İslâmiyet evet çölde çıktı, vahşetin ortasında filizlendi ama kısa sürede bizim koca koca şehirlerimizde olmayan bir medeniyet anlayışına ulaştı. Hatta sanat üretip estetik zevk edindi, hayatı güzelleştirip zarafete büründürdü."
"Ama bilimden yoksunlar!"
"Hayır, onlar bilimi Kur'an çerçevesinde anlıyorlar ve bütün bilginin Kur'an'ı izah etmek için var edildiğine inanıyorlar."
Bugünkü terakkiyat-ı fenniye ve ihtiraat-ı beşeriyeyi kendi mahsulat-ı fikriyeleri addeden ve bir hazine-i hakaik olan Kur'an-ı Mu'cizü'l-Beyan'ı mühmel bırakarak Avrupa'dan ilim ve irfan dilenciliği yapan ve akıllı geçinen gafiller, beşerin dünyevî ve uhrevî saadetini temin edecek maâliyat ve desatir-i muazzama ile memlû bulunan bu âsâr-ı muhteşemeyi bir nazar-ı insaf ve bir teyakkuz-u ârifane ile mütalaa etselerdi, dalmış oldukları hâb-ı gafletten pek çabuk uyanacaklardı. Fakat heyhat, bizler arpa ambarı içinde açlıktan ölen tavuklara benzeriz. Elimizde bir mecmua-yı hakaik dururken ona karşı göz yumar ve başkalarından istiane ederiz.
Kıyamet alâmetlerinden ve âhir zaman vukuatından ve bazı a'malin fazilet ve sevaplarından bahseden ehadîs-i şerife güzelce anlaşılmadığından, akıllarına güvenen bir kısım ehl-i ilim onların bir kısmına zayıf veya mevzu demişler. İmanı zayıf ve enaniyeti kavî bir kısım da inkâra kadar gitmişler.