Canon Daddy
@CanonDaddy
İnsanların geniş çaplı tüm işbirlikleri aslında hayali düzenlere inanmamız nedeniyle kurulabilmiştir. Sadece kafamızın içinde var olmasına rağmen bu kurallar bütününe karşı konulamaz yerçekimi kanunuymuş gibi inanırız. "Gök tanrıya on boğa kurban edersen yağmur yağacak, aileni onurlandırırsan cennete gideceksin, söylediklerime inanmazsan cehennemi boylayacaksın." Sapiens belli bir yörede yaşadığı ve aynı hikayelere inandığı sürece, aynı kuralları izleyerek yabancıların benzer davranışları tanımasını kolaylaştırır ve böylelikle geniş çaplı işbirliği ağları kurabilir. Sıklıkla sarık, sakal ya da takım elbise gibi görsel işaretlerle, "Bana güvenebilirsin, ben de aynı hikayeye inanıyorum," mesajı verilir. Şempanze akrabalarımız böylesi hikayeler yaratıp bunları yayamadıkları için kalabalık gruplarla işbirliği yapamazlar.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Biliminsanları bir milyon kişinin 100 milyar doları paylaşmaya çalıştığı bir Ültimatom Oyunu deneyi yapmayı başarabilselerdi, kim bilir nasıl sonuçlar elde edilirdi?
Muhtemelen tuhaf ve nefes kesici yeni dinamikler gözlemlenirdi. Bir milyon insan topluca karar veremeyeceğine göre her grup küçük bir yönetici elit oluşturabilirdi. Bir grup 90 milyarı kendine saklayarak karşı tarafa 10 milyar dolar önerseydi sonuç ne olurdu? İkinci grubun liderleri bu haksız teklifi memnuniyetle kabul edip 10 milyarı İsviçre'deki banka hesaplarına akıtırken ödül ve cezalada grup arkadaşlarının isyan etmesini engelleyebilirdi. Yönetim muhaliflerin derhal cezalandırılacağına dair tehditler savurabilir, sabırlı ve uyumlu davrananlara öteki dünyada sonsuz ödüller vaat edebilirdi. Antik Mısır ve 18. yüzyılda Prusya'da bunlar yaşandı ve dünyanın her köşesindeki sayısız ülkede işler hala böyle yürüyor.
İnsanlar doğaları gereği eşittir, eşit olmayan toplumlar hınç ve tatminsizlik yüzünden iyi işleyemez.
Sapiens katı matematik mantığıyla değil duyarlı bir sosyal mantıkla hareket eder. Duygularımız tarafından yönetiliriz. Daha önce de gördüğümüz gibi bu duygular geçmişte kalmış avcı-toplayıcı grupların sosyal mekanizmalarını yansıtan karmaşık algoritmalardan ibarettir. Eğer 30 bin yıl önce vahşi bir tavuk yakalamamza yardım etseydim ve tavuğun çoğunu kendinize ayırıp bana sadece bir kanadı layık görseydiniz, "Bir kanat, hiç yoktan iyidir," demeyecektim. Aksine evrimsel algoritmalarım devreye girecek, adrenalin ve testosteron salgılamaya başlayacak, kanım kaynayacak ve yumruğu çakıp avazım çıktığı kadar bağıracaktım. Kısa vadede aç kalmış, hatta bir iki darbe almış bile olabilirdim. Ancak uzun vadede karşılığını alacağım kesindir, beni kazıklamaya çalışacakları uyarmış olurum. Taş Devri'nde haksız teklifleri uysalca kabul edenler hayatta kalamadığı için bugün hala haksız teklifleri reddediyoruz.
Romanyalı eski komünistler ve Mısırlı generaller, kendilerinden 14önceki diktatörlerden ya da Bükreş ve Kahire meydanlarındaki göstericilerden ne daha üstün bir zekaya ne de daha mahir ellere sahipti. En büyük üstünlükleri esnek işbirliği becerileriydi; kalabalıklardan daha iyi organize olup dar görüşlü Çavuşesku ve Mübarek'ten çok daha esnek olmaya rıza gösterdiler.