Selam. Bu ayın bir diğer okuduğum kitabı Zadie Smith'in “Martha ile Hanwell” adlı öyküleri oldu.
Yazarı, önceden duymuştum fakat geçen ay okuduğum “İngiliz Edebiyatı 101” kitabında da geçince tanışmak istedim.
Everest Açıkhava Serisinden 68 sayfalık iki göçmen öyküleri bulunuyor içinde. Pdf'den okuduğum için bu defa önsöz yoktu. Yorumlarda gördüğüm kadarıyla Önsöz'de iyi tespitler bulunuyormuş.
İki karakterinde iç dünyasında bir yere ait hissedememesinin sorununu göstermek istemiş yazar. Açıkçası tatmin edici bir okuma olmadı.
İstememeyi istemek
- Asıl iş istememeyi istemek, yapmamayı yapmak ve olanla kavga etmeyi bırakmaktır. Yol bunu salık verir. Amaç istenen şeyi elde etmek olduğunda bile kuvvetle istememek, hırsla yapmamak, istek ve beklentileri azaltmak kolaylaştırır istenene ulaşmayı.
- Çünkü kuvvetli istemenin dışa vurulması insanları rahatsız eder çoğu kez.
- İsteyen ruh yalnız istediğini, istemeyen ruh ise sırrı görür. O sır da şudur:
- İstemeyen ruh eski istediklerinin gerçekleşmesini izler hayretle, yolun yolcusuyken.
- Servet, mevki ve gurur yıkar kendi kendini. İstememek sükunettir. Daha faydalı olduğu gibi, bütün erdemin kaynağıdır.
- Her kazanç kaybetme tehlikesini büyütür. Tek kayıpsız kazanç iyilik etmek, iyi çalışmak ve iddiasız olmaktır:
- Altın ve yeşim dolu bir evi koruyamaz kimse. Ağzına kadar dolan kase taşar. Servet, mevki ve gurur kendi kendilerinin yıkımlarıdır. iyilik etmek, iyi çalışmak ve iddiasız olmak kutsanmaya giden yoldur (9. Şiir).
- Bilge kişi: kendini göstermedikçe parlayan, kendini savunmadıkça hakkı teslim edilen, kendini övmedikçe başaran, rekabet etmedikçe dünyada rakipsiz olandır. O halde: kırıl ki bütün olasın, boşal ki dolu olasın, tüken ki yenilen, azın olsun ki çok kazan (22. Şiir).
- Elini gevşettiğin kadar artar elindeki. Bilge ruhlar istifçi değildir, verdikleri kadar zengin olacaklarını bilirler (81. Şiir). Yapmamanın karıdır bu (43. Şiir).
- İnsan bu yolda anlar yaşamdan isteyebileceklerinin ne kadar sınırlı olduğunu ve pek çok istediğinin gerçekleşmesinin onun iznine bağlı olduğunu.
- O zaman bıçağı körelt, bağı çöz ve ışığı karart, derin aynılığın farkına var. Böylece yönetemez seni sevilmek-sevilmemek, kar-zarar, övülmek-aşağılanmak (56. Şiir).
- Yarışma ve rekabet delirtir insanları, zengin olma gayreti düğüm
Reklam
Uçantürk Dergisi - Sayı: 344 - Ocak 1991·52 syf.·1000Kitap
10/10
1991 1. kitabı
Türk Hava Kurumu Yayın Organı UÇANTÜRK dergisinin Ocak 1991 Sayı-34.
* Tüm Dikkatler Hermes'in Üzerinde,
* Alman Hava Yolları Yine Berlin'e Uçuyor,
* Füze Savaşı,
* Notar Problem Değil,
* Muhteşem Mosquito,
* Havadaki Gözler,
*Bir Pilotun Hatıraları,
* P. 68 Observer - Gözcü,
* Aşırı Güven, Aşırı Yanılgıdır,
* En Üstün Sovyet,
* Denizlerin Saint-Bernard'ı,
* Thunderbirds,
* THK'dan Haberler,
* Britanya Muharebesi - Sonun Başlangıcı,
* ATF'ler Savaşıyor,
* YF-22, ATF'nin Hedefine Uçuyor,
* Radyo Kontrollu Uçak Modelciliği,
* Yakın Hava Desteği Tartışması,
* Fiziksel Uçuş Raporu,
* Türk Hava Kuvvetleri tarihi...
konularını irdeleyen makalelerin olduğu ve meraklısınca okunacak güzel bir dergi...
Bekle Beni
Zülfü Livaneli, "Bekle Beni" romanında Konstantin Simonov’un o ölümsüz şiirinin ruhunu arkasına alarak bizi 68 kuşağının fırtınalı günlerine ve toplumsal hafızamızın sızılı sayfalarına götürüyor. Bir sabah ansızın bölünen bir hayat üzerinden cezaevlerini, sürgünlüğü ve sansürlü mektupları işleyen yazar, aşkı sıradan bir duygu olmaktan çıkarıp politik bir varoluş sınavına dönüştürüyor. Günümüzün dijital hız çağında unuttuğumuz "inançla beklemek" kavramını iliklerimize kadar hissettiren eser, yer yer kurgusal kopukluklar barındırsa da hüzünle umudu aynı potada eritmeyi başarıyor; geçmişle yüzleşmek ve o sıcak Livaneli anlatısını yeniden hissetmek isteyenlerin bir solukta okuyacağı, sarsıcı bir saygı duruşu niteliğinde Geçmişi affetmeden bugünü yaşayamazsın" fikrini fısıldayan, hüzünle umudu aynı potada eriten sarsıcı bir eser. Yakın tarihle yüzleşmek ve Livaneli’nin o sıcak, insanı sarıp sarmalayan anlatımını yeniden hissetmek isteyen herkesin kitaplığına eklemesi gereken bir roman.
BekleBeni ’yi sevdim; dili, duygusu ve Livaneli 'nin insana dokunan anlatımı güçlü.
Ama romanın omurgasını taşıyan 68kuşağı meselesi, edebiyatımızda ve belleğimizde artık çok aşina olduğumuz bir alan. Hapishaneler, sürgünler, yarım kalan aşklar, bekleyen kadınlar… Hepsi tanıdık. Bu yüzden hikâye çarpıcı olmaktan çok bildik bir yankı gibi geliyor.
Yine de Livaneli’nin farkı, politik olanı öne çıkarmaktan ziyade, siyasetin insanın iç dünyasında açtığı boşluğu anlatmasında. 68 burada bir ideoloji değil; zamanın yanlış yerinde kalmış hayatların arka planı. Okur, tarihi değil, kaybı hissediyor.
Romanın gücü de zayıflığı da burada: Yeni bir söz söylemiyor ama eski bir acıyı temiz ve sade bir dille hatırlatıyor. Bu yüzden Bekle Beni, 68’i anlatan bir roman olmaktan çok, 68’in gölgesinde kalmış bireysel yalnızlıkların hikâyesi olarak okunmalı.
Kısacası:
Bu roman şaşırtmıyor ama incitiyor.
Çünkü bazen edebiyatın görevi yeni bir şey söylemek değil,
çok bildiğimiz bir yarayı bir kez daha sessizce yoklamak.
VADİDEKİ ZAMBAK
(Roman)
HONORÉ DE BALZAC
1799-1850 yılları arasında yaşamış, realizm (gerçekçilik) akımının en etkili temsilcilerinden biri kabul edilen Fransız yazar Honoré de Balzac’ın başyapıtlarından Vadideki Zambak romanıyla hem yazarı hem de eserini tanıma yolculuğumuza devam ediyoruz.
Vadideki Zambak, gerçekleşmeyen bir aşkın insan hayatını nasıl şekillendirdiğini anlatan etkileyici bir romandır. Aşkın yalnızca kavuşmak olmadığını; bazen vazgeçmek, beklemek ve fedakârlık yapmak anlamına geldiğini son derece zarif bir şekilde ortaya koyar. Bu yönüyle aşkı en hüzünlü ve en ince biçimde anlatan romanlardan biri olarak değerlendirilebilir.
Romanın başkahramanı ve anlatıcısı Félix’tir. Çocukluğunda annesinden sevgi görmemiş, yalnız ve kırılgan bir karakterdir. Annesinin zoruyla katıldığı bir davette evli ve aristokrat bir kadın olan Henriette ile tanışır ve ona derin bir aşkla bağlanır.
Henriette ise Kont de Mortsauf ile mutsuz bir evlilik sürdürmektedir. Ruhsal olarak Félix’e yakınlık duysa da ahlaki değerleri ve toplumsal sorumlulukları nedeniyle duygularını bastırır. Roman boyunca Félix ile Henriette arasında yoğun fakat platonik bir aşk yaşanır.
Eserde tutku ile görev arasındaki çatışma, ideal aşk, fedakârlık, toplumsal baskı ve insan ruhunun karmaşıklığı son derece gerçekçi bir dille işlenmiştir.
Félix’in hayatına daha sonra giren İngiliz kadın Lady Dudley ise Henriette için hem fiziksel aşkın hem de kadınlık kimliğinin farkına varılmasını sağlayan güçlü bir rakip olarak karşımıza çıkar.
Anlatıcı, yaşananları mektup tekniğiyle aktarır. Romanın sonunda ise Félix’in hayatındaki üçüncü bir kadın devreye girer. Bu kadının Félix’e yazdığı mektupta Henriette ve Lady Dudley daha gerçekçi bir bakış açısıyla değerlendirilir. Üstelik bu değerlendirmeler, bir
Reklam
Reklam