Aysun Çavdar
@AyStarstuff
Kitap Böcüğü :)
Ülkenin özeti
Ağalar da, hocalar da, medreselerden yetişenlerin çoğu, Mustafa Kemal'e de, onun kurduğu Cumhuriyet'e de alttan alttan düşman idiler. Ama bunu belli edemiyorlardı. Onun arkadaşı İsmet Paşa, Cumhuriyeti biraz korumaya çalıştı. Ama sonraki yöneticiler Kemal Paşa'nın getirdiklerini birer ikişer yoketmeye başladı. Eskiden cahillik fazlaydı, şimdi daha fazla. Gittikçe de artıyor... Cahilliği yok edecek ilaç bilim değil mi? Evet, bilim.
Reklam
Tarihi yönünü biraz araştırınca, Siyah Lale benim aklımı aldı. Okurken kurgu sanmıştım ama araştırınca tarihi gerçeklerin çok daha korkunç olduğunu gördüm. 1600 lü yıllarda Hollanda Başkanı olan Johan De Witt cumhuriyet yanlısıydı ve Hollanda Prensi III. Willem van Oranje'in siyasi pozisyonuna karşı çıkıyordu. Sonrasında Fransa ve İngiltere, Hollanda Cumhuriyetine savaş ilan edip yenilgiye uğratınca başkana tepkiler büyüyor. Donanma iyiyken, kara ordusuna gereken önemi vermediği için suçlanıyor, liderliği sorgulanıyor. Halk prensi yönetime geri getiriyor. De Witt Kardeşler gözü dönmüş halk tarafından linç ediliyor, kıyafetleri parçalanıyor, etleri sıyrılıp halk tarafından yendiği söyleniyor. Yamyamlığa kadar giden bu yığın psikolojisine girmek istemiyorum.
Kitap böyle karmaşık bir dönemde geçiyor ama kitabın asıl konusu bu değil. Hollanda Çiçekçiler Derneği tarafından siyah laleyi yetiştiren ilk kişi yüklü miktar para ve şöhrete kavuşacaktır. Bir lale yetiştiricisi olan Cornelius siyah laleyi üretir ama yetiştiremeden tutuklanır çünkü kıskanç komşusu Boxtell - o da bir lale yetiştiricisi- tarafından ihbar edilir. De Witt Kardeşler'in vaftiz oğlu olduğu için yargılanmadan suçlu bulunur. Bundan sonraki süreçte hapishanede gizli gizli siyah lalesini yetiştirme çabasını okuyoruz. Ondan nefret eden bir gardiyan ve lalesini çalmaya çalışan Boxtell yüzünden bu hiç de basit değildir. Neyse ki gardiyanın kızı Rosa ona bu süreçte yardım eder.
Yazarın dili mükemmel, kitap su gibi akıyor. Bir çiçek üzerine bu kadar güzel bir kitap yazılamaz gerçekten, ben hayranlıkla okudum.
Öncelikle ilk yüz, iki yüz sayfa okuyup da peşin hüküm vermemeniz gereken bir kitap bu. Okudukça ısınacaksınız merak etmeyin. Son cümleyi okuduğunuzda derin bir iç çekeceksiniz hatta.
Bir yandan bir ailenin etrafında dönen olayları okurken, diğer taraftan tarihi olaylara tanık oluyoruz kitapta. Londra'da geçen bölümler sıkıcı gelebilir ama Fransa'dan itibaren kendinizi müthiş bir akıntıya kaptırıyorsunuz. Çünkü hiçbir hak iddia edemeyen, soylular tarafından ezilmekten ve sömürülmekten iyice beli bükülmüş olan halkın ayaklanmasına şahit oluyorsunuz.
Benim şaşırdığım şu oldu; okullarda Fransız İhtilali'ni hepimiz öğreniyoruz, maddeler halinde sonuçlarını ezberliyoruz ama iç yüzünü hiç bilmiyormuşuz meğer. Suçlunun yanında yanan masumları, gözü dönmüş insanları, kana susamışlığı, giyotinle idamın mide bulandırıcı esprilere konu olacak kadar sıradanlaştığını, dört günde bin küsür mahkumun idam edildiğini ve daha kim bilir neleri neleri hiç düşünmemişiz. Tarih okurken yitenlere, yetimlere, kalanlara, duygulara, acı ve gözyaşlarına yer yoktur. Savaşların nedeni, sonucu, kazananı ve kaybedeni vardır. Oysa asıl kaybeden hep insanlık olmuştur. Tarihe mikroskobik bir bakış atacak olursak orada şan, şöhret, gurur, onur şu veya bu değil, her şeyden çok utanç vardır.
Bu kitapta masum bir adamın yıllarca hapiste çürümesi vardı, masum bir kocanın işlemediği suçlar yüzünden idam cezasına çarptırılması vardı, kanadı kırılan bir eş ve gözü yaşlı bir anne vardı... Beni yerin dibine sokan bir konuşma vardı ki, küçük bir çocuğun sırf babasının soyadını taşıdığı için ölmeyi hakettiği, idamının ne kadar eğlenceli olabileceği konuşuluyordu.
Bizim okuduğumuz sadece bir ailenin yaşadıkları. Oysa milyonlarcası muamma.
Bu arada Carton hiç sevmediğim bir insan tipiyken, nasıl saygı duyduğum
