BAY X
@BAY__X
Şu anda okuduğu kitaplar
Kant'ın Rousseau'nun döneminin en olağanüstü aklı olduğunu düşündüğünü bilsek de neden sabit ve değişmez rutinini sekteye uğratıp da Emile'i okuduğunun cevabını tümüyle bilmiyoruz. Ancak bunun neden olabileceğini anlamak zor değildir, çünkü Rousseau'nun neredeyse herkes üzerinde derinlemesine bir etki bıraktığını görüyoruz. Çok sayıda insan, tıpkı Kant gibi, Rousseau'yu insanlığın gelişimi ve özgürlüğü için harika olasılıkların müjdecisi olarak görmüştür. Elbette herkes Rousseau'nun olağanüstü ya da özgürleştirici olduğunu düşünmüyordu; birçokları ondan tiksiniyordu. Bu sayı öylesine fazlaydı ki yaşadığı dönemden, ondan son derece farklı tipte birisi olan Adolf Hitler tarih arenasına çıkana kadar Avrupa'da ondan daha çok nefret edilen bir insan ya da bir isim olmadığını söylesek haksızlık etmiş olmayız. Oysa Rousseau ne kimsenin gözünü bürüyen kanı tatmin edecek bir şey yapıyor ne de ari ırk idealine olan bağlılıklarıyla insanların varoluş kaygılarını geçireceğini vaat ediyordu. Rousseau'nun böylesine muazzam ilgi görmesi -ve aynı ölçüde müthiş bir karşıtlık doğurması- doğrudan onun duyarlılığına, algılama biçimine dayanıyordu.
Reklam
Immanuel Kant son derece düzenli alışkanlıklara sahip birisiydi. Her öğleden sonra Koenigsberg sokaklarında yürüyüşe çıkardı. Bu gezisi öylesine düzenliydi ki kasaba halkı saatlerini onun sokaklarından geçişine göre ayarlardı. Kant'ın bu rutini sadece iki kez sekteye uğramıştı. Birisi Bastille'e baskın yapıldığını duyduğu, Fransız İhtilali'nin başlangıcını haber veren o gündü. Diğer kesintiyse Rousseau'nun Emileini okuduğu o iki ya da üç günlük dönemde yaşanmıştı.
Freud insan psikolojisinin içsel işleyişini incelemek için bir yöntem sunarken, Foucault bu yöntemin kendisinin yüzyıllardır zihni dışarıdan biçimlendiren çok eski bir kendi kişiliğini oluşturma tekniği olduğunu gösterme peşindedir. Foucault insan psikolojisiyle ilgili kavrayışımızın, bizzat bu psikolojinin sırları çekip çıkarılabilsin, içindeki gizli bilgiler gerçekte kim olduğumuzu bize göstermesi adına açığa çıkmaya zorlansın diye tasarladığımız tekniklerle şekillendiğini öne sürer. Tarihsel açıdan bakıldığında psikanaliz bu işleyişe sonradan katılmış, kendine eğilme tekniklerinin uzun ve düzensiz geçmişinden doğmuştur.
Rousseau yaratılan kendiliğin, kendiliğin dünyadan ayrılmasının nihayetinde insana mutluluk getiremeyecek stratejik bir hamle olduğunu İtiraflar'da sezinler ve Yalnız Gezenin Düşleri'nde keşfeder. Buradaki derin ironi şudur: Modern kendiliğin büyük mimarı, inşa ettiği binanın iş ciddiye bindiğinde içinde oturulamaz olduğunu keşfetmiştir. Dünyadan korumak için kendiliğin içine kaçtığı bu hayal ürünü, sonunda kendiliği dışlar ve önceden tasarlanmayan bir biçimde her şeyin bütünlüğüyle birleşir.
Ancak Rousseau yaratmak ve ayrıştırmak için üzerinde bu kadar çok çaba sarf ettiği kendilikle nihayetinde tatmin olamasa da İtiraflar okuyucusu bunun muazzam öneminin ve üzerindeki yenilik kokusunun o ana dek çoğunlukla gizli kalmış öznenin ortaya çıkışının belgelenmesiyle ilgili olduğunu anlar: "Sıradan bireysellik -herkesin her gün yaşadığı bireysellik- uzun zamandır bir tanım gerektirme eşiğinin altındaydı."Rousseau'nun yaptığı bu eşiği düşürmek için önemli bir adım atmaktır: Kendisini, bireyselliğini tanımlar.
Puan vermedi·94 syf.·
27 saatte okudu
·Okunma: 16 Mayıs 2024 04:01
·2024 14. kitabı
