Fatih şıvkın
@Bolanka
öğretmen
lisans
Ankara
dünya
46 okur puanı
Kasım 2019 tarihinde katıldı
Populizm
Seçkinlerin, popülizmin ilan ettiği başlıca düşmanlardan
biri olması, hileli akıl yürütmeleri halkın geri kalanına oranla
daha kolay fark etmeleri ve bu yüzden hakikatin önemsizleşmesine tepki vermelerindendir. Seçkinlerin popülist hileli akıl
yürütmeleri ortaya çıkarmasından çekinildiği için, bu kesim
düzenli propagandalarla itibarsızlaştırılır, tehditlerle, tutuklamalarla, işsiz bırakılmalarla sindirilmeye C,."alışılır.
Popülistlerin seçkin karşıtlıkları, iktidara geldiklerinde de
değişmez. Popülistlerin iktidarda olduklarında yaşadıkları başarısızlıklar, komplo teorileri aracılığıyla yine içeride ve dışarıda perde arkasında iş gören seçkinlere bağlanabilir. Komplo
teorileri de bizzat popülizmin mantığından türerler (Müller,
201 7 , s. 50 ).
Entelektüel seçkinler yerilirken, kitlelerin bilgisizliği kutsanır. Toplumun en düşük eğitim seviyesine sahip olan grubu,
hiçbir olgusal veriye dayanmadan, hiçbir mantıklı akıl yürütme veya delillendirme gösterilmeden salt popülist bir duygulanımla toplumun en bilge kesimi ilan edilir. Bilgisizlik gurur
duyulacak bir seviyeye çıkarılır, bilgisiz kitleye dayanaksız bir
özgüven pompalanır. Bununla birlikte, siyaset bu "bilge" olduğu ileri sürülen kitleye bırakılmaz. Hakikatin önemsizleşmesi
döneminde "hiçbir konuda terazisi şaşmayan" bu "bilge" kitleninbiri olması, hileli akıl yürütmeleri halkın geri kalanına oranla
daha kolay fark etmeleri ve bu yüzden hakikatin önemsizleşmesine tepki vermelerindendir. Seçkinlerin popülist hileli akıl
yürütmeleri ortaya çıkarmasından çekinildiği için, bu kesim
düzenli propagandalarla itibarsızlaştırılır, tehditlerle, tutuklamalarla, işsiz bırakılmalarla sindirilmeye C,."alışılır.
Popülistlerin seçkin karşıtlıkları, iktidara geldiklerinde de
değişmez. Popülistlerin iktidarda olduklarında
Reklam
Zamanımızda her namuslu adam korkak, köle ruhludur ve böyle olmalıdır. Bu onun için tabii sayılan bir haldir. Buna dair sarsılmaz bir kanaatim var. Yaradılıştan böyledir, bu gaye için yaratılmıştır. Namuslu adamların korkak, köle ruhlu oluşu yalnız zamanımıza, tesadüf sayılacak bazı koşullara bağlanamaz; namuslu insanlar her zaman korkak ve köle ruhlu olmalıdır. Dünyadaki hiçbir namuslu insan bu tabiat kanunundan yakayı sıyıramaz. Kazara biri kabadayılık ederek başını şöyle bir doğrultursa, sakın buna sevinip böbürlenmesin, nasıl olsa başka yanda pes ediverir.
Robert Owen
yandan da Robert Owen (1771-1858), kuramsal düşünceyi eylemsel alana götürerek, Kanada'da birkaç köy
kurup, toplumculuk denemelerine girişmiştir. Owen, büyük bir işadamıydı. Kendi gözlem ve deneylerine dayanarak
kendine özgü toplumcu bir tutum geliştirmiştir. Düşçü ve hayalci (ütopik) bir alanda da olsa anamalcılığın
çelişkilerini sezmiş ve sahibi bulunduğu fabrikada örnekler vererek anamalcılığın zararlarınıönlemeye çalışmıştır.
Toplumculuk, özellikle kooperatif modelini Owen'e borçludur. Owen, anamalcı düzendeki artan yoksulluğu, üretim
sürecine değil, bölüşümün adil olmamasına bağlıyordu. 2500 işçinin çalıştığı fabrikasını örnek bir fabrika
durumuna getirmişti. İşçi çocukları için bakımevleri açmıştı. Çocuk yuvalarının ilk tohumunuatan da odur. Başka
fabrikalar işçilerini on dört saat çalıştırırken Owen on buçuk saat çalıştırıyordu Beş yıllık bir mücadeleden sonra,
1819 yılında, kadınların ve çocukların çalışma saatlerini kısıtlayan ilk yasanın çıkarılmasını da o sağlamıştı.
Düşünceleri, özellikle birimi çalışma saatiyle belirlenen vesikalar karşılığında emek ürünleri alışverişinin yapıldığı
emek pazarları tasarısı, Proudhonculuğu geniş çapta etkilemiştir. Engels, onun için bu adamın kişiliğinde yücelik
derecesine varan çocuksu bir yanla insanları yönetme konusunda pek az kimsede bulunan bir yetenek yan yana
bulunuyordu der
KAZIK
KAZIK. İnsanların mutluluğunu sağlamak için toplumu düzenlemek düşüncesi, toprağa bağlılıkla başlıyor. Göçebe
toplulukların toplumsal sorunları yoktur. Birbirleriyle değil, doğayla çekişmektedirler. Ne saymak, ne de yazmak
gereğini duymuyorlar. Doğa korkusu, onları, birtakım bitkilere, taşlara hoş görünmeye zorluyor. Böylesine bir
yaltaklanmanın dışında din anlayışları da yok. Erdemsizlik bulunmadığı için erdem kavramı belirmemiştir.
Birbirlerine karşı ne iyilik, ne de kötülük ediyorlar. Doğanın ezici baskısı altında tutunmaya çabalayarak kardeşçe
yaşamaktadırlar. Bilgileri, doğadan korunma yolunda gelişmektedir. Bu gelişmenin sonunda içlerinden biri çıkacak,
bir toprak parçasının çevresine kazıklar çakıp, burası benimdir, diyecektir.
İnsanlık tarihi, artık, bu kazığı çıkarmak için çekilen acıların tarihidir.
Eşitlik bozulmuştur: Artık, tarih boyunca güçlülerle güçsüzler çatışacak, çıkarlar çarpışacak, toplumsal sorunlar
tartışılacaktır. Bu eşitliği yeniden sağlamak isteyen düşünce akımına toplumculuk (sosyalizm) adı verilecektir.
Çeşitli toplumcu düşünürler, çeşitli yollar göstereceklerdir. Bu düşünürlerin arasında Jean-Jacques Rousseau gibi
göçebelik çağının özlemini çekenler, Thomas More gibi eşitlik adası düşleri kuranlar da bulunacaktır. Toplumsal
düşünce, çevresine kazık çakılan toprağı o kazığı çakan atamızın elinden geri alabilmek için, bin bir kapıya
başvurarak, belli bir amaca doğru yürümüştür. Thomas More'un açtığı bu ütopyacı çığır, sırasıyla, Bacon'a (1561- 1625) Yeni Atlantis'i, Thomas Campanella'ya (1568-1639) Güneş Ülkesi'ni, Valantin Andrea'ya (1600-1654)
Hıristiyan Ülkesi'ni, Harrington'a Oceana'yı (1656), Winstanley'e Devletin Yeniden Kuruluşu'nu (1652),
Barclay'e Argenisi (1611), Heywood'a Altın Çağ'ı (1611), Gabriel Foigny'ye Jacques
Suç ve Ceza
SUÇ VE CEZASI. Bütün bu idealist düşünceler dönüp dolaşıp sonunda Tanrıcılığa varmak zorundadırlar. Bu
zorunlu sonuç, ondokuzuncu yüzyılın ilk yarısının oluşturduğu ünlü bir sanat yapıtında yansımaktadır.
Dostoyevski'yi (1821-1881) oluşturan yıllar, ondokuzuncu yüzyıl Rusya'sının Çar i'nci Nikola'nın baskısı altında
ezildiği yıllardır. Toprak işçileri, bir çeşit tarım gereciymişçesine toprak beyleri arasında açık artırmayla
satılmaktadır. Oysa küçük toprak beylerinin durumları da, inek gibi alıp sattıkları mujiklerden daha güvenli
değildir; sabah akşam bölge komiserinden dayak yemektedirler. Devlet dairelerinde müdür, memurunu tokatlayarak
çalıştırır. Kırbaçlamakla kırbaçlanmak en olağan günlük işlerdendir. Kazançlar yaşamaya yetmemektedir, açlık
salgındır, aydınlar arasında yıkıcı düşünceler kaynaşmaktadır. Bakışlar gök ölçülerine çevrilmiştir, mujikler İsa'nın
saltanatını sabırsızlıkla beklemektedirler: Bu kadar iğrenç bir şeye Tanrı razı olamaz.
Sonya'nın ağzıyla bu yargıya varan Dostoyevski, yaşadığı sürece onu kıvrandıracak olan ikiliği, Suç ve Ceza'nın
dördüncü bölümünde, Raskolnikov'un ağzından ortaya atıyor: Ama gene de razı oluyor işte.... Birkaç yaprak
sonra da, ünlü romanının dayandığı önemli sorulardan birini sormaktadır: Nasıl oluyor da bu kadar bayağılık,
böyle kutsal bir duyguyla bağdaşabiliyor?. Dostoyevski, daha birçok yapıtlarında, bu sorunun uyandırdığı
kuşkuları çözmeye çalışacaktır. Gök ölçüleri karşısında insan yapısı, çeşitli yönlerden ustaca didiklediği bu ikilik;
hemen bütün yapıtlarının temelidir.
Dostoyevski doğduğu zaman Puşkin yirmi iki, Gogol on bir yaşındaydı: Her ikisi, de ona öncülük etmiştir.
Tolstoy'la Turgenyev'se onunla birlikte yetişecek, onunla yarışacaklardır. Almanya'da Goethe, İngiltere' de Byron,
Fransa'da
Reklam