B.
@Ben_B
İnsanın dikkatinin kendi üzerine kapanması
MERKEZİN YÜKÜ — İNSANIN KENDİ ÜZERİNDEN YAŞAMA ZORUNLULUĞU VE KAÇAMADIĞI NOKTADA SIKIŞMASI
---
Başlangıç — İnsanın kendini merkeze alarak yaşaması ne demek?
İnsan dünyayı doğrudan deneyimlemez. Ne gördüğü, ne hissettiği, ne düşündüğü… hepsi bir yerden geçer: kendisinden.
Bu kaçınılmazdır. İnsan için dünya, dışarıda duran bir gerçeklik değil; kendi algısından, kendi duygusundan ve kendi yorumundan süzülerek oluşan bir deneyimdir. Bu yüzden insan her zaman —farkında olsun ya da olmasın— kendisini merkeze alarak yaşar.
Bu merkez, çoğu zaman yanlış anlaşılır. “Kendini merkeze almak” narsisizm ya da aşırı benlik vurgusu olarak görülür. Oysa daha temel düzeyde bu, bir tercih değil; bir zorunluluktur. İnsan dünyaya ancak kendisi üzerinden erişebilir.
Ancak bu merkezin işlevi kritik bir farkla belirlenir:
> İnsan kendini merkeze alarak yaşamak zorundadır,
fakat bu merkezde yaşamak zorunda değildir.
Sağlıklı işleyişte benlik bir durak değil, bir geçittir. Deneyim bu merkezden geçer ama burada birikmez. İnsan dış dünyaya yönelir, ilişkiler kurar, eyleme girer ve kendini bu akış içinde taşır.
Fakat bu akış bozulduğunda, zorunlu olan şey —yani kendilik üzerinden yaşamak— bir işlev olmaktan çıkar ve bir yük haline gelir. İşte bu noktadan itibaren mesele yalnızca psikolojik bir durum değil, yapısal bir sıkışma haline dönüşür.
Bu tezin iddiası şudur:
> İnsan, kendini merkeze aldığı için değil;
bu merkezden çıkabileceği alanlar çöktüğünde sıkışır.
---
I. İç döngünün kurulması (merkezin kapanması)
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
BİR ÖĞRENCİNİN YAZ TATİLİNDE ÖĞRETMENİNE YAZDIĞI BİR
MEKTUP:
Merhaba öğretmenim.
Nasılsınız?
Umarım iyisinizdir.
Beni sorarsanız, ben de iyiyim.
Bu mektubu, sizi de yakından ilgilendiren bir durumdan haberdar etmek için yazıyorum öğretmenim.
Haberdar etmek istediğim durum şu:
Değişiyorum...
Hem de yavaş yavaş oluşan bir değişimle değil, süratle ve tüm beklentilerin çok ötesinde olan bir değişimle...
Ama ben bu değişimi değişmekten çok, sınırların ve engellerin ortadan kalkmaya başladığı bir durum olarak görüyorum öğretmenim.
En başından anlatırsam,
bu değişimin neden benim için bu kadar önemli olduğunu siz de anlarsınız.
Kimse bilmese de öğretmenim, kendimi bildiğimden beri bir esaretin içinde yaşadım; küçücük bir bedenin bana dayattığı sınırlara tabi ve o bedenle ilgili öngörülerin sınırları içinde kalmaya zorlanan biri olarak...
Ama bu esaret dışarıdan görünen bir şey değildi.
Bu size sıradan ve olağan bir durum gibi gelebilir öğretmenim.
Ama bu durum benim için hiçbir zaman öyle olmadı.
Bedenim benim için hiçbir zaman sadece bir bedenden ibaret değildi.
Mektuplaşmalar
ADAMIN MEKTUBU
Bu mektubu her ne kadar ben yazıyor gibi görünsem de, durum tam olarak öyle değil.
Çünkü “ben” dediğimiz şey, sandığımız kadar bütünlüklü, yekpare bir şey değil.
İnsan bazen kendisine rağmen hareket eder.
Ve insanın kendisine rağmen yaptığı bir şey, ne kadar gerçekten “ben” sayılabilir…
Şu an yaptığım şey de biraz böyle.
---
Şu anda sana yazıyorum, evet…
Ama bu yazma kararım da çabam da tamamen bana ait bir şey gibi gelmiyor.
Daha çok, içimde karşı koyamadığım bir gücün beni buna zorlaması gibi.
Ben sadece o zorlamaya direnemeyen tarafım.
---
Sana karşı bazı duygular besliyorum.
Ama bu duyguların ne kadarının bana ait olduğunu bilmiyorum.
Çünkü duygular, insanın “evet, bunu ben istedim” diyebileceği şeyler değil.
Daha çok maruz kaldığımız şeyler.
Ve çoğu zaman insan, onlara karşı düşündüğünden daha güçsüz oluyor.
Bir garip ikna çabası
SAHNE:
(Akşam. Kadın adamın evlenme teklifini net bir şekilde reddetmiştir ama adam hâlâ pes etmemiştir.)
Kadın:
Bak, gerçekten uzatmanın anlamı yok. Seni sevmiyorum.
Adam:
Tamam. Bunu anladım. Ama mesele bu değil.
Kadın:
…neymiş mesele?
Adam:
Şu an beni reddettin, tamam. Ama reddettiğin şey sadece ben değilim.
Kadın (gülerek):
Ha öyle mi? Peki neyi reddediyormuşum başka?
Adam:
Bir ihtimali.
Kadın:
Ben sadece seni reddediyorum. Başka bir ihtimali değil.
Adam:
Sen öyle olduğunu sanıyorsun. Çünkü bu ihtimali görecek bilgiye sahip değilsin.
Kadın:
Gerçekten ciddi misin?