Kendi Klasiklerimize Neden Bu Kadar Yabancıyız?
Bugün “klasikler” denildiğinde zihnimizde çoğunlukla Batı düşüncesinin kurucu metinleri beliriyor. Şüphesiz bunlar insanlığın ortak mirasına ait eserlerdir ve okunmayı hak ederler. Ancak İslâm medeniyetinin asırlar boyunca ürettiği felsefî, hikemî ve irfânî klasiklere yönelik aynı dikkati gösterdiğimiz söylenemez.
Hatta “okuyalım, çocuklarımıza da okutalım” dediğimiz klasikler söz konusu olduğunda, bu kavram çoğu zaman neredeyse otomatik biçimde Batı klasiklerini çağrıştırmakta klasik okuma tasavvurumuz büyük ölçüde bu minvalde sınırlanmaktadır.
Klasikler, yalnızca geçmişte yazılmış metinler değildir. Bir medeniyetin varlık, bilgi, ahlâk ve insan anlayışının en yoğun biçimde billurlaştığı metinlerdir. Her medeniyet kendi kavramlarını, sorularını ve hakikat tasavvurunu bu eserlerde muhafaza eder. Bu nedenle kendi klasiklerine yabancılaşmak, yalnızca bazı kitapları okumamış olmak değil, kendi düşünce geleneğinin kavramlarına, meselelerine ve idrak ufkuna da uzak düşmektir.
Bu bağlamda felsefe, hikâye, şiir ve ahlâk diliyle yazılmış bazı klasik eserlerimize hep beraber bakalım:
Bu klasiklerin en temel ortak özelliği, en karmaşık metafiziksel ve ahlâkî hakikatleri dahi alegoriler, masallar ve yaşanmışlıklar gibi her seviyeden insanın okuyup 'vusatınca' anlayabileceği, kendi ruh dünyasına tatbik edebileceği edebi bir dille sunmalarıdır. Bunlardan "bazıları":
1. Sa'dî Şîrâzî (Ö. 691 / 1292) - Bostan ve Gülistan: Ahlâk, hikmet, siyaset ve insan ilişkilerini şiir ve hikâyelerle anlatan klasik edebiyatın başyapıtlarındandır.
2. Mahmud Şebüsterî (Ö. 720 / 1320) - Gülşen-i Râz: Vahdet-i vücûd, insan-ı kâmil ve metafizik hakikatleri özlü ve şiirsel bir dille ele alan tasavvuf klasiğidir.
3. Âşık Paşa (Ö. 733 / 1332) -
İtalyanlar Fransa'ya da savaş açar :-)Alıntı
İtalya 2. Dünya Savaşı'nda Almanya'ya savaş açar.Alıntı
“İtalyanlar bize savaş ilan etti. Görüyor musun namussuzluğu? Bugüne kadar bekledi çakallar!"
Paris Düşerken s.587
Paris Düşerken s.587Vincent
@Livresvangogh
·"Birinci Dünya Savaşı'nda, dedi ve şimdi tekrar. İtalyanlar böyle işte: Tarantula ve briyantinli saçlar - hepsi bu. Böyle olacağını tahmin etmemiz gerekirdi."
Sayfa 277 - Tarantula(örümcek) = İtalyanlara yakıştırılan, egzotik, hareketli ama hafife alınan bir tip demek.·Kitabı okudu
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
bütün iyi kitapların sonunda
bütün gündüzlerin, bütün gecelerin sonunda
meltemi senden esen
soluğu sende olan
yeni bir başlangıç vardır
parmağını sürsen elmaya, rengini anlarsın
gözünle görsen elmayı, sesini duyarsın
onu işitsen, yuvarlağı sende kalır
her başlangıçta yeni bir anlam vardır.
nedensiz bir çocuk ağlaması bile
çok sonraki bir gülüşün başlangıcıdır.
Edip CANSEVER
Körburun/syf.587
bir başak gibi
insan olgunlaştıkça
başını eğen
Cevahir Sevil
6.12.2025/Ö.S.4.22
📝📸
#haiku 15
Evet, evet, evet! Eğer kâinattan Risâlet-i Muhammediyenin (asm) nuru çıksa, gitse, kâinat vefat edecek. Eğer Kur'ân gitse, [*] kâinat divâne olacak ve küre-i arz kafasını, aklını kaybedecek, belki şuursuz kalmış olan başını bir seyyareye çarpacak, bir kıyameti koparacak."
(
Sözler, s. 202)
[*] Peygamber Efendimiz (asm), kıyamete yakın bir dönemde, Kur'ân'ın yeryüzünden çekilip alınacağını ifade buyurmaktadır: İbni Mâce, Fiten, 26; İbni Hibbân, es-Sahîh, 15:267; el-Hâkim, el-Müstedrek, 4:520, 587.
Sözler, s. 202)
[*] Peygamber Efendimiz (asm), kıyamete yakın bir dönemde, Kur'ân'ın yeryüzünden çekilip alınacağını ifade buyurmaktadır: İbni Mâce, Fiten, 26; İbni Hibbân, es-Sahîh, 15:267; el-Hâkim, el-Müstedrek, 4:520, 587.
Amâ’, Nefes-i Rahmanî’nin ilk suretidir.26 Bu kelime yaradılıştan önce Allah Teâla’nın
varlığı hakkında sorulan bir soruda Hz. Peygamber, âmâ’ kelimesini kullanarak cevap vermiştir.
İbnü’l Arabî, “Rabbimiz kâinatı yaratmadan önce neredeydi?” sorusuna “Altında ve üstünde hava
olmayan amâ’daydı”27 hadisi ile cevap vermiş ve devamında şunları söylemiştir: “Yaradılışın
kaynağı, Allah’ın ezelden beri tanınmaya duyduğu iştiyaktır. Bu iştiyaktan Nefes-i Rahmanî
meydana gelmiştir. Bu nefesten ise âmâ’ meydana gelmiştir. Buna göre âmâ’ bir yönüyle Hakk'tır
ve bâtındır. Diğer yandan halktır ve zâhirdir.”28
19 İbnü’l-Arabî, el-Futuhâtü’l-Mekkiye, 1: 190; 3: 321, 322, 324; Muhyiddin İbnü’l-Arabî, Marifet ve Hikmet, çev. Mahmut
Kanık (İstanbul: İz Yay., 2003), 126; Nefise Ehlsermedî - Nasrullah Hikmet, “Nigâh-i be Tefâvut-i Hıyal ve Tahayyül
der Futûhât-ı Mekkiyye-i İbn Arabî”, Paygâh-i Mecellât-i Tahassusi-yi Nur 1 (1392), 9.
20 Konuk, Fusûsü’l-hikem Tercüme ve Şerhi, 2: 259-260; Buşra Arslan Meçin, Melekût Ülkesine Açılan Kapı: Misâl Âlemi
(İstanbul: Sufi Kitap yay., 2021), 164-165.
21 Abdulbaki Miftah, Fusûsu’l-hikem Anahtarları, çev. Vahdettin İnce (İstanbul: Kitsan yay., ts.), 21, 44, 110, 368.
22 Chittick, Varolmanın Boyutları, 203; Nasr Hâmid Ebu Zeyd, Sufi Hermenötik (İbn Arabi’nin Yorum Felsefesi), çev. Semih
Ceylan (İstanbul: Mana yay., 2008), 81.
23 Kayserî, Şerhu Fusûsi’l-hikem, 22.
24 İbnü’l-Arabî, el-Futuhâtü’l-Mekkiye, 1: 190.
25 Konevî, İ’câzü’l-Beyân, 61.
26 Suad el-Hakîm, İbnü’l Arabî Sözlüğü, çev. Ekrem Demirli (İstanbul: Kabalcı yay., 2005), 67.
27 İbnü’l-Arabî, el-Futuhâtü’l-Mekkiye, 12: 221.
28 İbnü’l-Arabî, el-Futuhâtü’l-Mekkiye, 13: 573-574; İbnü’l-Arabî, Marifet ve Hikmet, 128.
162
Sûfiler, amâ’ kelimesini bazen Allah’ın ahadiyet, bazen de vâhidiyet makamı