İnsan ise, âlemin semerât(meyveler) ve eczasından (parçasından) olduğundan, onda dahi meylü'l-istikmalden (olgunluğu erme meylinden) bir meylü't-terakki (yükselme meyli) mevcuttur. Bu meyil ise, telâhuk-u efkârdan (fikirlerin birikmesinden) istimdat (yardım) ile neşv ü nema bulur. Telâhuk-u efkâr ise, tekemmül-ü mebâdî(temel bilgilerin mükemmelleşmesi) ile inbisat eder(genişler). Tekemmül-ü mebâdî ise, fünûn-u ekvânın(kainata dair fenlerin ilimlerin) tohumlarını sulb-ü hilkatten(sert şeklinden) zamanın terbiye-gerdesi(terbiye edecek) bir zemine ilka'(bırakılması) ile telkih eder(aşılanır). O tohumlar ise, tedrîcî (yavaş yavaş) tecrübeler ile büyür ve neşv ü nema bulur.
Kendime not: Meyillerini belirleyen fikirlerin birikimidir. Bu nedenle hangi fikirleri biriktirdiğine dikkat et. Biriktirdiğin fikirler ise seni temeldeki bilgini genişlendirir. O zaman temelinde ne var farket. Bul. Dikkat et.