Memduh Şevket Esendal’ın kaleminden çıkan Ayaşlı ile Kiracıları, Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki Ankara’nın toplumsal yapısını bir apartman dairesine sığdıran, "durum hikayeciliği" tadında şahane bir romandır.
İşte bu çok sesli apartman dairesinin özeti:
Mekan ve Kurgu
Hikaye, Ankara’da dokuz odalı bir apartman dairesinde geçer. Dairenin sahibi, eski bir eşkıya olan ama şimdilerde emlak işleriyle uğraşan, kaba saba ama iyi niyetli Ayaşlı İbrahim Efendi'dir. Olaylar, bu daireye yeni taşınan bir banka memurunun (anlatıcı) gözünden aktarılır.
Oda Oda İnsan Manzaraları
Romanı asıl özel kılan şey, her odada bambaşka bir dünyanın yaşanmasıdır. Yazar, bu dar alanda Cumhuriyet sonrası Türkiye’sinin "yeni" ve "eski" çatışmasını, yozlaşmayı ve sınıf farklarını işler:
Ayaşlı İbrahim Efendi: Evin merkezidir. Geçmişi karanlık olsa da evi çekip çeviren, herkese babalık yapmaya çalışan bir figürdür.
Haki Bey: Eski bir bürokrat. Saygınlığını yitirmiş, kumar ve içkiyle avunmaktadır.
İffet Hanım: Kocasıyla sürekli kavga eden, gösteriş meraklısı bir kadın.
Fuat Bey ve Karısı: Batılılaşmayı sadece dış görünüş ve eğlence sanan, köksüz tipler.
Hasan Bey: Kumarbaz ve hilekar; toplumdaki ahlaki çöküntüyü temsil eder.
Temel Çatışma ve Olay Akışı
Romanda büyük, aksiyon dolu bir olay örgüsü yoktur. Bunun yerine günlük yaşamın detayları, dedikodular, sofralar ve kavgalar vardır.
Yozlaşma: Apartman sakinleri arasında kumar partileri düzenlenir, aldatmalar yaşanır ve çıkar ilişkileri ön plandadır.
Anlatıcının Gözlemi: İdealist bir memur olan anlatıcımız, bu kaosu gözlemlerken evdeki Selvi adında bir kadınla evlenir. Bu, onun bu karmaşadan çıkış biletidir.
Son: Ayaşlı İbrahim Efendi hastalanıp ölünce, evi bir arada tutan o tuhaf "ruh" da dağılır. Kiracılar birer birer başka yerlere
Memduh Şevket Esendal, Türk edebiyatının sade ve gerçekçi anlatımıyla öne çıkan önemli hikâye yazarlarından biridir. Aynı zamanda diplomat ve siyasetçi kimliğiyle de tanınır.
Esendal, özellikle günlük hayatın içinden, sıradan insanların yaşantılarını yalın bir dille anlatmasıyla bilinir. Hikâyelerinde abartıdan uzak, doğal ve samimi bir üslup vardır. Bu yönüyle Türk edebiyatında “Çehov tarzı hikâyecilik”in temsilcilerinden sayılır (yani olaydan çok durum ve insan ruhu ön plandadır).
Mahmut Şevket Esendal, süslü anlatımlardan uzak durarak Türk hikâyeciliğini daha doğal ve anlaşılır bir noktaya taşımıştır. Onun eserlerini okurken, sanki gerçek insanların hayatına misafir olmuş gibi hissedilir.
Temiz Sevgiler, Mahmut Şevket Esendal’ın en bilinen hikâye kitaplarından biridir ve yazarın sade, doğal anlatımının en güzel örneklerini barındırır.
Temiz Sevgiler, tek bir olaydan ziyade farklı insanların hayatlarından kesitler sunan hikâyelerden oluşur. Bu hikâyelerde:
Günlük yaşamın içinden sıradan insanlar,
Küçük ama anlamlı olaylar,
İçten, saf ve “temiz” duygular anlatılır.
Buradaki “temiz sevgi”, çıkar ilişkilerinden uzak, samimi ve insanî bağları ifade eder.
Bu eser, gösterişli olaylar bekleyenler için değil; insanın iç dünyasını, küçük anların değerini hissetmek isteyenler için yazılmıştır. Okurken “çok şey olmuyor” gibi görünse de aslında insanı derinden etkileyen bir sıcaklık bırakır.
Temiz Sevgiler, Türk edebiyatında durum hikâyeciliğinin önemli örneklerinden biridir.
Bu tarz, Anton Çehov etkisiyle gelişmiştir ve Esendal bu anlayışın Türkiye’deki güçlü temsilcilerindendir.
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Bu kitapla ilgili en çok dikkatimi çeken şey dilinin basitliğine rağmen akıp giden hikâyesi oldu. Bunda diyalogların etkisinin çok büyük olduğunu düşünüyorum. Diyaloglar ne fazla uzun, ne fazla kısa ve çok gerçekçiydi. Hikâyenin Ankara'da geçiyor olması da bence bu eseri farklı ve önemli kılıyor. Batılılaşma sürecini toplumun farklı kesiminden karakterlerle çok gerçekçi bir şekilde anlatan bu eseri şaşırtıcı şekilde iyi buldum. Bitirdikten sonra günler geçmesine rağmen kendimi hâlâ karakterler üzerinde düşünüyor bulmam da kitabın etkileyici olduğunun göstergelerinden biri.
Memduh Şevket Esendal
Memduh Şevket Esendal
Vassaf Bey ve Yarım Kalmışlık1000Kitap
Bu kitabı kitapçıdan almıştım. Hüseyin Rahmi kitabı alacaktım normalde sonra raflarda bu kitabı görünce Memduh Şevket Esendal hiç okumadığımı düşündüm biraz rastgele aldım. Okumaya başlamadan buraya ekleyecekken kitabı yarım kalmış olduğunu gördüm, biraz hayal kırıklığına uğradım. Keyifli ilerleyen bir kitaptı, Vassaf bey’in hayatından ne detaylar çıkacak merak ettim açıkçası. Tamamlanmayan bir kitap olunca ister istemez pek yorumluk yanı da olmuyor. Belki yazarın başka bir kitabına daha şans veririm. Memduh Şevket Esendal 
Vassaf Bey
Memduh Şevket Esendal Vassaf BeyAyaşlı İbrahim bey ve kiracıları
Yılın ilk kitabı 
Ayaşlı ile Kiracıları ilk kez Memduh Şevket Esendal okudum zaten yazarın çok fazla romanı da yok.
Esere gelecek olursam Ayaşlı ile Kiracıları benim için fena olmayan bir kitaptı. Bir bankada memur olarak çalışan ve ismini roman boyu bilmediğimiz anlaticimiz 9 odalı bir apartmanda (pansiyon gibi) bir oda tutar ve hem anlaticimizin hem de diğer odalarda yaşayanların hayatlarına misafir oluruz.
1930 larda yeni kurulan cumhuriyette farklı çevrelerden pek çok karakter eserde kendine yer bulur. Bir apartman çevresinde sosyal yaşam okuyucuya aktarılır.
Eserin dili hayli akıcı hatta bence biraz fazla basit kalmış. Pek çok karakter olsa da eseri okumak çok kolay. Konu da bence ilgi çekici açıkçası eser kendini okutuyor. Ama bana göre Memduh Şevket Esendal in güçlü bir edebiyatçı olmamasından dolayı kitap biraz yavan kalmış. Kahramanların karakterleri ve düşünceleri eserde yüzeysel kalmış.
Kitabın girişinde de aktarıldığı gibi yazarın kendisi de eseri hararetle eleştirmiş ve istediği gibi olmadığını belirtmiş. Benim esere yönelik değerlendirmem yazar kadar keskin olmamakla birlikte bence de Ayaşlı ile Kiracıları derinlikli bir kitap değil.
Yukarıda da değindiğim olumsuzluklar olmasına karşın bir döneme bakış açısı kazandırması, dilinin akıcı ve konunun keyifli olmasıyla bana göre okunabilecek bir eser Ayaşlı ile Kiracıları . Fakat bence okurun bu kitap özelinde büyük beklentiye girmemesi ya da daha erken bir dönemde okuması daha iyi olur.
Ayaşlı ile Kiracıları ilk kez Memduh Şevket Esendal okudum zaten yazarın çok fazla romanı da yok.
Esere gelecek olursam Ayaşlı ile Kiracıları benim için fena olmayan bir kitaptı. Bir bankada memur olarak çalışan ve ismini roman boyu bilmediğimiz anlaticimiz 9 odalı bir apartmanda (pansiyon gibi) bir oda tutar ve hem anlaticimizin hem de diğer odalarda yaşayanların hayatlarına misafir oluruz.
1930 larda yeni kurulan cumhuriyette farklı çevrelerden pek çok karakter eserde kendine yer bulur. Bir apartman çevresinde sosyal yaşam okuyucuya aktarılır.
Eserin dili hayli akıcı hatta bence biraz fazla basit kalmış. Pek çok karakter olsa da eseri okumak çok kolay. Konu da bence ilgi çekici açıkçası eser kendini okutuyor. Ama bana göre Memduh Şevket Esendal in güçlü bir edebiyatçı olmamasından dolayı kitap biraz yavan kalmış. Kahramanların karakterleri ve düşünceleri eserde yüzeysel kalmış.
Kitabın girişinde de aktarıldığı gibi yazarın kendisi de eseri hararetle eleştirmiş ve istediği gibi olmadığını belirtmiş. Benim esere yönelik değerlendirmem yazar kadar keskin olmamakla birlikte bence de Ayaşlı ile Kiracıları derinlikli bir kitap değil.
Yukarıda da değindiğim olumsuzluklar olmasına karşın bir döneme bakış açısı kazandırması, dilinin akıcı ve konunun keyifli olmasıyla bana göre okunabilecek bir eser Ayaşlı ile Kiracıları . Fakat bence okurun bu kitap özelinde büyük beklentiye girmemesi ya da daha erken bir dönemde okuması daha iyi olur.Ayaşlı ve Kiracıları / Memduh Şevket Esendal1000Kitap
Memduh Şevket Esendal’ın Ayaşlı ve Kiracıları adlı romanı, erken Cumhuriyet döneminin insan manzaralarını büyük olaylar üzerinden değil, gündelik hayatın içinden anlatan sakin ama derinlikli bir eser. Ankara’da Ayaşlı İbrahim Efendi’nin işlettiği bir pansiyonda geçen roman, burada kalan kiracıların ilişkileri ve hayat mücadeleleri üzerinden dönemin toplumsal yapısını gözler önüne seriyor. Memurlar, işsizler, hayal kırıklıklarıyla yaşayanlar ve küçük hesapların peşindekiler; pansiyonun dar koridorlarında adeta yeni kurulan Cumhuriyet’in küçük bir rol modelini oluşturmuş. Romanın dili yalın, anlatımı doğal; bu sadelik metnin en güçlü yanlarından biri.
Eserde Ankara, henüz kimliğini yeni yeni kazanan bir başkent olarak karşımıza çıkıyor. Tozlu sokakları, dar memur çevreleri ve geçim kaygısıyla şekillenen yaşamıyla şehir, idealize edilmeden; olduğu hâliyle anlatılmış. Bu yönüyle Ayaşlı ve Kiracıları, Cumhuriyet’in vitrininden çok mutfağına bakan bir roman.
Sessiz anlatımıyla yüksek sesle konuşmayan ama okurda kalıcı bir iz bırakan bu eser, insanı ve toplumu anlamaya çalışanlar için zamansız bir okuma sunuyor. Memduh Şevket Esendal 
Ayaşlı ile Kiracıları
Memduh Şevket Esendal Ayaşlı ile Kiracıları