Temiz Sevgiler
Memduh Şevket EsendalYazar:
Memduh Şevket Esendal
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 13 dk.
Sayfa Sayısı:
184
Basım Tarihi:
Şubat 2023
İlk Yayın Tarihi:
1965
Yayınevi:
Can Yayınları
ISBN:
9789750759970
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kısa kısa öykülerin olduğu bir kitap. Diğer kitapları nasıl bilmiyorum ama yazar sade ve akıcı bir anlatıma sahip bu kitapta. Bazı öyküler eğlenceli olsa da bazıları hüzünlendiren türdendi. Gayet güzel bir kitap.
Kitap içerisinde birçok hikaye bulunduruyor. Hepsi hayatın gerçeklerini, fark edemediğimiz gerçekleri anlatıyor. Çok sakin, güzel, anlaşılır anlatılmış. Severek okudum okumanızı öneririm.
Memduh Şevket Esendal, Türk edebiyatının sade ve gerçekçi anlatımıyla öne çıkan önemli hikâye yazarlarından biridir. Aynı zamanda diplomat ve siyasetçi kimliğiyle de tanınır.
Esendal, özellikle günlük hayatın içinden, sıradan insanların yaşantılarını yalın bir dille anlatmasıyla bilinir. Hikâyelerinde abartıdan uzak, doğal ve samimi bir üslup vardır. Bu yönüyle Türk edebiyatında “Çehov tarzı hikâyecilik”in temsilcilerinden sayılır (yani olaydan çok durum ve insan ruhu ön plandadır).
Mahmut Şevket Esendal, süslü anlatımlardan uzak durarak Türk hikâyeciliğini daha doğal ve anlaşılır bir noktaya taşımıştır. Onun eserlerini okurken, sanki gerçek insanların hayatına misafir olmuş gibi hissedilir.
Temiz Sevgiler, Mahmut Şevket Esendal’ın en bilinen hikâye kitaplarından biridir ve yazarın sade, doğal anlatımının en güzel örneklerini barındırır.
Temiz Sevgiler, tek bir olaydan ziyade farklı insanların hayatlarından kesitler sunan hikâyelerden oluşur. Bu hikâyelerde:
Günlük yaşamın içinden sıradan insanlar,
Küçük ama anlamlı olaylar,
İçten, saf ve “temiz” duygular anlatılır.
Buradaki “temiz sevgi”, çıkar ilişkilerinden uzak, samimi ve insanî bağları ifade eder.
Bu eser, gösterişli olaylar bekleyenler için değil; insanın iç dünyasını, küçük anların değerini hissetmek isteyenler için yazılmıştır. Okurken “çok şey olmuyor” gibi görünse de aslında insanı derinden etkileyen bir sıcaklık bırakır.
Temiz Sevgiler, Türk edebiyatında durum hikâyeciliğinin önemli örneklerinden biridir.
Bu tarz, Anton Çehov etkisiyle gelişmiştir ve Esendal bu anlayışın Türkiye’deki güçlü temsilcilerindendir.Temiz Sevgiler·181 syf.·Edebiyat
8/10
2024 26. kitabı
Önsözde Memduh Şevket'in hayatı ve edebî kişiliği ile ilgili bilgi verilmiş. Editör(ler), bugün Türkiye Türkçesinde nadir görülen, anlamı bilinemeyecek kelimelerin anlamlarını dipnotlarda göstermiş fakat birçok böyle kelimeyi de atlamış. Bu da metnin anlaşılabilirliğini biraz azaltmış ve sözlüğe bakma ihtiyacı doğurmuş. Ayrıca o dönemin dil hususiyetleri ile bugünkü dil hususiyetleri elbette aynı değil. Hikâyelerde bazı kısımların anlaşılması bu yüzden de sekteye uğraşmış. Bunlar Türkiye Türkçesine uygun bir şekilde aktarılabilirdi. Örneğin "kimseden sormam" cümlesi "kimseye sormam" şeklinde aktarılabilir.
Hikâyelerin içeriğine gelecek olursak hikâyeler kimi zaman tebessüm ettiriyor kimi zaman dramatik ve kasvetli bir hava yaratıyor. Okuyucuyu sıkmadan konunun içine dahil ediyor. Bazı hikâyelerde kişi kadrosu fazla tutulmuş ve okurken kişileri akılda tutmak güçleşmiş. En beğendiğim hikâye (Abdülhak) Hamid için Bir Yazı hikâyesi oldu. Memduh Şevket Esendal bu hikâyede edebiyata hakimiyetini konuşturmuş adeta.
Netice olarak Temiz Sevgiler'i herkese tavsiye ederim. Yukarıda belirttiğim ufak pürüzler dışında keyifle okuyacağınız bir kitap.
Memduh Şevket Esendal bu hikâyede edebiyata hakimiyetini konuşturmuş adeta.
Netice olarak Temiz Sevgiler'i herkese tavsiye ederim. Yukarıda belirttiğim ufak pürüzler dışında keyifle okuyacağınız bir kitap.
Herkese merhaba. Çok uzun süredir buraya inceleme yazmıyordum. Bu döngüyü kırmanın vakti geldi. Kitabı ilk okumaya başladığım günlerde gerçek saf temiz sevginin azlığından ya da benim denk gelmediğimden, denk geldiklerimin de elimden akıp gitmesinden muzdariptim biraz. Kitapta da dönemin aile yaşamı, insan ilişkileri vs vs konularda biiirr sürü kısa hikaye mevcut. Bu hikayelerin bir çoğunda da gerçekten de isminde olduğu gibi oldukça temiz sevgiler konu edilmiş. Başta okurken bu hikayelerde ne var ki anlatılacak şeyler bulmuş da Esendal kaleme almış demedim değil. Ta ki arka kapakta Cahit Sıtkı'nın yazdığı yazıyı okuyana kadar. Gerçekten de havadan sudan şeylerden bahsederken bazı bazı şeyleri de alttan işliyor. Hikaye severlerin okumasını tavsiye ederim. İyi okumalar dilerim efenim :)
Memduh Şevket EsendalAlıntı
Türk öykücülüğüne adını çivi ile çakmış olan Memduh Şevket bizleri huzur veren anlatım tarzıyla şaşırtmaya ve öykülerinin mistik havasının içinde hipnoz etmeye devam ediyor.
Manzaralar, adetler, gelenekler, görenekler her ne ararsan bulabileceğin orta direk insanının tam manası ile anlayıp teselli bulabileceği bir öykü derlemesi olarak bize sunulmuş.
Türk Edebiyatı için bulunmaz hint kumaşı olan yazarımız bizleri mistik bir hayat gailesi için yuvarlanıp giderken durup soluk almamıza imkan tanıyan güzel bir derleme ile baş başa bırakıp sen huzurun tadını çıkart ben senin eserle baş başa bırakayım diyerek bizlere muazzam edebiyat tadı olan bir eser öykü derlemesi armağan ediyor.
Puan vermedi·184 syf.·
2025 21. kitabı
"Temiz Sevgiler" yazarın 1920-1925 yılları arasında yazdığı ve sonradan yeniden elden geçirdiği hikâyelerden oluşuyor.
Türk Edebiyatı'nın en büyük öykücülerinden olan Memduh Şevket Esendal, memleket ve insan manzaralarını, kitaptaki yirmi üç öyküyle, bizlere sunuyor.
1920-1925 yılları arasında yazılmış daha sonra elden geçirilmiş kısa kısa 23 öyküden oluşuyor.O dönemin memleket ve insan manzaraları, sevgi kavramı gayet akıcı ve yalın bir üslupla anlatılmış.Hikayelerin kimi çok eğlenceli kimi hüzünlü ve düşündürücü. Severek okudum.
Temiz Sevgiler
Kitap Kısa öykülerden oluşuyor,Memduh Şevket eski Türkçeyi fazlasıyla kullanmış öykülerde, ilk başlardaki öykülerde zorlandım anlamakta çok fazla eski Türkçe kelimeler vardı.Sona doğru öyküler daha sade dilli anlatılmaya başladı.Onlar daha bir hoşuma gitti . Sevdiğim kısımları da oldu. Hayata dair halktan olaylara yer vermiş okuyunca da anlarsınız.beni çok sürüklemedi ama kötü de değildi .Ben merakımı giderdim merak edenler okuyabilir
Ben bu kitabı nasıl daha önce okumam, bunlar ne keyifli öyküler böyle! Temiz Sevgiler'de 34, Ev Ona Yakıştı'da ise 35 öykü var. Bu kitapların "Otlakçı", "Mendil Altında" ve "Sahan Külbastısı" adlarıyla yeni basımları mevcut. 1920-1925 yılları arasında yazılmış daha sonra elden geçirilmiş Temiz Sevgiler ve 1926-1948 yılları arasında yazılıp daha sonra elden geçirilmiş Ev Ona Yakıştı, birbirinden güzel öykülerle dolu. Kimi köyde kimi şehirde, kimi tarlanın kimi dairenin derdinde; adamlar, kadınlar, çocuklar... Keşke o yıllarda yaşasaydım dediğim, 1920'li yıllara açılan bir pencere... Eski basımları olmasa da, yeni basımları herkesin kütüphanesinde bulunuyordur umarım. Tavsiyemdir. =)
Yazar Hakkında
Memduh Şevket EsendalYazar · 25 kitap
Türk edebiyatının tanınmış bir öykü yazarı olan Esendal edebiyatçılığının yanı sıra Tahran, Bakü ve Kabil'de büyükelçilik, TBMM'de dört dönem milletvekilliği, 1941-1945 yılları arasında CHP Genel Sekreterliği yapmış olan diplomat ve siyasetçidir.
En çok bilinen eseri 1934 yılında yayımlanan Ayaşlı ile Kiracıları adlı romanıdır.
1883 yılında Çorlu’da dünyaya geldi. Babası Mehmet Şevket Bey, annesi Emine Şadiye Hanım’dır. Varlıklı bir çiftçi ailesinin 3 oğlundan ikincisi idi. Edirne Lisesi'nde eğitim görmüştür. Savaş ve göçler yüzünden çocukluğunda düzenli bir eğitim görme fırsatı olmadı; kendi kendisini yetiştirerek Arapça, Farsça, Fransızca öğrendi. Ailesi Balkan Savaşı ve Bulgar baskınları nedeniyle çiftliklerini bırakıp İstanbul’a göç etmişti; savaştan sonra tekrar Çorlu’ya dönüldüyse de I. Dünya Savaşı’nın başlaması ile ailesi ile tekrar İstanbul’a geldi. Ailesi tüm mal varlığını kaybettiği için geçim sıkıntısı çekerek büyüdü. 1907’de babasının ölümü üzerine ailesinin geçimini üstlendi ve memuriyete başladı.
1908’de dayısının kızı Ayşe Faide Hanım ile evlenen Memduh Şevket Bey’in bu evlilikten Mehmet (1912), Ahmet (1915) ve Emine (1923) adlı üç çocuğu dünyaya geldi.
1906’da İttihat ve Terakki Cemiyetine üye oldu. Fırka’ya girişi Kara Kemal önderliğinde oldu. Başlangıçta ücretli bir eleman olarak cemiyette yer alırken sonradan ittihatçılığı benimsedi. Cemiyet içinde oluşan “mesleki temsilciler” grubunda Kara Kemal ve Ali İhsan (İloğlu) ile birlikte yer aldı. Esnaf Odaları Mümessilliği, Anadolu Vilayetleri Müfettişliği gibi görevler üstlendi. Müfettişlik görevi sayesinde Anadolu’yu gezme, Anadolu insanını tanıma fırsatı buldu. I. Dünya Savaşı yıllarında İstanbul’daki beslenme sorunu ile ilgili olarak görevler aldı.
Teşkilat-ı Mahsusa adlı gizli birlik bünyesinde I. Dünya Savaşı’na katılmasına karar verilince İstanbul’dan ayrıldı. 1915’te cemiyetin Ankara temsilcisi oldu.
İşgalci İngiliz kuvvetlerinin İstanbul’daki İttihat ve Terakki merkez binasını bastıkları 13 Kasım 1918 günü orada bulunan Memduh Şevket, kaçmayı başardı. İstanbul hükûmeti tarafından kovuşturmaya uğrayıp takip edildiği için İstanbul’un değişik yerlerinde ve İtalya’da bir süre saklandı. 1920’de işgale karşı ulusal direnişin lideri Mustafa Kemal’in çağrısı üzerine Ankara’ya gitti.
1921’de Ankara’daki millî hükûmetin ilk yurt dışı temsilciliğini açtığı Bakü’ye "orta elçi" olarak gönderildi. Görevi, öncelikle Kafkaslar'da ve Rusya içlerinde I. Dünya Savaşı'ndan kalma Türk esirlerinin Anadolu'ya getirilmesi ve silah, cephane nakliyatı idi. Bakü’deki Türk esirlerin yurda dönmeleri konusunda büyük emek sarf etti. Rusya’da seferberlik ilanından sonra Azerbaycan’daki Türk tebaanın Ruslar tarafından askere almasını önledi. Mayıs 1922’de Azerbaycan’da Arap alfabesinden Latin alfabesine dönme girişimi olduğunda bu süreci yakından takip etti ve konu hakkında Ankara’ya rapor yazdı.
1924 yılında Rusya’nın bağımsız Azerbaycan Devleti’ne son vermesi üzerine Bakü’deki Türk temsilciliği kapandı ve Memduh Şevket Bey yurda döndü.
1925 yılında yurda döndüğünde Mekteb-i Sultani ve Kabataş Lisesi‘nde coğrafya öğretmeni olarak atandı. O sene eski ittihatçı arkadaşları ile birlikte “Meslek" adlı bir haftalık siyasi gazete çıkardı. Amaç, mesleki temsilcilik düşüncesini Cumhuriyet dönemi Türkiyesi’ne taşımaktı. Memduh Şevket Bey’in ilk öyküleri Meslek gazetesinde yayınlandı. Aynı gazetede Miras adlı romanı tefrika edildi. Hayatı boyunca resim yapmayı da hep sürdürmüş olan Memduh Şevket Bey, bu gazetede resim ve karikatürler de yayımlamış ve bazı karikatürleri yüzünden kovuşturmaya uğramıştır. Yayın, iktidar tarafından hoş karşılanmamış ve kapatılmıştır.
Memduh Şevket Bey, 1925 yılının sonunda yeniden yurt dışında elçilik ile görevlendirildi ve Tahran’a elçi atandı. İki devlet arasında istenmeyen olayların meydana geldiği gerekçesiyle (Ağrı isyanı sırasında Türk ordusunu İran topraklarına girmesi) 1930 yılında Tahran elçiliğinden istifa etti.
Tahran’dan döndükten sonra Mustafa Kemal’in emri ile CHP Merkez İdare Heyeti’ne alınan Memduh Şevket Bey, 1931-1933 yılları arasında Elazığ milletvekili olarak TBMM’de yer aldı. 1932’de ilk Türk Dil Kurultayı’na Elazığ milletvekili olarak katıldı. Kabil büyükelçiliğine atanması nedeniyle 1933’te milletvekilliğinden istifa etti.
1933-1941 arasında Kabil Büyükelçiliği görevlerinde bulundu. Komünist rejim baskısından kaçıp Afganistan’a sığınmış Türkmen çocukların Türkiye’ye gönderilip eğitim görmelerini sağladı. II. Dünya Savaşı’nda ülkenin Alman-İtalyan nüfuzuna girmesini engelleyip Sadabat Paktı’nda yer almasını sağlamada rol aldı. Daha önce Vakit gazetesinde tefrika ettiği Ayaşlı ile Kiracıları adlı romanını Kabil elçisi olduğu dönemde, 1934 yılında yayımladı. Bu, onun kitap olarak yayımlanan ilk romanıdır. Soyadı Kanunu çıktığında kendisine Esendal soyadını İsmet İnönü verdi. 1941’de kendi isteğiyle Kabil’deki görevinden ayrıldı.
Kabil’den yurda dönüşünde hayatını kaybeden Bilecik milletvekili Salih Bozok’un yerine meclise girdi. VI., VII., VIII. Dönem TBMM’de Bilecik milletvekili olarak yer aldı. Dördüncü Türk Dil Kurultayı’na Bilecik milletvekili sıfatı ile katıldı.
1942-1945 yılları arasında CHP Genel Sekreterliği görevini üstlendi. Partinin gençleşmesi için uğraştı ve 35’ler Hareketi’nin gelişmesine destek oldu. 1945 yılında, Genel Sekreterlik görevinden kendi isteğiyle ayrıldı.
Genel Sekreterlik görevini bıraktıktan sonra sadece edebiyatla ilgilendi ve yapıtlarını derleyip kitaplaştırmakla uğraştı. Öyküleri, Sanat ve Edebiyat, Seçilmiş Hikâyeler, Ulus, Ülkü, Hisar, Pazar Postası, Türk Dili gibi gazete ve dergilerde yayınlandı. Siyasetçi ve edebiyatçı kimliklerini ayrı tutmak için yazılarında M.Ş.E, Mustafa Memduh, Mustafa Yalınkat, M. Oğulcuk, İstemenoğlu gibi takma isimler kullandı. Yaşamının yalnızca dokuz yılında (1923-1926, 1946-1952) ciddi biçimde edebiyatla uğraşmasına rağmen Türk öykücülüğünün önemli bir ismi oldu. Durum hikâyeciliğinin Türk edebiyatındaki temsilcisidir. Yazdığı öykülerin sayısı 224'ü bulur. En çok bilinen eseri 1934 yılında yayımlanan Ayaşlı ile Kiracıları adlı romanıdır.
Esendal, beyin kanaması sonucu 16 Mayıs 1952 gecesi Ankara’da hayatını kaybetti. Cenazesi Ankara Cebeci Mezarlığı’na defnedildi.
Esendal’ın anılarını yazdığı ve ölümünden 30 yıl sonra yayımlanmasını istediği bilinmekle birlikte söz konusu hatıralar bulunamamıştır. Çocuklarına yazdığı mektuplar Oğullarıma Mektuplar (2003) ve Kızıma Mektuplar (2001) adı altında kitaplaştırılmıştır.
Esendal'ın Türk Edebiyatı'na getirdiği en önemli yenilik, ele aldığı konuları büyük bir sadelikle işlemesidir. Bu konular yine sıradan insanların yaşamları etrafında gezinir. Öykücülüğe başladığı ilk yıllarda, dilde sadeleşmenin öncüsü olan Ömer Seyfettin'in izinden giden Esendal, ustalık dönemine eriştiğinde, hem Ömer Seyfettin'den, hem de kendi çağdaşlarından daha sade ve düzgün bir dille yazmıştır. Üslubunda Çehov'un etkileri açıkça görülür. Hatta bazı öyküleri Çehov'dan yapılmış uyarlamalardır. Ancak bu etki, yazım tarzı, dildeki sadelik, kişilerin seçilişi ile sınırlı kalır. Esendal, Çehov'un karamsar bakışını tekrarlamaz. Kendi deyişiyle insanlara yaşamak için ümit, kuvvet ve neşe veren yazılardan hoşlanır, insanları mutfak paçavrasına çeviren ve yeise düşüren yazılardan hoşlanmaz.
