Anıl Haznedar
@AHaznedar
İnstagram @haznedaranil
Bu acı olaydan yedi yıl sonra İngiliz Kraliçesi I.Elisabeth III.Murad'ı İspanya Kralı II.Philip'e ve onun "Yenilmez Armada"sına karşı ittifaka davet ettiği zaman, ne Osmanlı Padişahının ne de etrafındakilerin bu davetin jeopolitik önemini kavrayabilecek coğrafya bilgileri vardı.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
1580 yılında Osmanlıların 19.asır sonlarına kadar ilk ve tek kalan ve Takiyeddin bin Mehmed bin Ahmed tarafından kurulmuş olan rasathanesi de 1577 yılında görülen bir kuyrukluyıldız ve 1578 yılında bunu izleyen bir veba salgını sonucu halkın "korkmasıyla" yıkılmıştır. Saraydakiler bundan yararlandılar ve her nerede bir rasathane kurulduysa orada felaketlerin birbirini kovalayacağını, güya örnekleriyle kanıtlamaya çalıştılar. 1580 yılında Sulan III.Murad, Kaptan-ı Derya Kılıç Ali Paşa'ya bir hatt-ı hümayun göndererek rasathanenin topa tutulmasını emretti. Osmanlı donanması böylece bir gecede Osmanlı Rasathanesi'ni yerle bir etti.
Muhteşem Süleyman devrinde, ihtişamının doruğundaki Osmanlı İmparatorluğu, dünyanın pek farkında olmadığı gibi, olmak da istemiyordu. Medreselerde matematiğin ve coğrafyanın ortadan kalkması hemen hemen aynı tarihlere rast gelir.
Bilindiği gibi harita 9 Ekim 1929 tarihinde Saray Kütüphanesi'nin gayriislami elyazmalarını incelemek üzere davet edilmiş olan Prof. Adolf Deismann'ın, Fatih Sultan Mehmet'in coğrafyaya olan merakını hissederek saray içinde inceleme ricası üzerine bulunmuştur. Afet İnan, Piri Reis'in Hayatı ve Eserleri adlı kitabında konuyla ilk ilgilenmeye başladığı yıllardaki hatıralarını anlatırken, Piri Reis'in haritasının ilk bulunduğunda üzerinde örtü olarak kullanıldığını belirten yemek kırıntıları olduğunu kaydediyor.
Bahse değer herhangi bir coğrafya geleneği geliştirememiş olan Osmanlı Devleti, 1770 yılında Rus Baltık donanmasının kendilerine taarruz maksadıyla yola çıktığını haber veren Fransız Elçisi Kont St. Priest'e, Akdeniz kapalı bir deniz olduğu için herhangi bir tehlikenin mevcut olmadığı cevabını verebilecek kadar cehaletin pençesine düşmüştür. Hatta Rus donanması Akdeniz'e vardıktan sonra, Babiali, Venedik baylosunu çağırarak, Ruslar için Adriyatik'e açılan özel bir kanal kazıldığını ve ancak bu suretle Rus Donanması'nın Baltık'tan Akdeniz'e vasıl olabildiğini, dolayısıyla Osmanlı İmparatorluğu'nun Venedik Cumhuriyeti'ne eseflerini bildirmişti! Bu inanılmaz cehalet, en azından 18.yüzyılın son çeyreğinde sarayda Piri Reis'in haritasının ve onunla beraber her türlü rasyonel coğrafya mefhumunun tamamen unutulmuş olduğunu gösterir.