Kayhan T.
@Alpturk
223 okur puanı
Ocak 2021 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Puan vermedi·96 syf.·
2026 6. kitabı
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Evrenin o yüce uyumu içindeki sarsıcı uyumsuzluklar yüzünden acıyı, ahmaklığı ve çaresizliği gördüğümüzde, her dürüst ve ciddi düşünürün zaman zaman yaşadığı gibi durumun gücümüzü aştığını görürüz; ancak bazen her şeyin iyi olacağına dair bir fısıltı duyabiliriz ve en güvenilir kaynaktan geliyormuş gibi ona güvenebilir, uyumsuzlukların ardında bir rüya değil, bir gerçeklik olduğunu kesin biçimde görmemizi engelleyen tek şeyin duyuların geçici engelleri olduğunu bilebiliriz. Bu bilgi teolojinin merkezi dogmasında vücut bulmuştur. Uyumun adı Tanrı'dır ve Tanrı bilinebilir. Bunu dürüstçe kabul edebilse kim bu inancı kabul ederek mutlu olmaz? Kötülüğün geçici, iyiliğin ebedi olduğunu; şüphelerimizin yok olmaya mahkûm sınırlar yüzünden mevcut olduğunu ve dünyanın aslında bize ne kadar karanlık gelirse gelsin, sevginin ve bilgeliğin vücut bulmuş hali olduğunu güven içinde söylemekten kim mutlu olmaz?
Bir Agnostiğin Savunması (1876) - Sir Leslie Stephen
Eskiden entelektüel bir tartışmada rakip için kullanılan teolojik terim ateist idi - bu dünyadaki kazığın ve sonraki dünyada cehennem ateşlerinin tadını hâlâ biraz taşıyan ve ayrıca kısmen önemli bir yanlışlığı ima eden bir kelime. Dogmatik ateizm -Tanrı kelimesiyle ne ifade edilirse edilsin, Tanrı yoktur düşüncesi- en azından az rastlanan bir fikirdir. Diğer yandan agnostisizm zaten yaygın ve gün geçtikçe yayılan bir akide biçiminin gayet kesin biçimde takdir edilişini ima eder gözükmektedir. Agnostik, insan zekâsının alanının sınırları olduğunu -kimse bunu inkâr etmemektedir- ileri süren kişidir. Ayrıca birçok teoloğun açıkça ifade ettiği gibi, bu sınırların en azından Lewes'ın "metampirik" bilgi dediği şeyi kapsamadığını da ileri sürer. Daha da ileri giderek, teologların aksine, teolojinin de bu yasak alana girdiğini iddia eder. Esas mesele bu son iddiadan ortaya çıkmaktadır ve rakipler için bir lakap icat etme iddiasında olmasam da bu makalenin amacı açısından rakip ekolü gnostikler olarak tanımlamayı göze alabilirim.
Bir gnostik aklımızın bir anlamda deneyimin dar sınırlarının ötesine geçebileceğine inanır. Doğrulanamayacak ve deneyler ya da gözlemlerle doğrulanması gerekli olmayan gerçeklere ulaşabileceğimizi düşünür. Ayrıca, içerdiği gerçeklerle insanoğlunun en yüksek çıkarları için gerekli olan ve evrendeki karanlık bilmeceyi çözmemize bir anlamda yardım edecek bir bilgiye inanır. Herkesin kabul edeceği gibi tam bir çözüm bizim gücümüzü aşar.
Bir Agnostiğin Savunması (1876) - Sir Leslie Stephen
Eğer birileri bunu benden rica etseydi, agnostikler söz konusu olduğunda hiçbir akidenin mevcut olmadığını, doğası gereği de olamayacağını söyleyerek cevap verirdim. Aslında agnostisizm bir akide değil, bir yöntemdir; bu yöntemin özü tek bir prensibin dikkatli biçimde uygulanmasına dayanır. Bu aslında antik bir prensiptir ve en az Sokrates kadar yaşlıdır; "Her şeyi deneyin, iyi olana sarılın," diyen yazar kadar eskidir; herkesin içindeki inanç için bir sebep gösterebilmesi gerektiği aksiyomunu ortaya koyan Reformasyon döneminin temelidir; Descartes'ın yüce prensibidir ve modern bilimin temel aksiyomudur. Bu prensip pozitif biçimde şöyle ifade edilebilir: Akılla ilgili konularda, başka hiçbir şeyi dikkate almadan, sizi götürdüğü yere kadar aklınızı takip edin. Negatif ifadesi de şöyledir: Akılla ilgili konularda, ispatlanmamış veya ispatlanamaz sonuçları kesinmiş gibi göstermeyin. Ben, bir insan kendini bütün ve kirlenmemiş biçimde tutabilirse geleceğin kendisi için neler sakladığını görmek için evrenin yüzüne utanmadan bakabilir diyen agnostik inancını seçtim.
Dürüst İmansızlık ve Etik Hakkında (1887) - Thomas Henry Huxley