Bir milletin en önemli başarısı sayılan düşünce ürünlerinden Türklerin tamamıyla yoksun oldukları hep öne sürülmüştür. İlk bakışta insanda Türk tarihinin düşünce ürünlerinden yoksun bulunduğu izlenimi gerçekten de uyanmıyor değil. Bunun böyle oluşunun asıl nesnel nedeni, başka hiçbir köklü tarihli toplumun başından geçmemiş felaketlerin, Türk tarihinde vukû bulmuş olmasıdır.
Albay Aureliano Buendia bu sözü söylediği zaman, savaşı çıkarmanın, savaşı bitirmekten kolay olduğunu bilmiyordu. Hükümeti, asilerin kabul edeceği barış koşullarını önermeye zorlamak için tam bir yıl korkunç ve kanlı çaba göstermesi gerekti. Kendi partizanlarını bu koşulların kabul edilebilir olduğuna inandırmak için de bir yıl daha harcamak zorunda kaldı.
"Bütün divanı harp yargılamalarının gülünç birer oyun olduğunu sen benden daha iyi bilirsin," dedi. "Aslında başkalarının işlediği suçların kefaretini ödüyorsun."