rüyasında kızı Mandane tarafından gelen su ile boğulduğunu görür. Rüya anlatıcı-yorumcuları Maglar bunu Astyages’in kızından doğacak bir çocuk tarafından tahtından edileceği sonucunu çıkarırlar. Efsaneye göre İmparator Astyages bu yorumun olacağı sonucun önüne geçmek için kızını Medli birisi yerine iyi soydan olan Persli Kambyses ile evlendirir. Medler, Medlerin orta halli bir ferdini bile Pers kralından daha üstün görürdü. Bu evlilikten doğan oğlan çocuğunu öldürmesi için Astyages, komutanı ve akrabası olan Medlerin içinde kendisine en çok bağlı olan en güvendiği adamı Hargapos’u görevlendirir. (Mandane’nin çocuğunun bakıcısı Karadeniz dağlarında yaşayan bir Medli olduğu yazıldığına göre Medler buralara kadar da kontrol altına aldılar alamını çıkarabiliriz.)
Hargapos çocuğu öldürmek yerine Astyages’in çobanlarında Mitradates’e verir. Öldürülmeyen çocuk Kyros’tur. Böylece Perslerin en çok tarihi referans aldıkları Kralları da bir Med torunu oluyor. Harpagos'un, çocuğu öldürmediği ortaya çıkınca talihsiz bir biçimde İmparator Astyages tarafından cezalandırılır.
Kyros büyük bir ordu kurarak Medlere saldırma planları yapar, bir çok saldırısı yenilgi ile sonuçlanır. Pers Kralı Kyros ile Med İmparatoru Astyages arasında savaş Heredotos